'TAKE YOUR SEAT,...
THE PICTURE IS ABOUT TO BEGIN!'
Jeeps in de
Speelfilm
Een oorlogsfilm zonder Jeep is bijna ondenkbaar, zoals
blijkt uit bovenstaande foto met Clint Eastwood uit
'Kelly's Heroes'.
Natuurlijk is niet iedere oorlogsfilm die in de Tweede
Wereldoorlog speelt geschikt voor dit specifieke voertuig,
mede ook door het feit dat de Jeep pas in grote getale
beschikbaar kwam halverwege 1941. Maar vanaf die periode rijdt
de Jeep dan ook het witte doek op. Ook al is de Jeep soms nog
niet eens in beeld, het markante geluid van de motor verraadt dat ze
in aankomst is,... de kijker in spanning brengende welke beroemde
sterspeler de Jeep op het 'silverscreen' zal laten verlichten.
John Wayne ten tijde van de opnames van
'The Longest Day'
Ook na de Tweede Wereldoorlog waren er voldoende van de
ruim 500.000 geproduceerde Jeeps over om nog vele jaren de
filmindustrie te blijven voorzien. Veel Jeeps gingen uit de
surplus depots over in particuliere handen voor een
habbekrats. Als men een aanhanger erbij kocht dan mocht men
deze met zoveel reserve onderdelen vol laden als maar mogelijk
was, als het leger maar van hun voorraad Jeeps afkwam.
Zodoende zijn er heden ten dage nog veel originele Jeeps
voorhanden, al wordt de spoeling snel dunner en dreigt nu een
tekort aan originele onderdelen.
'Nellybelle', de beroemde Jeep van Roy Rogers
met een zwaaiende Pat Brady
In Eurpoa waarschijnlijk bij niemand bekend, maar in Amerika wereldberoemd,'Nellybelle', de Jeep
uit de films (en later TV series) rond de 'King of Cowboys', Roy Rogers. De Jeep was een in 1946
gebouwde Willys CJ-2A en werd gereden door de sidekick van Rogers, Pat Brady. De naam 'Nellybelle'
komt van de voorganger van deze Jeep, een muilezel die Nelly heette. Ondanks dat Pat steeds
aardige woorden tegen de Jeep sprak (in de films), mankeerde het steeds weer iets op cruciale momenten,
remmen die niet werkten, een sputterende motor. Roy Rogers hield de Jeep tot zijn dood, waarna
het in het Roy Rogers-Dale Evans Museum ging. Nadat het museum haar deuren sloot, werd 'Nellybelle'
op 14 juli 2010 verkocht voor $116,500 aan Pam Weidel en John Haines.
'Battle of the
Bulge'
Af en toe roept de
filmindustrie de hulp in van enthousiaste verzamelaars en
hobbyisten om hun Jeep te mogen gebruiken in een productie.
Dat dit niet altijd goed gaat blijkt uit de film 'Battle of the Bulge' uit 1965.
Voor de kritische kijker valt de M38 op die pas in productie
kwam in 1950, 6 jaar na het Ardennen Offensief. Het verschil
is te zien aan de bestuurderzijde, waar de tank-vuldop ter
hoogte van het achterwiel is aangebracht bij de M38. Verder
heeft de M38 slechts zes stijlen in de grill, tegen de acht stijlen
van een Jeep uit de Tweede Wereldoorlog. Was het nu zo
moeilijk de juiste periode Jeep te vinden? Maar als je M47
tanks gebruikt om te figureren als Königstigers, dan valt het
gebruik van de Willys M38 alleszins mee.
Een M38 in 'Battle of the
Bulge', en een periode Jeep (zoek de
verschillen)
'A Bridge Too
Far'
De film waarin waarschijnlijk de meeste Jeeps gebruikt
zijn, was 'A Bridge Too Far'. Voor deze film werden in 1976
twintig Jeeps bijeengebracht door Charlie Mann en zijn
Military Vehicle Museum Ltd. Uit Cornwall, Engeland. Verder
waren er drie Jeeps te gebruiken als aankleding en om
eventueel op te blazen. De Jeep drukt met verschillende scènes
haar stempel op deze film over Operation 'Market-Garden'. Met
name twee scènes zijn opvallend. De eerste is met Edward Fox
(als Lt-Gen. Brian Horrocks) die Michael Caine (Lt-Col. 'Joe'
Vandeleur) langs de tanks van de Irish Guard rijdt vlak voor
Operatie 'Garden' van start gaat (de grondaanval, 'Market' was
de Airborne operatie).
'Bridge Too Far',
Michael Caine en Edward Fox in de Jeep
De Tweede scène, die één van de meest dramatische
actiescènes is, was met James Caan (Staff Sergeant Eddie
Dohun) achter het stuur. Sergeant Dohun had zijn kapitein
beloofd hem levend uit de strijd te halen. Als hij zijn
kapitein meer dood dan levend vind neemt hij deze op en
plaatst hem in een Jeep. Een wilde rit door de bossen begint.
