'DE DIKKE'

Het definitieve boek over de Spitfire is, en zal altijd zo blijven, ’Spitfire, The History’. De eerste druk verscheen in 1987 bij Key Publishing Ltd (ISBN 0 946219 10 9). Er is door de schrijvers, Eric Morgan en Edward Shacklady, 25 jaar aan gewerkt. Het bevat de beknopte geschiedenis van meer dan 22,500 Spitfires en 71 types! Mijn ‘vijf-sterren’ beoordeling is niet genoeg voor deze bijbel die iedere Spitfire adept in zijn boekenkast behoort te hebben!

Beoordeling: ******

'DE DUNNE'

Waarschijnlijk het dunste en eenvoudigste boekje over de Spitfire is ’Spitfire Patrol, Spitfire XIV tegen de Vliegende Bom’. Het pamflet van 34 bladzijden is geschreven door Harry van der Meer (een naam die we vaker zullen tegenkomen) en is een uitgave van Airnews Nederland. Het zwaartepunt ligt bij de Spitfire Mk XIV en de Nederlandse inzet ermee tegen de V1 vliegende bom. Met name Burgwal wordt apart genomen. En er is info over de Mk XIV NH649 van Overloon in te vinden.

Beoordeling: ***

Eén van de eerste Spitfire boeken die ik kocht was ’Supermarine Spitfire’ uit de Aero series (nummer 10). Het is geschreven door Edward T. Maloney en verscheen in 1966 bij Aero Publishers, Inc( ISBN 0 8168 0536 9). Het is een beetje een hapsnap boek met een willekeur van indeling aan foto’s. Het 52 bladzijden tellende boek heeft een aardige kwaliteit aan vaak onbekende foto’s en zeer beknopte teksten. Koste het indertijd $3, nu zal het iets meer zijn vanwege de collectorswaarde.

Beoordeling: ***

De fascinatie voor de Spitfire werd niet alleen onderzocht in boeken, maar ook in het bouwen van modellen. Airfix speelde hierop in door een boek uit te brengen bij Patrick Stephens Ltd, in 1971. Dit boek, ’Spitfire, Classic Aircraft No.1, Their history and how to model them’ werd geschreven door Roy Cross en Gerald Scarborough (ISBN 0 85059 082 5). Het verteld de complete geschiedenis van het toestel en vervolgens hoe je deze kennis over kunt brengen in een plastic schaalmodel. Het is een heel goed boek met een duidelijke uitleg in tekst, foto’s en tekeningen.

Beoordeling: *****

Om nog even bij de boeken te blijven voor de modelbouwer. Is het vorige boek een klassieker, deze twee zijn wellicht nog beter. Het gekke is dat de boeken geweldig veel informatie bevatten met geweldige foto’s en tekeningen, maar dat de gefabriceerde modellen gebouwd lijken door een beginner! Maar ’The Supermarine Spitfire: Part 1: Merlin Powered. A Comprehensive Guide for the Modeller‘ en deel twee ’The Supermarine Spitfire: Part 2: Griffon-Powered. A Comprehensive Guide for the Modeller ‘, beide geschreven door Robert Humphreys en verschenen bij SAM Publications (respectievelijk ISBN 0 9533465 28 en ISBN 0 9533465 4 4). Ook als u geen modelbouwer bent misstaan deze prachtboeken niet in uw boekenkast!

Beoordeling: *****

Een boek dat ook de modelbouwer tegemoet komt en geheel over de Spitfire gaat is een uitgave van ‘Aircraft Modeller International’. Het werd in december 1997 uitgebracht onder de titel ’Spitfire Special' . Er was zoveel vraag naar dat het in februari 1999 opnieuw van de persen liep. Het 61 bladzijden tellende hoogglans magazine beslaat de bouwdozen die te krijgen zijn, maar er zijn geen foto’s van details hoe men sommige onderdelen kan bouwen. Alle foto’s zijn in zwart-wit en er zijn enkele tekeningen van goede kwaliteit in te vinden. Het enige kleur is op de achterzijde waar enkele getekende zijaanzichten staan. Voor een modelbouwer wordt enige kleur toch node gemist.

