Het punt in de film dat Private James Ryan wordt
gevonden.
In de volgende scène, na de strijd rond de Duitse radarpost, zien we de groep van Miller in een
veld, als plots een Duitse SdKfz 251 verschijnt. De mannen van Miller nemen positie in,
maar ze blijken niet de enige te zijn die het Duitse voertuig op de korrel willen nemen. In één
doorlopend gedraaid shot van 1 minuut en 40 seconden (heel
lang voor een actiescène) wordt met een bazooka het
halfrupsvoertuig tot stoppen gedwongen, worden de Duitse
manschappen van het voertuig uitgeschakeld en wordt de bazooka
schutter aan ons voorgesteld;... Private Ryan. Wetende van de vorige ontmoeting met een Ryan,
benadert Miller deze Ryan met enige voorzichtigheid...
Captain Miller: James Francis Ryan? Private Ryan:
Yes, sir. How'd you guess that? Captain Miller: James
Francis Ryan of Iowa? Private Ryan: Yes, sir. Paton, Iowa,
that's correct. What is this about? Captain Miller: Your
brothers were killed in combat. Private Ryan: Which -
Which ones? Captain Miller: All of them.
Ramelle,...
Wilde Miller zijn eenheid eigenlijk gelijk weer met de
gevonden Ryan terug, de laatste wilde zijn 'brothers in arms'
niet in de steek laten, zeker niet nu zijn echte broers
omgekomen waren. Dus worden, in Ramelle aangekomen, door de
mannen van Miller positie ingenomen om de kleine eenheid aan
paratroepers te verstevigen die hier reeds de brug aan het
'baby-zitten' zijn. In de avond is alles rustig en wordt
geprobeerd meer diepte in het karakter van James Ryan te
scheppen. Terwijl de mannen van Miller bij elkaar op een trap
met elkaar keuvelen over 'echte mannendingen', praten Miller
en Ryan met elkaar over de jeugd en de broers van Ryan, maar
of het meer diepgang geeft aan het karakter van Ryan?
Ramelle met de kleine verdediging voor de brug
Na de rustige nacht wordt de spanning opgebouwd naar het
laatste gevecht. Jackson heeft zijn positie gevonden als
uitkijk en scherpschutter in de klokkentoren. Munitie en de
taken worden verdeeld. Captain Miller legt aan de mannen uit
wat een 'sticky-bomb' is ('it's in manual'), een sok met
daarin een stuk TNT, ingesmeerd met lagervet welke vastgeplakt
kan worden aan een voertuig. Ryan laat zien hoe een
mortiergranaat geactiveerd kan worden en weggeworpen naar de
vijand. Miller bepaalt dat als ze worden terug gedrongen door de Duitsers,
dan steken ze de brug over om erachter nieuwe posities in te nemen. Deze nieuwe positie geeft
hij de bijnaam 'The Alamo'.
De NSU Kettenkrad moet de Duitsers lokken
In de verte kunnen de mannen het rommelen van de naderende
Duitse troepen horen. Jackson in de klokkentoren geeft aan via
handsignalen dat er vijandelijke troepen in aantocht zijn. Om
de Duitsers naar de brug te lokken, wordt in Ramelle gebruik
gemaakt van een Duitse NSU Kettenkrad. Reiben neemt met zijn
BAR achterop plaats op deze met rupsbanden uitgevoerde
motorfiets en de chauffeur zal richting de Duitse eenheid
rijden, lang genoeg om zich te laten zien en ze te lokken.
Reiben met zijn BAR (Browning Automatic Rifle)
(BAR foto onder:
http://www.rjmilitaria.com)
Een indrukwekkend wapen is de BAR (Browning Automatic
Rifle) M1918 A2 in handen van Private Richard Reiben (Edward
Burns). Dit 7.62mm, lichte machinegeweer, met een gewicht van
8.82 kg kon 500 schoten per minuut afgeven (met een magazijn
waar 20 patronen in konden). De BAR kon uitgerust worden met
een steun van twee poten aan de voorzijde, maar Reiben zijn
BAR heeft deze niet. Tijdens het gebruik in het veld, met snel
lopen en vallen, draaiden en zwaaiden de steunpootjes heen en
weer rond de loop en zaten vaak meer in de weg dan dat ze nut
hadden.
Captain John Miller met zijn
'Tommy-gun'
In de groep van Miller onderscheiden we nog enkele
opvallende wapens. Captain John Miller gebruikt als
persoonlijk wapen een auto-ordnance .45 (11.4mm) Thompson M1
pistool-mitrailleur, beter bekend onder zijn bijnaam;
'Tommy-gun'. Hij maakt gebruik van het verlengde magazijn dat
30 patronen kon huisvesten.
