SPITFIRES
Via Nederland naar BelgiŽ

Een nieuwe start

Met de ervaringen opgedaan gedurende de oorlog, werd het duidelijk dat de vooroorlogse luchtmacht van Nederland ingrijpend ging veranderen. In enkele jaren tijd waren de vliegtuigen ontzettend veranderd. Niet alleen krachtigere schroefjagers, ook de eerste straalmotoren voorspelden een dynamieke toekomst. In 1944 begon de Nederlandse regering in Londen plannen te maken voor die nieuwe toekomst. Zodra het zuiden van Nederland bevrijdt was, werd er een rekruteringsstation geopend in Eindhoven. Dit was hard nodig, de piloten die op dat moment in dienst waren konden nooit een serieuze luchtmacht bevolken. In de tijden van grote veranderingen, trok ook de spanning van de luchtmacht veel rekruten. Opleidingen werden gedaan in Engeland en Amerika.

Zoín Spitfire piloot (PO J. Caulkett) spreekt tot de verbeelding, wie wil dit niet?

In de zomer van 1946 kwamen de eerste Spitfires naar Nederland. De Spitfire sprak tot de verbeelding, een mooie kist, met een heftige naam. Tijdens de oorlog had menig Nederlander deze legendarische machine al eens door het zwerk zien schieten, soms letterlijk. Na de oorlog was de Spitfire ruim voorhanden. Nederland besloot er 58 aan te schaffen. Twintig gingen direct naar Nederlands IndiŽ en 35 kwamen naar Nederland. Drie stuks waren een tweezitter om piloten in te trainen.
Officieel vloog de laatste Spitfire in Nederlandse dienst tot september 1953. Vanaf Texel werd daarna nog enige tijd de Spitfire gebruikt als doelsleper door Schreiner Aero Contractors . Na drie ongelukken was het in 1957 echt afgelopen met de operationele Spitfire in Nederland.

TF IX, BS147 als PH-NFN in dienst als doelsleper bij Schreiner

De Spitfire in Nederlands IndiŽ

De 20 Spitfires die in Nederlands IndiŽ aankwamen werden vanuit 40 kratten opgebouwd. De eerste Spitfire, NH238, vloog op 24 oktober 1947. Op 31 oktober vloog de tweede Spitfire, de nu nog steeds luchwaardige MH434.
Tijdens de opbouw bleek er een tekort aan onderdelen en vanuit Europa kwam ook geen aanvulling. Vanuit Medan ging een groepje luchtmacht personeel naar Celebes waar een RAF dump was,Ö inclusief Spitfires. Hoe die Spitfires daar gekomen waren, is een raadsel. De Spitfires waren de jungle in getaxied, waarop het landingsgestel was ingetrokken. Toch wisten de Nederlandse techneuten veel bruikbare onderdelen te bergen, waardoor haar eigen Spitfires operationeel bleven.

Spitfire Mk IX, MK297 op Kalidjati

Vijftien maanden na aankomst had 322 Squadron twaalf Spitfires operationeel vanaf Semarang. Na eindeloos oefenen en vooral zweten en balen in de tropen, kwamen op 19 december 1948 twee Spitfires, de H-63 (MH725) en de H-104 (MK923), in actie. Er werd een missie gevlogen naar het vliegveld nabij Delanggoe. Deze werd beschoten en gebombardeerd. Het doel, een radiozender, werd vernietigd. De operationele vluchten hielden aan tot half augustus 1949. In september vlogen de Spitfires via Kalidjati naar Andir om terug te keren naar Nederland. Twee gecrashte Spits bleven achter in Semarang. Omdat de oorspronkelijke kratten niet meer voorhanden waren, moesten er eerst nieuwe geconstrueerd worden, die pas halverwege 1950 gereed waren.
Terug in Rotterdam sloeg de corrosie snel toe in de lekke kratten. De Nederlandse Luchtmacht had de Spitfires niet meer nodig omdat de Gloster Meteor haar opwachting maakte. Maar er was een klant voor de oude Spitfires.