Beoordeling: ***

’Aerodata International No.2’ behandelde de ’Spitfire I & II' . Dit dunne boekje (42 bladzijden, op A4 formaat), geschreven door Peter G. Cooksley, verscheen in 1972 bij Aerodata International Publications (ISBN 0 905469 25 9). Dit is ook een boek dat de modelbouwer tegemoet komt door de te behandelen Spitfires in de schaal 1/72 te tonen in verschillende zij- onder- en bovenaanzichten. Het fotowerk is erg goed en ook het tekenwerk is meer dan uitstekend. Vooral een tekening van een cockpit door A. Granger springt eruit.

Beoordeling: ****

Eind jaren 90 van de vorige eeuw kwam Dr. Alfred Price met drie boeken op de markt via Osprey Publishing in de serie ‘Osprey Aircraft of the Aces’. De eerste, in 1995, was nummer 5 uit de serie ’Late Marque Spitfire Aces 1942-45‘ (ISBN 1 85532 575 6), de tweede (Nr.12, 1996) ’Spitfire Mark I/II Aces 1939-41‘ (ISBN 1 85532 627 2), en deel drie (Nr.16, 1997) ’Spitfire Mark V Aces 1941-45‘ (ISBN 1 85532 635 3). In Nederland verscheen van ’Spitfire Mark I/II Aces 1939-41‘ een vertaling in een budgetprijs waarbij een gratis vliegtuigmodel was bijgevoegd. Deze uitgave (zie uiterst links) was van uitgeverij ‘Delprado’ en kwam uit de serie ‘Vliegtuigen in Gevecht, azen en legenden’ (1999, ISBN 84 8372 262 3). Deze Nederlandse vertaling had wel minder bladzijden (oorspronkelijk 96 en nu 64). Dus wilt u de originele uitgave, ga dan voor de Engelse. Het zijn geweldig verzorgde boekjes met prachtige zijaanzicht tekeningen. Het gaat dan misschien over de Spitfire, maar de piloten die haar vlogen voeren de boventoon.

Beoordeling: *****

Dr. Alfred Price is misschien de schrijver met de meeste Spitfire boeken op zijn naam. In 1974 kwam zijn eerste van de ’Spitfire at War‘ trilogie uit (deel twee in 1985). De eerste twee boeken werden in 1991 tot één boek samengebracht als ’Spitfire, A Complete Fighting History‘ (ISBN 1 85648 015 1) en werd daardoor een zeer betaalbare ‘bijbel’ uitgebracht door The Promotional Reprint Company Ltd for Bookmart Ldt (hiernaast). Deze betaalbare versie ( 38 ouderwetse guldens voor 300 bladzijden) werd op goedkoper papier gedrukt en verloor daardoor de sprankel in de fotokwaliteit. In 1990 kwam deel drie uit van ’Spitfire at War‘ bij Ian Allan Ltd (ISBN 0 7110 1933 9). Deze versie (uiterst rechts)stelt de omnibus van de eerste twee delen ver in de schaduw door de prachtige foto’s en mocht men ‘part 3’ tegen komen,… kopen!

Beoordeling 'A Complete Fighting History': ****

Beoordeling 'Spitfire at War 3': *****

In 1973 verscheen bij Standaard Uitgeverij (NV. Scriptoria) Antwerpen een vertaling van het in 1969 verschenen boek Spitfire van John Vader met de titel, 'Spitfires vechten voor Engeland’,(ISBN 90 02 12525 9). Was het oorspronkelijk onderdeel uit de Britse serie ‘Ballatine’s Illustrated History of World War II, voor de Nederlandstalige markt werd het uitgebracht in de serie ‘Tweede Wereldoorlog’. Deze boekjes die zeer rijk geïllustreerd waren en gemiddeld zo’n 160 pagina’s telden waren indertijd slechts 6,90 ouderwetse guldens (ongeveer €3,50). Dit boek van vader is zeer compleet in de Spitfire geschiedenis, maar dan voornamelijk zoals die gold voor het gehele Verenigde Koninkrijk (de titel suggereert alleen Engeland). De fotokwaliteit laat hier en daar wat te wensen over en de bladen breken na verloop van tijd door uitdroging uit het kaft.