Van links naar rechts in 'bedrijf': de 'Tommy-gun', de
M1 Garant en de BAR
Voor de persoonlijke beveiliging in het nabij gevecht
waren, Jackson, Horvath en Miller voorzien van een half
automatisch Colt M1911 A1, .45 (11.4mm) pistool. De M1911 was
oorspronkelijk ontworpen door John Moses Browning. Aangezien
het te ingewikkeld was om te produceren werd het herontworpen
en na een wijziging aan de kolf werd het in 1923 als M1911 A1
in gebruik genomen. Dit 1 kg zware pistool geeft aan de finale
van 'Saving' een dramatisch effect door prominent in beeld de
kijker een halve seconde op het verkeerde been te zetten.
Een Colt M1911 A1
(Foto: Coltautos.com ©)
Verder waren in de film nog talloze andere wapens in
gebruik, zoals handgranaten, mijnen, bangalore torpedo's etc.
Bazooka's moesten opnieuw worden gefabriceerd, evenals 1200
rubberen kopiëren van vuurwapens, die niet van echt waren te
onderscheiden.
Een 'Tiger' rolt Ramelle binnen,....
Waren voorgaande wapens en voertuigen redelijk makkelijk te
vinden, dan wel simpel te construeren, zoals de zwevers,
lastiger was dat het script om twee Duitse Tiger tanks vroeg. De purist zal
opmerken dat er rond deze periode nog geen Tigers in Normandië
waren, deze verschenen pas op 12 juni in de regio van
Villers-Bocage. Maar voor het spectaculaire slotakkoord van
'Saving' was een spectaculairdere tank nodig. Helaas
was in de wereld ten tijde van het maken van de film geen
Tiger meer voorhanden die op eigen kracht kon bewegen, laat
staan in de film opereren.
De rode lijn geeft de T-34 aan met daarover in het
groen de 'Tiger'
Er werden twee Russische T-34 tanks aangeschaft die een
‘jas’ kregen over hun romp en koepel, zodat ze de vorm kregen
van een Tiger. Het geheel zag er zeer overtuigend uit. Alleen
de loopwielen en smalle rupsbanden verraden de oorspronkelijke
T-34 (en hadden de constructeurs het commandoluik niet iets
zwaarder uit kunnen voeren?).
De 'Tiger' tot stoppen gedwongen met een
'sticky-bomb'
Terwijl de 'Tiger' wordt uitgeschakeld, verschijnt er in alle commotie van
rondvliegende kogels en granaten opeens een groepje Duitsers welke
met een licht kanon slepen. Nog
meer paniek onder de verdedigers als ze het wapen herkennen,
een 2cm FLaK 30. Het kanon neemt de Amerikaanse soldaten onder vuur die op en rond
de 'Tiger' staan.
Dit wapen, in grote aantallen geproduceerd
door Rheinmetall-Borsig vanaf 1934, was speciaal ontwikkeld
voor laag vliegende vliegtuigen, vandaar de aanduiding
‘Fliegerabwehrkanone’ (FLaK). Nederland schafte het kanon ook
aan vlak voor de oorlog uitbrak.
Een 2cm FLaK 30 wordt naar voren gebracht tijdens het
gevecht in Ramelle
Het 2cm kanon had een
vuursnelheid van 120/180 granaten per minuut met een magazijn
waarin 20 stuks munitie staken van 20x138mm. In gebruik bleek
het kanon naast de luchtafweer inzet, ook zeer geschikt voor
grondgebruik. Hiertoe werden dan pantser doorborende granaten
gebruikt, in plaats van de exploderende versie voor
luchtverdediging (als C/38 werd het kanon ook door de
Kriegsmarine gebruikt op haar schepen).
Het 2cm FLaK 30 kanon neemt de paratroepers bij de 'Tiger' op de korrel
De vuursnelheid en het regelmatig vastlopen van de 2cm FLaK
30 noopte tot herziening van het kanon, en de FLaK 38 ontstond
hieruit die een vuursnelheid had van 220 granaten per minuut.
Een verdere ontwikkeling van het kanon was het uit te rusten
met vier lopen, waardoor de 2cm FLakvierling 38 ontstond en
dit ‘stel’ 800 schoten per minuut konden afgeven. Mauser
produceerde ook een lichte versie van de FLak 30 voor Duitse
parachutisten en berg-soldaten. Deze versie, de 2cm Geb.FLak
38, werd vanaf 1942 operationeel.
Een 2cm FLaK 30 in stelling gebracht in Drocourt aan
de huidige D983
Het slotgevecht is er één op elke centimeter uitgevochten
in Ramelle.
Vanuit de kerktoren is het prijsschieten voor
Jackson, vanuit een gebouw probeert Mellish en een
medestrijder de Duitsers tegen te houden en voor de brug
liggen de meeste GI's hun wapens leeg te schieten op de van
alle kanten naderende Duitsers. Hiertussen rent een
paniekerige Upham met reserve munitie rond. Als men deze scènes bij herhaling bekijkt,
ziet men regelmatig continuiteitsfouten voorbij komen. Als men hier belangstelling voor heeft, welke dat zijn,
op bijvoorbeeld http://www.imdb.com/title/tt0120815/goofs zijn er heel veel te vinden.
