BRONNEN VOOR WWW.STRIJDBEWIJS.NL
Boeken, tijdschriften en andere lectuur
TANKS & ANDERE PANTSERVOERTUIGEN

Voor www.strijdbewijs.nl gebruik ik zeer veel naslagwerken. De tijd ontbreekt om ieder boek of geschrift hier te plaatsten, maar in ieder geval volgt hieronder een bloemlezing van de belangrijkste literatuur die ik gebruik(te) voor de tanks en andere (pantser)voertuigen.


'DE DIKKE'

Naar aanleiding van mijn gestaag groeiende pagina’s over de M4 Sherman tank, besloot, de naar Frankrijk gemigreerde Nederlander, Peter de Goede (what’s in a name?) mij de M4 bijbel te schenken. En zo kwam op een gegeven moment uit Frankrijk het geweldige boek 'Sherman, A History of the American Medium Tank' door R.P.Hunnicutt (ISBN 0 89141 080 5). In 1978 werd het uitgegeven door Presidio Press. Het boek bewees één ding, dat ik vaak geheel naast de waarheid zat. Voor de onderzoeker van de Sherman tank is het DE bron. Met een ongelooflijke 576 pagina’s en duizenden foto’s is het een must-have.

Waarschuwing: Er is in 2015 bij Echo Point Books & Media uitgevers een nieuwe editie uitgekomen. Dit boek wat in 'hard cover' bijna 100 dollar kost, is van niet zo'n beste kwaliteit. Het orignele boek is waarschijnlijk gescand, waardoor de tekeningen en foto's zeer te wensen overlaten.

Beoordeling: ******
Beoordeling herdruk: ***




'DE DUNNE'

Zo vol lof ik ben over het boek ’The Great Tanks' , geschreven door Chris Ellis en Peter Chamberlain (zie lager), zo terughoudend moet ik toch zijn over een eerder boek van deze schrijvers. ’Sherman Tank, 1941-1945 Production Models' uit 1970, verschenen bij Almarks Publications. Het is een klein boekje van slechts 25 pagina´s, is rijkelijk geïllustreerd, maar bevat hier en daar wat kleine fouten (zoals; een achterdek van een M4 wordt aangegeven als dat van een M4A6).

Beoordeling: **



Het eerste boekje wat ik ooit aanschafte over tanks was ’Tanks' van Peter Vos (ISBN 90 60 13 649 7). Het verscheen in de Grote Alken Reeks begin jaren 70 van de vorige eeuw. Het telt slechts 112 pagina’s, maar was erg compleet. Het bevatte goede foto’s en tekeningen die uitstekend gedoseerd het kleine formaat ‘bevolkten’. Het boekje zette beslist aan tot meer verdieping in deze materie.

Beoordeling: ****




Zoals de titel al zegt, ’Modern Battle Tanks' bevat dit boek tanks van na de Tweede Wereldoorlog. Het is geschreven door drie verschillende schrijvers (Lt-Col.Michael Norman voor de Russische T44, T54, T55 en de T62, en de Britse Chieftain en Duitse Leopard, Col Robert J. Icks voor de Amerikaanse M48-M60 series en R.M. Ogorkiewicz voor de Zweedse S-Tank en de Franse AMX 30 tank). Het is verschenen in 1978 bij Profile Publications Ltd, ISBN 0 214 20380 8.

Beoordeling: ****




Het volgende boek dat mijn eerste echte bron van inspiratie werd was ’The Great Tanks' , geschreven door Chris Ellis en Peter Chamberlain (zie ook ’Sherman Tank, 1941-1945 Production Models' het 'dunne boek' hoger op deze pagina). Het verscheen in 1975 bij Hamliyn Publishing Group Ltd (ISBN 0 600 33949 1). Een klare tekst die vlot wegleest en met zeer aparte foto´s van goede kwaliteit. Vooral de sectie over de Eerste Wereldoorlog springt erboven uit. Veel mooie ’explosie’ tekeningen verduidelijken de tekst nog beter. De Sherman tank sectie geeft aanzet tot meer willen onderzoeken naar deze tank. Een zeer goed boek.

Beoordeling: *****




Het Duitse boek ’Panzer', Illustrierte Geschichte Der Kampfwagen’, bevat relatief weinig tekst, maar zit boordevol grote tekeningen en enkele foto´s. Het is geschreven door Armin Halle en de tekeningen zijn van Carlo Demand. Het verscheen in 1971 bij Verlag Manfred Pawlak Herrsching. Hiernaast, is naast het omslag, een pagina afgebeeld uit het boek.