Beoordeling: ***

Ging het voorgaande boek vooral over het land van oorsprong van de Spitfire, dit boek ’American Spitfires, Camouflage and Marking’,(ISBN 0 9583594 3 1) gaat over de Spitfires in Amerikaanse dienst. Het verscheen in 1998 als Classic Warbirds series No. 3 bij Ventura Publications in New Zealand. De schrijvers Paul Ludwig en Malcolm Laird (die ook de illustraties verzorgde) hebben er een pracht boekje van gemaakt. Vooral de tekeningen zijn geweldig, net als het fotomateriaal, dat is van hoge kwaliteit. De paar kleurenfoto’s spreken erg tot de verbeelding. Was dit boek eerst een op zich zelf staand boek, het vervolg materiaal zorgde voor een tweede boek en is nu opgesplitst in een ‘Part 1 en 2’.

Beoordeling: *****

Het was niet het enige boek uitgegeven door Ventura Publications. ’Spitfire, The ANZCS, the RAF through Colonial eyes’, is deel 2 uit de Classic Warbirds series (ISBN 0 9583594 1 5). Het behandelt de Spitfire zoals die in overzeesgebiedsdelen werd ingezet door de RAF. Dit boek werd door Malcolm Laird en Steve Mackenzie geschreven en beschrijft vier Australische piloten en acht piloten uit New Zealand. Het boek geeft een mooie inkijk in de keuken van hoe piloten aan de andere kant van de wereld omgingen met de Spitfire. Net als voorgaande publicatie heeft het geweldige foto’s. Omdat dit boek op A4 formaat is, komen deze nog beter tot hun recht dan het op kleiner formaat uitgebrachte voorgaande boek. Maar dit boek heeft maar 48 bladzijden tegen de 72 bladzijden van ’American Spitfires, Camouflage and Marking’.

Beoordeling: ****

In 1972 kwam een alleraardigst boek uit bij Ian Allan Ltd, ’Spitfire Special, A New Light on a Historic Fighter',(ISBN 0 7110 0293 2). Dit boek, geschreven door Ted Hooton, werd in 1990 opnieuw uitgebracht. Op 63 bladzijden ingebonden boek op hoogglans papier worden de belangrijkste typen getoondwaarbij zoveel mogelijk niet al te bekende foto’s zijn gebruikt. Een leuk boek, maar nergens spectaculair, duidelijk voor de ‘nieuwe’ Spitfire-fan.

Beoordeling: *****

Van de bekende In Action serie van de uitgever van Squadron/Signal Publications, Inc. is de ’Spitfire in Action’ boekje No. 39 (ISBN 0 89747 092 3). Het 58 bladzijden tellende boekje ui 1980 heeft veel foto’s van goede kwaliteit. Het is nergens echt spectaculair, maar een goede bruikbare kennismaking met de Spitfire. De illustraties werden bij deze uitgave ook weer verzorg door Don Green, met korte bondige teksten van Rob Stern.

Beoordeling: ****

Het lijkt een Duitse versie van voorgaande editie, maar niets is minder waar. Het formaat mag dan hetzelfde zijn, de inhoud is dat beslist niet. Dit boek, ’Gegner der Me 109, Spitfire, Band 36’ van schrijver Von Heinz Novarra telt slechts 48 bladzijden. Het verscheen in 1977 bij uitgeverij Podzun-Pallas-Verlag (ISBN 3 7909 0064 8). De tekst is zo wie zo nog beknopter dan die van de In Action serie, en de kwaliteit van de foto’s laat vaak te wensen over. De voorkaft wordt gesierd met een Spitfire Mk IX uit de Battle of Britain speelfilm in de kleuren van de zomer van 1940 toen er nog geen Mk IX voor handen was. De beloofde poster bleek ook een vergrote versie van het voorkaft te zijn,…

Beoordeling: **

Een boek over de Spitfire lijkt altijd wel een publiek te vinden. Een mooi boek om deze mooie jager te ontdekken, is het boek van Chaz Bowyer ’Supermarine Spitfire’ dat in 1980 verscheen bijChartwell Books, Inc (ISBN 0 89009 321 0). Het drukwerk van dit slechts 64 bladzijden tellende boek is prima voor elkaar, maar het lijkt meer dan het is. Hoogtepunt van het boek is een opengewerkte tekening, door Mike Badrocke, van de Mk IX van Wing Commander ‘Johnny’ E. Johnson op bladzijde 56/57. Wel een boek waar met plezier is aangewerkt.

