Op de volgende pagina's wordt aandacht besteed aan de Spitfires die nog in Nederland zijn te vinden, voorafgegaan door een introductie hoe Nederlandse piloten voor het eerst in aanraking kwamen met deze tot de verbeelding sprekende toestellen.

Nederland keek al naar de Spitfire, en de Hurricane, voor de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Maar de levering was door de wereldsituatie erg onduidelijk en besloten werd een aantal Fokker D-XXI's en Koolhoven FK-58 aan te schaffen. Toen de oorlog uitbrak en na vijf dagen de strijd verloren was vluchtten vele luchtmachtmensen naar Engeland. Ongeveer 300 man bereikten op één of andere manier 'de overkant'.

Ondergebracht in RAF squadrons wilden de Nederlanders in Britse dienst, met Prins Bernhard als groot supporter, graag een eigen 'Dutch Squadron'. Omdat er te weinig personeel voor handen was om een compleet 'Nederlands squadron' op te richten, werd er eerst een flight van het 167 Squadron als een 'Dutch Flight' opgezet. Aangevuld met personeel van O.T.U.'s (Operationel Training Unit) werd het 167 (Gold Coast) Squadron op 12 juni 1943 omgenummerd tot No.322 (Dutch) Squadron. Uitgerust met Spitfires Mk V's en voorzien van de VL-code vloog het 322 vanaf Woodvale. Na stationering op Hawkinge, op 31 december 1943, gaat het squadron voor het eerst operationele acties vliegen op 4 januari 1944. Het squadron maakt vooral escorte vluchten voor medium bommenwerpers zoals Bostons, Marauders en Mitchells (oa. van het Nederlandse 320 Squadron). Maar ook verkennings-en offensieve missies werden gevlogen. Vanaf 9 maart 1944 vloog het 322 vanaf Acklington, waar de Mk V werd ingeruild voor de Spitfire Mk XIV met de krachtige Griffon motor. Op 5 juni 1944 werd de VL-code omgezet in '3W'. Ondanks dat de Spitfires van het 322 voorzien waren van invasiestrepen zagen de piloten weinig actie tijdens D-Day (behalve een escorte vlucht in de middag van de 6de juni).

Maar vanaf 13 juni 1944 kreeg het 322 het druk. Op die dag begonnen de eerste V-1 bommen neer te komen in Engeland. Vanaf de basis West Malling werden de V-1's opgejaagd door het 322 Squadron. Toen op 10 augustus 1944 de laatste patrouille werd gevlogen tegen de 'Doodlebugs', had het 322 Squadron 128 V-1's op haar naam, al erkende de RAF er 'slechts' 110½. F/O R.F Burgwal was met 19 V-1's topscorder, waarvan op 8 juli, 5 stuks!.

Na half augustus 1944 stapte het 322 over op de Spitfire Mk IX. De vermoeiende escorte vluchten eisten hun tol, verschillende toestellen crashten, botsen of werden door flak getroffen. V-1 topscoorder Burgwal raakte vermist in die periode. Op 10 oktober nam het squadron de Spitfire Mk XVI in gebruik. Een type nagenoeg gelijk aan de Mk IX, alleen voorzien van een Packard Merlin 266 motor en met een nieuw type gyro reflector gunsight. Sommige Mk XVI's waren voorzien van een zogenaamde druppelcockpit. Met deze toestellen ging het squadron op 3 januari 1944 terug naar Nederland, alwaar het op Woensdrecht werd gestationeerd. In februari verplaatste het 322 zich naar Schijndel. Rond deze periode kreeg het 322 Squadron haar officiële wapenschild waarin een grijze roodstaart papagaai afgebeeld stond met de lijfspreuk, 'Niet Praten, Maar Doen'. Het squadron bezat als mascotte ook een echte roodstaart, genaamd Polly Grey.

Door de Duitse flak werden vele Spitfires aangeschoten en de verliezen waren aanzienlijk. Via Twente kwam het 322 in April in Duitsland terecht, op Varrelsbusch. Op 5 mei 1945, de dag dat Duitsland capituleerde, kwam toch nog piloot van het 322 om het leven doordat zijn motor stil viel.

Het squadron verplaatste zich nog éénmaal, naar Wunstorf, waar het in september 1945 ontbonden werd. Via Gilze Rijen vlogen de Spitfires naar Lasham, Engeland, waar de toestellen werden opgeslagen.