Beoordeling: ***




Van de gerenommeerde schrijver George Forty, komt de ’Encyclopedie van Tanks’, uitgegeven in 2006 door Veldman Uitgevers, Utrecht (ISBN 90 5920 950 8). Het oorspronkelijke boek kwam uit in 2005 bij Anness Publishing Ltd onder de titel ’The World Encyclopedia of Tanks’. Vanwege de honderden aangehaalde tanks is de tekst beknopt, maar de foto´s zijn vooral de smaakmaker. Nagenoeg alles in kleur, omdat veel in musea is gefotografeerd. Probleem is het opzoeken, het is op alfabet en dus springt het van de hak op de tak. Het boek is voor een aantrekkelijke prijs (€12.99) te krijgen in de zogenaamde witte boekenmarkten (ramsch).

Beoordeling: ****




Van dezelfde uitgever en uit dezelfde winkel (de Ramsch) als ’Encyclopedie van Tanks’, komt ’Pantservoertuigen’, uitgegeven in 2007 door Veldman Uitgevers, Utrecht (ISBN 90 5920 956 X). Het oorspronkelijke boek, geschreven door Jack Livesey, kwam uit in 2006 bij Anness Publishing Ltd onder de titel ’The World Encyclopedia of Armoured Fighting Vehicles’. Vanwege de ongeveer 170 aangehaalde voertuigen is de tekst beknopt. De foto´s moeten veel goed maken, maar veel zijn in zwart/wit. Het boek is een mooie aanvulling op het betere ’Encyclopedie van Tanks’, vooral omdat hier de niet zo bekende voertuigen in staan, dus voor de liefhebber een must-have.

Beoordeling: ***




Een geweldig boek is ’AMERICAN TANKS & AFVS OF WORLD WAR II’, geschreven door Michael Green. Het verscheen in 2014 bij Osprey Publishing, ISBN 978 1 78200 931 3. Heel veel uniek fotomateriaal bevolken dit 376 pagina's dikke boek. Wat vooral duidelijk wordt gemaakt in dit boek, is de ongelooflijke snelle ontwikkeling van tanks in Amerika. Natuurlijk de gangbare en bekende types als de M4 Sherman, de lichte tanks als de Stuart, de M24 Chaffee, maar ook minder bekende types als de Medium Armored Car T13 en T17, of de zware tank M6. Een vette aanrader!!

Beoordeling: *****




Waarschijnlijk DE autoriteit op het gebied van tankoorlog is de Amerikaanse schrijver Steven J. Zaloga. De meeste van zijn boeken verschijnen bij de uitgever Osprey Publishing. Twee voorbeelden zijn hier afgebeeld ’M4 (76mm) Sherman Medium Tank 1943-65’ uit 2003 en US Army Tank Crewman 1941-45’ uit 2004 (respectievelijk ISBN 1 84176 542 2 en ISBN 1 84176 554 6). Deze uitgaven staan niet alleen bekend om hun goede teksten, maar ook de illustraties en foto’s zijn van zeer goede kwaliteit. Het boek over de ‘M4 (76mm)’ is een goede introductie voor dit type. De ‘US Army tank Crewman’ is geheel gewijd aan de 4th Armored Division (zie ook het laatste boek onder aan deze pagina van George Forty)

Beoordeling: *****




Een zeer lezenswaardig schrijven is het boek ’Panther vs Sherman’ van Steven J. Zaloga (zie hiervoor). Ook dit boek verscheen bij de uitgever Osprey Publishing (ISBN 978 1 84603 292 9). Het is gepubliceerd in 2008 en bevat, naast de goede foto’s, zeer mooi uitgevoerde illustraties van de hand van Jim Laurier en Howard Gerrard. Naast een uitleg over de Sherman (76mm) en de Panther tank, wordt vooral de nadruk gelegd op het Ardennen Offensief in 1944. Ook een pluspunt is de uitleg aangaande de strategie. Het geeft een goed inzicht hoe toen de strijd gestreden werd.

Beoordeling: *****




Goed betaalbaar (€5.95) en prachtige geïllustreerd zijn de serie boekjes ’Blindés en Normandie’, geschreven door Alexandre Thers en verschenen bij de uitgever 'Histoire & Collections-Paris'. Het zijn kleine boekjes van 35 pagina´s elk en in het Frans geschreven (hier en daar in het Engels vertaald te vinden) en vooral in souvenirs winkels van musea in Normandië te krijgen. Naast de beknopte tekst, goede foto´s van de voertuigen (niet alleen tanks, ook andere pantservoertuigen) zijn er leuke originele museale objecten afgebeeld. De boekjes behandelen apart de Duitse (Nr.18), Britse (Nr.19) en Amerikaanse (Nr.20) voertuigen zoas die in Normandië 1944 opereerden.