Naar BelgiŽ

In april 1952 werd een contract getekend met BelgiŽ waarbij de 18 Spitfires uit Rotterdam naar hen over zouden gaan. Bij Fokker werden de toestellen geheel ge-Ďstrippedí waarbij aan het licht kwam dat drie Spitfires te verrot waren om nog gered te kunnen worden. De andere 15 Spitfires, nu met de benaming B-1 tot en met B-15, moesten geheel gereviseerd worden. De drie afgeschreven Spits werden gekannibaliseerd om de anderen weer op te bouwen.

Spitfires voor BelgiŽ bij Fokker

Fokker spoot de Spitfires in Belgische kleuren met de codes SM-29 tot en met SM-43. Testpiloten van Fokker vlogen vanaf Schiphol de machines, om ze op gebreken te testen. Als alles naar behoren werkte werden de Spitfires overgedragen aan Belgische piloten die ze daarop naar BelgiŽ overbrachten. De eerste Nederlands/Belgische Spitfires, SM-29 en SM-30, werden op 4 juni 1952 geaccepteerd. De laatste, de SM-41 werd afgeleverd op 9 september 1953.

Spitfire LF Mk IX, MK297, (OO-ARB) in dienst van Cogťa in BelgiŽ

Zes Spitfires werden later overgedaan aan Cogťa (Compagnie Gťnťrale d'Exploitation Aťronautica) waar ze vooral gebruikt werden voor het slepen van doelen. De volgende zes werden hiervoor aangewezen;

LF IXc; MH343 (ex-SM-41) met civile registratie: OO-ARA
LF IXc; MK297 (ex-SM-43) met civile registratie; OO-ARB
LF IXc; NH188 (ex-SM-39) met civile registratie; OO-ARC
LF IXc; MH415 (ex-SM-40) met civile registratie; OO-ARD
LH IXc; NH238 (ex-SM-36) met civile registratie; OO-ARE
LF IXc; MK923 (ex-SM-37) met cicile registratie; OO-ARF

... En ze vliegen nog steeds!

Van de oude Spitfires die in Nederlandse en Belgische dienst zijn geweest, zijn nog verschillende bewaard gebleven. In Nederland is de MJ143 in Soesterberg (MLM) te vinden. De MJ271 die tot voor kort nog in het Aviodrome stond, staat nu op Duxford in Engeland om weer vliegwaardig te worden gemaakt. De NH238 (tot voor kort vliegwaardig) schijnt nog steeds in opslag in Engeland te staan.

Spitfire LF Mk IX, NH238, (OO-ARE) omstreeks 1960 in BelgiŽ

Ook de MH415 is opgeslagen, in de USA. De 'static' NH188 is te bewonderen in Canada, in het Canadian National Aviation Museum, Rockcliffe, Ontario. De Mk912 is vliegwaardig in Canada bij de Russell Group vanuit Ontario. Tevens had Canada een andere vliegwaardige ex-Nederland/BelgiŽ Spitfire, de MK297, filmster in 'The Longest Day' en 'The Battle of Britain'. Deze is helaas vernietigd in een alles verzengende vuurzee toen de hangaar te Hamilton, Ontario, Canada, in februari 1993 afbrandde. Verschillende andere uit 'onze' luchtmacht zijn nog vliegwaardig. In Seattle wordt de MK923 in vliegwaardige toestand bewaard, in het Museum of Flight. De MK732 is vliegwaardig in Nederland. Sinds korte tijd vliegt de MK959 weer in de USA. Een andere bekende nu weer vliegwaardige Nederlandse machine is de PR XI, PL965. Wellicht de beroemdste van alle bewaard gebleven en vliegwaardige Spitfires is de MH434. Deze vliegt sinds april 1983 bij The Old Flying Machine Company, vanaf Duxford,Ö en die heeft toch maar mooi een Nederlandse en Belgische geschiedenis.

De Spitfire Mk IX, MH434 (ex-H-68- en SM-41) in 1976