James Caan (sergeant
Dohun) bezig aan zijn dodenrit
De 101 Airborne Division Jeep scheurt dwars door Duitse
linies, terwijl Dohun als een waanzinnige op zoek is naar een
eerste hulp post. Daar eindelijk aangekomen krijgt hij van de
dokter, een kolonel, te horen de kapitein bij de andere doden
te plaatsen. Dohun trekt zijn pistool en dreigt de kolonel
met, 'I blow your head off'. De dokter onderzoekt de kapitein
en is verbaast te constateren dat er nog leven in het
slachtoffer zit. Hoe de scène afloopt?… zie de film zou ik
zeggen.
Major-General Taylor
(Paul Maxwell) verlaat de 'Landing
Zone'
Er zijn nog enkele scènes met Jeeps, zoals het vertrek van
Major-General Maxwell Taylor (Paul Maxwell) vanaf de LZ.
Toevallig was deze Jeep een originele Airborne Jeep
(toendertijd eigendom van Ralph Berryman). Een andere scène is
het gewondentransport, aan het einde van de film, onder
leiding van Laurence Olivier (Dokter Spaander) die in een
buitgemaakte Jeep zit en bestuurd wordt door een Duitse
soldaat. Bij nadere beschouwing blijkt die Jeep een BM van Willys te zijn.
Het is hier voorzien van de vroege, door Willys ontworpen, gril (voor de
beroemde door Ford ontworpen gril de standaard werd, zie hierboven).
Laurence Olivier in een door
de Duitsers buitgemaakte Willys MB Jeep
'Saving Private
Ryan'
Een opvallende scène in de speelfilm 'Saving Private Ryan’, die vragen
oproept, is de scène met de Jeep die vanaf Omaha Beach naar
rechts het beeld uit rijdt. Dit is de enige scène waarin
prominent even een Jeep door het beeld rijdt, en als men goed
kijkt ziet men kapitein John Miller en zijn mannen er in
zitten. Verder wordt er niet op in gegaan waar bijvoorbeeld de
Jeep gebleven is als we de groep van Miller in de volgende
scène door de weilanden zien gaan. Eigenlijk is de scène te
klein om hier te behandelen, maar het is een opvallende scène
dat vergelijkingen oproept met een originele foto genomen in
1945 nabij de brug van Remagen. Dat is de reden dat ik deze
twee foto’s u niet wilde onthouden.
Een originele foto
bij Remagen, 1945,... de inspiratie voor Saving Private Ryan?
(hieronder)
Een andere, toch wel belangrijke scène, uit ‘Saving Private
Ryan’ is het vinden van de LZ waar de zweefvliegers geland
zijn. Hier vind de groep van Miller de gecrashte Waco met
daarin het dode lichaam van een generaal in een Jeep. Deze
scène is op ware feiten gebaseerd om de dood van
brigade-generaal Don Pratt van de 101st Airborne Division te
illustreren, de eerste generaal die tijdens D-Day om het leven
kwam.
De gecrashte Waco
zwever met de Jeep (Saving Private
Ryan)
Voor meer over de brug van Remagen, de Ludendorff Brücke
wijs ik u even op twee pagina’s over Remagen. Op de tweede pagina is
aandacht voor het maken van de speelfilm over de brug. Hier
kunt u lezen dat voor deze film 6 Jeeps beschikbaar waren.
'Memphis
Belle'
In de film, 'Memphis Belle',
onder in Tweede Wereldoorlog bij de RAF,...
Zelfs in een film die geheel om een Amerikaanse
bommenwerpers groep draait weet men de Jeep te integreren. In
de speelfilm ’Memphis Belle, uit 1990 komen
enkele Jeeps voor. Voor deze film had John Sargeant van ‘Motor
for Movies’ en Peter Toombs enkele voertuigen verzameld,
waaronder de Jeeps. Eigenaar Larry Carne was de enige die de
filmmakers toestemming gaf dat hoofdrolspeler Matthew Modine
de Jeep bestuurde en dat de voltallige bemanning van Memphis
Belle, de B-17, op de Jeep een plaatsje zocht (getuige de foto
hierboven).
'Memphis Belle': en
Larry Carne achter het stuur van zijn Jeep
Ook moet ik melding maken van de speelfilm, en de TV
serie die daaruit voortvloeide,… M*A*S*H, over een
veldhospitaal in Korea. Niet alleen in de film maar ook in de
daarop volgende serie was bijna wekelijks wel een Jeep in
beeld. Veelal werden de M38 Jeeps voor hiervoor
gebruikt, wat voor die periode de juiste Jeep zou zijn, de
jaren vijftig van de vorige eeuw. Al bevestigd weer de
uitzondering de regel,… de onderste foto laat een
jaren veertig Jeep zien!
In de TV serie M*A*S*H werden
naast de MB's van Willys ook de M38 gebruikt
Eén van de opvallenste aanwezigheid van een Jeep in een speelfilm van de laatste jaren, is de geanimeerde
Jeep met de naam 'Sarge', in animatiefilm 'Cars', uit de Pixar Studio's. Het is onmiskenbaar een Jeep,
maar de makers hebben toch besloten om de gril uit slechts zes stijlen te laten bestaan.
De Jeep 'Sarge' uit de Pixar
film 'Cars'
Voor een toetje, nog iets over de M38A1 (NKAF),
klik hieronder:
GA TERUG
|