Beoordeling: ***




Een boek dat ook alleen maar Normandië 1944 behandelt is het fraaie fotoboek van 72 bladzijden ’D-Day, Tank Warfare’ met als subtitel: ‘Armored Combat in the Normandy Campaign June August 1944. Het is samengesteld door Steven J. Zaloga en George Balin en verscheen in de serie Armor at War via Concord Publications (ISBN 962 361 604 X). Er is vooral gebruik gemaakt van foto’s uit het RAC Tank Museum te Bovington, UK. De kwaliteit van de foto’s is behoorlijk en de introductie tekst en de teksten onder de foto’s zijn goed. In het midden van het boek zijn enkele prachtige zijaanzichten weergegeven, waarbij die van de DD M4 Sherman het meest in het oog springt.

Beoordeling: ****




In 1977 verscheen in de populaire ´In Action´ serie van ’Squadron/Signal Publications' de uitgave ’Sherman in Action, Armor No. 16' , geschreven door Bruce Culver met illustraties van Don Greer (ISBN 0 89747 049 4). De 50 pagina´s tellende boekje zit boordevol goede foto´s en zijn van zeer goede, edoch beknopte, teksten voorzien. Het boekje had van mij wel wat meer pagina's mogen bevatten.

Beoordeling: ****




Van dezelfde uitgever als bovenstaande, ’Squadron/Signal Publications' verschijnt ook de ´Walk Around´ serie. De uitgave ’M4 Sherman, Armor Walk Around Number 1' , is geschreven door Jim Mesko met illustraties van Richard Hudson en Don Greer. Het boekje is 80 pagina´s dik en heeft voornamelijk foto´s van details van de Sherman tank. Het kan grote uitkomst bieden voor de modelbouwer, en voor de onderzoeker die niet zeker is van het type Sherman hij moet determineren.

Beoordeling: ****




Een boek over de Sherman tank dat suggereert slechts twee types te behandelen, is ’Medium Tank M4 (76mm & 105MM)' , door Terry J. Gander. Maar er staat een goed geschiedkundig verhaal in dat naar de latere types toewerkt. Het heeft ook als sub-titel ‘Sherman & Firefly’. Het verscheen in 2003 bij Ian Allan Publishing Ltd (ISBN 0 7110 2989) in de serie ‘Tanks in Detail’. Het is een zeer compleet boekje (96 pagina's) met goede foto’s en enkele tekeningen (waarvan de meeste over eenheid kenmerken gaan). Er zijn vier kleurenfoto’s te vinden die bewaard gebleven Shermans tonen. Het is een goed boek voor de modelbouwer.

Beoordeling: ****





Een keurig verzorgd boekje is de Franse uitgave ’Le M4 Sherman', uit de serie ‘Trucks & Tanks’. Het werd geschreven door Bruno Collin en in 2006 uitgegeven door Caraktères (ISBN 2 916403 00 0). Het 80 pagina ‘dikke’ boek heeft opvallend goede foto’s en enorm veel tekeningen. Deze laatste zijn deels klare-lijn profielen, maar er is ook een sectie met ingekleurde profielen (een voorbeeld is hiernaast afgebeeld). Het is wel een plus om de Franse taal voor dit boek machtig te zijn.

Beoordeling: ****




In Frankrijk men name, komen zeer veel goede publicaties maandelijks uit als magazine. Een prachtig voorbeeld is het blad ’TnT, Trucks & Tanks Magazine' . Het is een uitgave van Caraktère dat ook voorgaande besproken Sherman boek uitbrengt. Het 80 pagina’s tellende magazine behandelt iedere aflevering drie tanks/voertuigen minutieus met illustraties van grote kwaliteit en prachtige, vaak onbekende, foto’s. Het ligt in Frankrijk voor €6,90 in de schappen.

Beoordeling: *****




Bent u modelbouwer, dan is het Franse tijdschrift ’Steel Masters' iets voor u. Stap voor stap worden populaire modellen in prachtige foto’s opgebouwd. Een thema nummer (Les Thématiques), zoals hiernaast afgebeeld, geniet de voorkeur uit deze serie. Verschillende bouwers laten dan hun uitmuntende bouwkusten zien op één type voertuig in een andere uitvoering. Of, zoals in het thema nummer over Normandië, verschillende voer- en vaartuigen in modelbouw vaak in diorama geplaatst.