Beoordeling: ***

Het boek ’The Spitfire: 50 years on’ van Michael J.F. Bowyer (dezelfde achternaam als voorgaande schrijver, maar volgens mij geen familie?) verscheen in 1986 bij uitgever Patrick Stephens, Ltd. (ISBN 0 85059 811 7). Dit boek bevat veel tekst, maar ook prima foto’s, waarvan veel van bewaard gebleven vliegwaardige Spitfires en museale exemplaren. Het is een boek met een andere insteek dan de gangbare chronologische volgorde (wat ook in dit boek niet ontbreekt) want een groot deel is besteed aan waar nog Spitfires te vinden zijn (in 1986). Prima boek!

Beoordeling: ****

In 1999 kwam bij Harper Collins Publishers het boek ’Jane’s Supermarine Spitfire’ uit (ISBN 0 00 472260 4). Het is geschreven door David Oliver die er een zeer compleet boek van heeft gemaakt door vooral de nadruk te leggen hoe het was om met de Spitfire de oorlog in te gaan. Naast de training worden de gevechtstactieken beschreven. Het fotowerk is behoorlijk, maar de lekker maker is het tekenwerk. Vooral de uitklapper van Spitfire Mk I R6800, van 66 Squadron is erg goed geslaagd. Een heel leuk boek als introductie om de Spitfire en haar randgebeuren te ontdekken.

Beoordeling: ****

Het boek ’Spitfire’ van Stewart Wilson begint met de introductie: ‘Oh no, not another Spitfire book!’. Maar schrijver Wilson heeft een hele leuke vorm gevonden. Het eerste deel is Marks & Models met een overzicht van 1931 tot 1957. Vooral de sectie serienummers en RAF Spitfire squadrons is erg compleet. In de middensectie zijn 8 bladzijden met getekende zijaanzichten te vinden. Voor wie de ‘Bijbel’ ’Spitfire, The History’ van Eric Morgan en Edward Shacklady niet kunnen veroorloven, dan is dit 152 bladzijden dikke boek een zeer goede aanschaf. Het is uitgegeven door het Australische Aerospace Publications, Pty, Ltd (ISBN 1 875671 45 5) in de 'Sovereign Series'.

Beoordeling: *****

In mijn bezit zijn twee delen van ’Supermarine Spitfire Crash Log' , samengesteld door David J. Smith. Het zijn simpele boekje in magazine formaat, die bestaan uit 40 bladzijden van getypte informatie over de neergestorte Spitfires (Volume 1, 1938-1942, Volume 2, 1943-1947). Het is mij onduidelijk wanneer deze simpel gemaakte boeken zijn verschenen, maar ik schat ergens rond 1959/1960. Er staan in beide nummers enkele foto’s, maar het gaat toch vooral om de nummers van de gecrashte Spitfires. Leuke hebbedingen!

Beoordeling: ***

Het oudste boekje dat ik in mijn boekenkast heb over de Spitfire is ’Behind the Spitfire' . Het verscheen op 30 oktober 1941 bij Methuen & Co, Ltd, London. Het 106 bladzijden tellende boekje heeft ruim 200 cartoons met kleine onderschriften die handelen over het wel en wee van manschappen werkzaam bij RAF Fighter Command. Wie de schrijver/tekenaar is, is mij onbekend, want er staat alleen ‘Raff’ als maker onder. Het kaft is simpel zwart (met in mijn geval een ooit witte sticker met de titel van het boek), vandaar dat ik een scan van het titelblad hier toon.