De mannen trekken terug over de brug, op 'the Alamo'
Voor de regie en montage moeten deze scènes net zo
ingewikkeld zijn geweest als die voor de landingen op Omaha
Beach aan het begin van de film, en het is dus geen wonder dat er fouten in de film zitten.
Het is een heen en weer
schakelen tussen de kerktoren, de gebouwen, de straten en de
brug. Om de constante snelheid erin te houden en het gevecht
overdonderende aan te toeschouwer te tonen, is het een wonder
dat het man tot man gevecht tussen Mellish en een Duitser de
film niet doet vertragen. Wat wel een vreemde scène is en tot
speculaties leidt, is als de Duitser na het gevecht met
Mellish de trap afkomt en langs een doodsbange Upham loopt.
Waarom doodt de Duitser Upham niet,....?
Tom Hanks en Steven Spielberg overleggen voor het
laatste gevecht (bij de motor ligt een stand-in voor de
positie voor de camera) in het midden militair adviseur
Dale Dye
Na het terug trekken op de 'Alamo', lijkt het gedaan voor de kleine groep
verdedigers. Zeker als een tweede 'Tiger' zich richting de brug beweegt. Maar hulp
komt gelukkig net op tijd,... een 'Hollywood Ending' zullen we maar zeggen.
Een 'toeval' wil dat we weer 'die' Duitser tegenkomen, de vrijgelaten krijgsgevangene van de radarpost, en
als 'Steamboat Willie' op de aftiteling staat (rol van Joerg Stadler). Persoonlijk vindt
ik dit een iets te ver gezochte toevals'treffer' en maakt het nog meer Hollywood. 'Willie' denkt
in Upham na zijn overgave, met enkele andere kameraden, een vriend gevonden te hebben. Maar Upham
denkt daar heel anders over,... Wellicht mede ingegeven dat hij er achter gekomen is wat 'FUBAR'
betekend (Fucked Up Beyond All Recognition). En zo komt het geweld in Saving Private Ryan tot een einde.
'Steamboat Willie' herkent Upham, en denkt een 'vriend' te hebben gevonden....
Op 12 september 1997 is de filmploeg op de American
Cemetery in Normandië om de opening-en slotscène te filmen met
Harrison Young als Ryan op leeftijd. Er werd een nepkruis
geplaatst in Plot F nabij de Niland broers. Frappanter was
waarschijnlijk dat door een toeval het kruis achter dat van
Captain John H. Miller een echt graf lag met de naam Sergeant
Richard F. Miller, ook uit Pennsylvania. Op Plot C ligt een
Private First Class John J. Miller (ook uit Pennsylvania).
James Ryan (Harrison Young) op de American Cemetery in
Normandië
De 130 miljoen gulden (60 miljoen euro) kostende film ging
op 21 juli, 1998 in de Verenigde Staten in première. Er ging
een schok door Amerika. Voor het eerst werd een publiek de
oorlog ingesleept in haar verschrikkelijkste vorm. Opeens
bleek een film ook een opstapje voor heel veel veteranen te
zijn. Mannen die ruim 50 jaar niet hadden kunnen uitleggen wat
hen was overkomen, mannen die niet de juiste woorden hadden
kunnen vinden om aan het thuisfront te vertellen dat oorlog
iets anders is dan ‘Hollywood’ normaal op het doek bracht. Tot
dan eindelijk Steven Spielberg met zijn Saving Private
Ryan daar verscheen. Veteranen herkenden in de rauwheid,
de dood en ellende,… de smaak en geur van bloed bracht alles
weer boven. De oud-strijders hoefden niets meer te zeggen, ze
lieten de beelden spreken. Was iedereen altijd overtuigd
geweest aangaande moed en doorzetting van naamloze soldaten
die zichzelf opofferden voor de democratie,… het gewone
publiek kreeg nu te zien dat het met enorm drama gepaard was
gegaan. Soldaten die zich wellicht, in hun eigen ogen,
geschaamd hadden voor hun soms laffe houding, bang voor de
situatie, kregen door Saving Private Ryan alsnog begrip
dat oorlog meer is dan een marsorder vol avonturen naar
onbekende oorden. Saving Private Ryan is geen
anti-oorlogsfilm, het is een film die ons er op wijst dat de
democratie duur betaald wordt en dat het soms nodig is dat
iemand zich opoffert opdat een ander in vrijheid kan leven.
English teacher Miller: 'Take this,
Shakespeare,...!'
Saving Private Ryan werd voor het jaar 1998
genomineerd voor 11 Oscars. De film mocht er vijf verzilveren:
Steven Spielberg voor ‘Beste Regie’, Janusz Kaminski voor
‘Beste Cinematografie’. Ook de montage, Michael Kahn kreeg een
beeldje. Ook het geluid en de geluidseffecten mochten een
Oscar ontvangen. Oja,… voor wie daar in geïnteresseerd is;
‘Shakespeare in Love’ was dat jaar ‘Beste Film’ (welk één
contrast!)
Voor een vergelijk met juni 1944
en Saving Private Ryan is er een FOTOPAGINA (KLIK HIERONDER OP DE
LANDINGSVAARTUIGEN)
|