Beoordeling: ****




Het is al vaker aangehaald in de ‘boekenlijsten’ van mij, de Franse magazine serie ’Armes Militaria’. Er zijn twee versies van deze serie; er is een maandblad met meestal verschillende artikelen, en er zijn de themanummers. De laatste zijn te herkennen aan een getekend pantservoertuig bovenaan, met daaronder een periode foto. Ook zijn deze wat van zwaarder papier en in de rug gelijmd (het maandblad is geniet). Het is een uitgave van ‘Histoire & Collections-Paris’ en bevatten geweldige foto’s en tekeningen. Ook als je de Franse taal niet machtig bent, een aanrader!

Beoordeling: *****




Wat is er mooier dan een boek te bezitten dat daadwerkelijk gelezen en gebruikt is door een tankbemanning in de jaren veertig van de vorige eeuw. De veldgids ’Tank Gunnery' (FM 17-12) uitgegeven door de War Department op 10 juli 1944 is zo’n boek. In bijna 300 pagina’s wordt een handleiding gegeven hoe het kanon te opereren op het slagveld. Ook is er uitleg hoe men strategisch moet handelen in verschillende terreinen. Het is pre-computer dus het staat vol met rekenstaten en diagrammen die de nodige hoofdbrekens zullen hebben gegeven. Sporadisch is zo’n boek te vinden op bijvoorbeeld Ebay. Mijn exemplaar werd mij toegezonden vanaf het eiland Hawaï! Als verzamelobject is het een geweldig ‘hebbeding’. Bent u in het bezit van een dergelijke ‘manual’, ik hou mij aanbevolen mocht u besluiten het weg te willen doen (zie onderaan deze pagina).

Beoordeling: *****




Tijdens mijn bezoeken aan het tank museum in Saumur, Frankrijk, lagen er altijd in de souvenirshop lesboekjes, in het Frans, van de cavalerieschool. Dit waren boekjes uit de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw. Vol met tekeningen en uitleg hoe de werking van tanks was, is het heerlijk bladeren. Helaas zit er geen tussen over de Sherman tank. Wel in mijn bezit over (onderdelen van) de AMX-13, de 75mm mortier M8, M26 Pershing en de M47 Patton tank. Ook voor dit geldt: mocht u deze boekjes in het bezit hebben en ze weg wilt doen, neem dan contact met mij op (zie onderaan deze pagina).

Beoordeling: ***




Meer een pamflet dan een boek, geschreven door Paul Roberts, is ’The Ram, Development and Variants, Volume 1’. Het volgt de ontwikkeling van de Canadese Ram tank op het chassis van een M3 General Lee tank. Het 24 pagina´s dunne boekje met niet al te beste foto's, verscheen bij Sevice Publications in 220 (ISBN 1 894581 13 X). Ondanks de schandalige hoge prijs van €8.75 heb ik het toch aangeschaft. In mijn bezit is Volume 1, mocht u Volume 2 hebben, dan houd ik mij aanbevolen.

Beoordeling: **




Een zeer leuk boek om de Sherman tank te leren kennen is het boek ’M4 Sherman’ van de schrijver George Forty. Wat het vooral zo lezenswaardig maakt is dat het een echt persoonlijk boek is met herinneringen door Forty aan de Sherman. Het verscheen in 1987 (ISBN 0 7137 1678 9) met als ondertitel ‘Weapons and Warfare’. Het fotowerk is behoorlijk, maar naar mijn smaak iets te zwart-wit. Er is als bron nogal geput uit het boek van R.P.Hunnicutt ('Sherman, A History of the American Medium Tank'). Dus als u de ene niet kan vinden, dan is de andere een goed alternatief.

Beoordeling: ****




En ik krijg er geen genoeg van in deze opsomming van verschillende bron-boeken aangaande tanks om weer een naslagwerk met Sherman tanks aan te halen, het boek’4th Armored Division in World War II' ook van de schrijver George Forty (zie hiervoor en de 'Encyclopedie van Tank' hoger op deze pagina). Het verscheen in 2008 in de ‘Spearhead’ series bij Zenith Press (ISBN-13: 978 0 7603 3160 6). Het boek heeft als zwaartepunten de strijd in Frankrijk en de Ardennen. Helaas komt een zeer belangrijk onderdeel, de Hammelburg Raid, er met enkele zinnen vanaf. En dat is jammer, want deze episode (het op bevel van Patton doorstoten diep in vijandelijke linies om een krijgsgevangenkamp, waaronder Patton zijn schoonzoon, te ontzetten) liep uit op een drama. Maar verder, zoals we van Forty gewend zijn, een goed verzorgd boek met goede foto’s en duidelijke uitleg.