Beoordeling: ***

In 1985 kwam Jeremy Flack met zijn eerste fotoboek over de Spitfire uitgegeven door Osprey Publishing Ltd. Het verscheen in de Osprey Colour Series onder de titel ’Spitfire, A Living Legend' (ISBN 0 85045 619 3). Het 120 bladzijden tellende boek heeft alleen maar prachtige kleurenfoto’s van luchtwaardige of in restauratie zijnde Spitfires. In 1992 kwam het tweede boek uit van Jeremy Flack, ook bij Osprey, onder de titel ’Spitfire, The Legend Lives On' (ISBN 1 85532 196 3). Dit boek is zelfs nog beter dan het eerste, op 128 bladzijden zijn de foto’s nog scherper afgedrukt. Vooral de fotoserie over de bouw van de luchtwaardige replica van het prototype K5054 van Clive du Cros doet je wensen ook een Spitfire in je schuurtje te bouwen!

Beoordeling ’Spitfire, A Living Legend': ****

Beoordeling ’Spitfire, The Legend Lives On': *****

Er zijn in het Nederlandse taalgebied weinig originele boeken verschenen die specifiek over de Spitfire gaan. Nederlandse luchtvaartschrijvers noemen de Spitfire in veel van hun boeken,… maar één schrijver verblijde mij en vele andere Spitfire fanaten met enkele boeken (zie ook 'De Dunne', bovenaan deze bladzijden). Mister Spitfire, Harry van der Meer kwam in 1986 met ’Dutch Spitfires', uitgegeven door ‘Airnieuws Nederland’. Het had als ondertitel Volume 1,… dus er zou meer komen. In het eerst deel wordt de gehele geschiedenis van de Nederlandse Spitfires uit de doeken gedaan, plus elke Spitfire apart behandeld. Door de goedkope druktechniek is de fotoafdruk niet geweldig goed, wat erg zonde is voor dit geweldige document. Dat Harry zijn Engels niet zijn moederstaal is, dat is hem vergeven, want dit boekje van zo’n 120 bladzijden behoort in iedere boekkast van de Spitfire fan te staan!

Beoordeling: ****

Was het bovenstaande boekje niet geweldig gedrukt, dat werd in 1988 geheel goed gemaakt met het verschijnen van ’Dutch Spitfires, A Technical Study', uitgegeven door ‘Repro Holland bv Publishers’ (ISBN: 90 6471 217 4). Het boek is op glanspapier gedrukt waardoor de foto’s prachtig gereproduceerd zijn. De tekst van Harry is uitstekend, deels in het Nederlands en Engels. De schitterende tekeningen zijn van Theo Melchers. Wat is er eigenlijke niet goed aan dit Nederlandse standaardwerk,… NIETS, alleen dat het veel te kort is, ondanks de bijna 120 bladzijden.

Beoordeling: *****

In 2006 kwam bij uitgever Dutch Decal, uit de serie ‘Dutch Profile’, nummer 4 uit, ’De ‘Indische’ Spitfires',. Het is geschreven door Nico Geldhof en geïllustreerd door Luuk Boerman. Dit op een magazine lijkende blad behandelt de Spitfires die met name door Nederlands-Indië waren bekostigd. Unieke foto’s en heel goed tekenwerk maken dit 40 bladzijden tellende blad een must voor iedere Nederlandse en buitenlandse Spitfire liefhebber. Van de ruim 100 door Nederlands-Indië aangekochte Spitfires vloog er geen één in het 322 Dutch Squadron in de oorlog.

Beoordeling: ****

Een boek geschreven door een Spitfire fan straalt altijd liefde voor het onderwerp uit. Je wilt je fascinatie delen met anderen. Peter Haining is zo’n schrijver. Hij verzamelde een 30 tal verhalen waar de Spitfire een rol in speelde en zette deze in chronologische volgorde en noemde het ’The Spitfire Log, A Tribute to the World’s Most Famous Fighter Plane' . Het werd in 1985 uitgegeven door ‘Futura Publications’ (ISBN 0 7088 4438 3).

Beoordeling: ***

In 1976 kwam een zeer apart boek uit over de Spitfire, namelijk ’The Spitfires V Manual', uitgegeven door ‘Redwood Burn Ltd’ (ISBN: 0 85368). Het boek is een reproductie van het originele onderhoudsboek dat uitgegeven werd onder de Air Publications reference 1565E, voor de onderhoudsmonteurs en vliegers. Het boek wemelt van de schema’s, werktekeningen en enkele foto’s. Tevens zijn voor de vliegers de zogenaamde ‘Pilot Notes’ toegevoegd (zie hieronder). Een zeer ‘rijk’ boek om te bezitten!

Beoordeling: *****

Bij het voorgaande boek (The Spitfire V Manual), werd het al even aangehaald. Vliegers van de Spitfire werd een korte handleiding gegeven hoe met hun ‘toestel om te gaan. Het boekje in mijn bezit, ’Pilot Notes for Spitfire IX, XI & XVI' is een reproductie (van februari 1947) van Air Publication 1565J uit 1946. Het is een pamflet van 42 bladzijden met een uitklapbaar schema van het brandstofsysteem en één foto van een Spitfire. Het zeer complete boekje behandelt het opstarten van de Spitfire tot zelfs het noodlanden op zee.

Beoordeling: ***

Het valt misschien op het eerst oog een beetje uit de toon, maar juist een uit de jaren veertig van de vorige eeuw origineel onderhoudsboek dat direct met de Spitfire te maken heeft, dat is een leuk hebbeding. Een voorbeeld is ’Repair & Service Manual, Rotol Govenor Unit’. Dit onderhoudsboek behandelt een propeller onderdeel voor de Spitfire Mk IX. Mijn boek, ‘Publication No. 518’, is oorspronkelijk uitgegeven met een update in 1950. Het is technisch Engels met enkele zeer mooie technische tekeningen. Het idee dat er mensen zijn geweest die dit boek hebben gebruikt tijdens een onderhoud aan een Spitfire, dat is wel iets dat inspireert.

Beoordeling: *****

Zijn de meeste boeken over de Spitfire gevuld met ontwikkelingsgeschiedenis over deze jager, zo zijn er ook schrijvers die slechts één type als thema hebben. ’Spitfire in Blue' is zo’n boek. Dit boek gaat alleen over de fotoverkenners. Rode draad is Spitfire Mk XI, PL965 en het 16 squadron waar ze in vloog. PL965 stond jarenlang in het museum van Overloon voor ze weer luchtwaardig werd gemaakt. Op 23 december 1992 koos weer het luchtruim. Het boek, geschreven door Hugh Smallwood, is mooi uitgevoerd. Iedere pagina heeft een kader als een landkaart waarin een tekstvel met prachtige foto’s de lezer begroet. Het boek van zo’n 160 bladzijden is uitgegeven door Osprey Aerospace in 1996 (ISBN 1 85532 615 9).

Beoordeling: *****

Net als voorgaand boek ’Spitfire in Blue' is ook het, op magazine formaat, uitgebrachte ’Born Again, Spitfire PS915' slechts gewijd aan één Spitfire, de Mk XIX, PS915 van de Battle of Britain Flight. Het magazine is uitgegeven in 1989 door Midland Counties Publications (Aerophile) Ltd. (ISBN 0 904597 74 1). Het op 47 hoogglans bladzijden uitgevoerde magazine is rijkelijk gevuld met geweldige foto’s. Is er voldoende ruimte ingericht voor geschiedenis, de hoofdmoot gaat over het restaureren van Spitfire PS915.

Beoordeling: ****

Haal ik bij voorgaande boeken al de fotokwaliteit aan, nu volgen er enkele boeken die alleen al door de foto’s eigenlijk in ieder boekenkast van de Spitfire Fan moeten staan. ’Spitfire, RAF Fighter' zou zo’n boek kunnen zijn. De foto’s in dit 66 bladzijden tellende boek zijn van Dan Patterson met tekst van Air Vice-Marshal Ron Dick. Natuurlijk, zoals bij de meeste Spitfire boeken, eerst weer een stukje geschiedenis. Maar dan volgen voornamelijk op groot formaat afgedrukte kleuren foto’s van luchtwaardige Spitfires. Vooral Mk IX, TE566 wordt in dit boek uitgelicht in al haar facetten. Het boek is in 1997 uitgegeven door Airlife Publishing Ltd (ISBN 1 85310 960 6).