Beoordeling: ****




Een boek dat zowel in de bronnen voor 'Normandië' zou kunnen dienen, is ’Villers-Bocage, Normandy 1944’ van schrijver Henri Marie. Het verscheen bij Heimdal uitgevers in 2003 (ISBN 978 2 84048 292 5). Een groot voordeel van dit boek, is dat het naast de Franse tekst, veel stukken in het Engels bevatten. Ik heb gekozen om dit boek bij de 'tanks' onder te brengen, omdat het gaat over de eenzijdige tankslag in Villers-Bocage. Natuurlijk wordt stilgestaan bij Michael Wittmann die bijna solo met een Tiger tank een slachting veroorzaakt onder de voorhoede van de 7th Armoured Division. Goede foto's en duidelijke tekeningen illustreren het 160 pagina's dikke boek. Dit boek dwingt om Villers-Bocage te gaan bezoeken (als men daar tenminste nog niet geweest is). Hier en daar ben ik een andere mening toebedeeld, die ik dan ook ventileer op mijn eigen verhaal over Villers-Bocage.

Beoordeling: ****




Een mooie aansluiting op bovenstaand boek is dit grote, dikke, zware naslagwerk over de Panzerkampfwagen VI SdKfz 181, 'Tiger'. Met de toepasselijke naam 'Tiger I in Action, 1942 - 1945' is het rijkelijk gevuld met alleen maar foto's van Tiger tanks. Oorspronkelijk bestond dit boek uit twee delen, over Tigers in het Oosten en een deel over Tigers in het Westen, maar deze zijn nu samengevoegd. De schrijver/samensteller Jean Restayn, heeft de onvolkomenheden uit de vorige delen zoveel mogelijk er uit gehaald. Op de 288 pagina's staan ook verschillende prachtige tekeningen van de hand van de schrijver. Als fotoboek, in slap kaft, is er geen betere in de wereld, maar de tekst laat nog wel eens wat te wensen over. Zo is er geen enkele aandacht voor een beknopte geschiedenis over de ontwikkeling van de Tiger I, en ontbreekt de uitleg over verschillende aangehaalde zaken, zoals Feiffel filters, Schürzen, Rommelkiste, Zimmerit etc., vooral voor de startende onderzoeker kan dit wel eens frustrerend zijn. Het is uitgegeven door Histoire & Collections, ISBN 9 782352 502944 (voor de Engelstalige versie). Vanwege de erg beknopte tekst net geen vijf sterren.

Beoordeling: ****




En weer een boek over de Sherman tank, maar ditmaal een speciale. Het kan bijna de strijd aan met het standaard werk van R.P.Hunnicutt (zie boven aan deze pagina). Dit boek ’M4 Sherman Tank, 1941 onwards (all variants)’ van schrijver Pat Ware, verscheen in de serie 'Owners' Workshop Manual' bij de uitgever Zenith Press (ISBN 978 0 7603 4294 7). Het is rijkelijk kleurig geïllustreerd, en de tekst is helder en overzichtelijk, net als de schema’s waarin alle modellen en varianten worden behandelt. Op iedere bladzijde spat de liefde voor de Sherman door de schrijver van de pagina's af. Het is met grote zorg samengesteld en niet zomaar even commercieel in elkaar gekwakt. De fotokwaliteit is geweldig, en de aandacht voor restauratie van Sherman tanks is iets wat men in andere boeken niet aantreft. Dit boek, in hard kaft, kan ik iedereen aanraden die de Sherman tank een warm hart toedraagt.

Beoordeling: *****



Tot zover een bloemlezing uit de gebruikte naslagwerken voor de tanks en andere pantservoertuigen. Het is verre van compleet. Ik heb nog buiten beschouwing gelaten de biografieën, losse artikelen en de romans.

Mocht u iets hebben dat voor mij interessant zou kunnen zijn, mail mij; Pieter Jutte
KLIK HIER

GA TERUG

Of,
klik hieronder om terug te keren naar
www.strijdbewijs.nl