Beoordeling: ****

Een boek dat vol prachtige foto’s staat en als hoofdthema heeft de restauratie van deze prachtige jager, is ’Spitfires and Polished Metal, Restoring the Classic Fighter' door Graham Moss en Barry McKee. We volgen in het boek verschillende projecten bij ‘Historic Flying’, de firma met wellicht de grootste ervaring in het herbouwen en restaureren van de Spitfire. De teksten zijn ongelooflijk compleet, maar je moet dit boek alleen al voor de foto’s in de kast hebben staan. Het is in 1999 uitgebracht door Airlife Publishing Ltd (ISBN 1 85310 720 4). Een must,… net als het volgende boek!

Beoordeling: *****

Het boek dat met kop en schouders boven alle fotoboeken over de Spitfire gaat,… ’Spitfire, Flying Legend' . Het is in 1996 voor het eerst verschenen via uitgever Osprey Publishing (ISBN 1 84135 012 5). De fotokwaliteit is ongeëvenaard en iedere plaat doet de adem stokken. Verantwoordelijk voor deze prachtfoto’s is top fotograaf John Dibbs. Naast de schitterende foto’s zijn de teksten, van Tony Holmes, ook nog eens geweldig. Verhalen van veteranen, zoals Pete Brothers, George Unwin, Raymond Baxter, geven het boek zoveel meerwaarde. Het is wel een duur boek (indertijd £ 25), maar iedere cent waard,… dus,… KOPEN!! (vanwege mijn enthousiasme een ster extra!)

Beoordeling: ******

Magazine uitgevers mogen om de zoveel tijd graag een themanummer uitgeven, en welk thema is dan een gegarandeerde bestseller,… juist, de Spitfire. Ian Allan Ltd bracht in 1986 zo’n special uit als een Airextra No. 53, ’Spitfire: 1936 - 1986 . Alleen vanwege de omslag koop je dit blaadje verder ongezien. Staat er voor de Spitfire adept weinig nieuws in (het is voor de grote markt), je laat het niet liggen mocht je het tegenkomen.

Beoordeling: ***

Een magazine uitgever die de Spitfire een zeer warm hart toedraagt is Key Publishing Ltd, bekend van het maandblad Flypast. Deze uitgever heeft over de jaren al verschillende zogenaamde ‘Flypast Specials’ uitgebracht. In 1996 kwam vanwege de 60 jarige verjaardag van de Spitfire ’Spitfire, Sixty Fabulous Years’ uit. De gehele geschiedenis komt op 82 bladzijden weer voorbij, maar wat vooral eruit springt zijn alle luchtwaardige Spitfires die de revue passeren.
In 2001 kwam weer een special uit, maar ditmaal van nog hogere standaard. ’Spitfire 70, Invaluable Reference To Britain’s Greatest Fighter’ (ISBN 0 946219 89 3) is eigenlijk geen magazine meer, maar een boek van 100 pagina’s (vandaar het ISBN nummer). Geweldig fotowerk, waarvan het zwart-wit in mooi sepia is afgedrukt, illustreren de kaders waarin zeer uitgebreid de types worden behandeld

Beoordeling 'Spitfire, Sixty Fabulous Years’: ***

Beoordeling ’Spitfire 70, Invaluable Reference To Britain’s Greatest Fighter’: *****

Een gratis supplement over de Spitfire werd bijgevoegd in het maart 2002 nummer van Flypast magazine. Zoals Nederland een Mister Spitfire in Harry van der Meer heeft, zo heeft het Verenigde Koningrijk ook een Mister Spitfire, Peter Arnold. Arnold is de historicus die vooral de nog aanwezige Spitfires archiveert. In dit magazine type boekje, ’Spitfires, on the Wing’ van 24 bladzijden beschrijft hij 51 luchtwaardige Spitfires. Verbazend is vooral dat soms van niet meer dan een wrakstuk een vliegwaardige Spitfire is te bouwen.

Beoordeling: ***

Naslagwerken zijn altijd mooi over de Spitfires, want de foto’s zijn over het algemeen al goed genoeg om een boek over de Spitfire aan te schaffen. Maar boeken van en over veteranen die de Spitfire vlogen leren ons juist hoe het was om met zo’n toestel om te gaan. Een essentieel boek uit deze categorie is ’Spitfire, The Amazing Personal Story of a Spitfire Test Pilot and RAF Fighter’ van Jeffrey Quill. Quill werd in 1936 testpiloot bij Vickers en Supermarine en was betrokken vanaf het begin van de testvluchten met de Spitfire. Daarnaast vloog hij in de Battle of Britain bij het 65 Squadron om evaring op te doen die verwerkt zouden worden in de verdere Spitfire ontwikkeling. Het werd voor het eerst uitgebracht in 1983 bij John Murray Publishing Ltd. In 1985 verscheen de paperback versie bij Arrow Books Ltd. (ISBN 0 09 937020). Een echt boek van 316 pagina's indrukwekkende historie.

Beoordeling: *****

De autobiografie van Hugh Dundas CBE, DSO, DFC is een eerlijk geschreven, en zeer lezenswaardig boek over een piloot die zijn land verdedigt tegen de Nazi horden. In 1988 kwam de paperback versie van ’Flying Start’ uit bij Penguin Books (ISBN 0 14 012864 6). De paperback versie bevat een aantal fotopagina’s, maar de afdrukkwaliteit houd niet over. Een deel van de opbrengst van het boek ging naar ‘The Battle of Britain Appeal’ dat onder andere steun verleent aan oud veteranen en hun familie.

Beoordeling: ****

De biografie over Robert-Stanford Tuck DSO, DFC**, geschreven door Larry Forrester, is een spannend jongensboek, alleen op waarheid gebaseerd. ’Fly For Your Life’ kwam in 1956 voor het eerst uit bij Frederick Muller Ltd. De paperback versie werd uitgegeven in 1979 bij Granada Publishing Ltd (ISBN 0 583 12787). Tuck zijn leven in de oorlog was één groot avontuur, hij overleefde een botsing in de lucht, sprong met een parachute, maakte een crash landing, stortte neer in het Noordzee Kanaal, Duitse jagers schoten zijn vliegtuigen vol gaten, werd krijgsgevangen genomen, vocht zij aan zij met Russische troepen, etc. Een ruig leven, een goed boek!

Beoordeling: *****

Bovenstaand boek werd in het Nederlands uitgegeven als een budget paperback in 1984 met de titel ’De Onsterfelijke Piloot’ bij uitgever Hollandia BV (ISBN 90 6045 140 6). Deze uitgever kwam in deze periode met meer boeken van en over gevechtspiloten die met de Spitfire vlogen. Ook Paul Brickhill zijn beroemde boek over Douglas Bader ’Reach for the Sky’, in het Nederlands kortweg ’Douglas Bader’ geheten, verscheen in 1982 bij Hollandia BV (ISBN 90 6045 155 4). Ook het boek van Brickhill, The Dam Busters verscheen in een Nederlandse vertaling bij Hollandia (maar valt buiten dit thema). Een autobiografie dat reeds in de oorlog werd uitgegeven, was het verhaal van Richard Hillary ’The Last Enemy’. Hillary was een veteraan die ernstige brandwonden opliep tijdens het gevecht en plastische chirurgie onderging voor hij weer ‘genezen’ in een Spitfire klom. Hij sneuvelde alsnog op 7 januari 1943. Dit wetende leest het boek, met die uitkomst steeds in de gedachten, licht frustrerend. Bij Hollandia verscheen het in 1983 met de goede titel ’De Laatste Vijand’ , (ISBN 90 6045 346 8).

Beoordeling ’Douglas Bader’: *****

Beoordeling ’De Laatste Vijand’: ****

Tot zover een bloemlezing uit de gebruikte naslagwerken voor de Spitfire die in mijn bezit zijn. Het is verre van compleet, maar je kan niet ieder boek in je bezit hebben die over de Spitfire zijn verschenen.

Klik hieronder om terug te keren naar
www.strijdbewijs.nl