DE JEEP
Thuis, op alle fronten

'TAKE YOUR SEAT,... THE PICTURE IS ABOUT TO BEGIN!'

Jeeps in de Speelfilm

Een oorlogsfilm zonder Jeep is bijna ondenkbaar, zoals blijkt uit bovenstaande foto met Clint Eastwood uit 'Kelly's Heroes'. Natuurlijk is niet iedere oorlogsfilm die in de Tweede Wereldoorlog speelt geschikt voor dit specifieke voertuig, mede ook door het feit dat de Jeep pas in grote getale beschikbaar kwam halverwege 1941. Maar vanaf die periode rijdt de Jeep dan ook het witte doek op. Ook al is de Jeep soms nog niet eens in beeld, het markante geluid van de motor verraadt dat ze in aankomst is,... de kijker in spanning brengende welke beroemde sterspeler de Jeep op het 'silverscreen' zal laten verlichten.

John Wayne ten tijde van de opnames van 'The Longest Day'

Ook na de Tweede Wereldoorlog waren er voldoende van de ruim 500.000 geproduceerde Jeeps over om nog vele jaren de filmindustrie te blijven voorzien. Veel Jeeps gingen uit de surplus depots over in particuliere handen voor een habbekrats. Als men een aanhanger erbij kocht dan mocht men deze met zoveel reserve onderdelen vol laden als maar mogelijk was, als het leger maar van hun voorraad Jeeps afkwam. Zodoende zijn er heden ten dage nog veel originele Jeeps voorhanden, al wordt de spoeling snel dunner en dreigt nu een tekort aan originele onderdelen.

'Nellybelle', de beroemde Jeep van Roy Rogers met een zwaaiende Pat Brady

In Eurpoa waarschijnlijk bij niemand bekend, maar in Amerika wereldberoemd,'Nellybelle', de Jeep uit de films (en later TV series) rond de 'King of Cowboys', Roy Rogers. De Jeep was een in 1946 gebouwde Willys CJ-2A en werd gereden door de sidekick van Rogers, Pat Brady. De naam 'Nellybelle' komt van de voorganger van deze Jeep, een muilezel die Nelly heette. Ondanks dat Pat steeds aardige woorden tegen de Jeep sprak (in de films), mankeerde het steeds weer iets op cruciale momenten, remmen die niet werkten, een sputterende motor. Roy Rogers hield de Jeep tot zijn dood, waarna het in het Roy Rogers-Dale Evans Museum ging. Nadat het museum haar deuren sloot, werd 'Nellybelle' op 14 juli 2010 verkocht voor $116,500 aan Pam Weidel en John Haines.

'Battle of the Bulge'

Af en toe roept de filmindustrie de hulp in van enthousiaste verzamelaars en hobbyisten om hun Jeep te mogen gebruiken in een productie. Dat dit niet altijd goed gaat blijkt uit de film 'Battle of the Bulge' uit 1965. Voor de kritische kijker valt de M38 op die pas in productie kwam in 1950, 6 jaar na het Ardennen Offensief. Het verschil is te zien aan de bestuurderzijde, waar de tank-vuldop ter hoogte van het achterwiel is aangebracht bij de M38. Verder heeft de M38 slechts zes stijlen in de grill, tegen de acht stijlen van een Jeep uit de Tweede Wereldoorlog. Was het nu zo moeilijk de juiste periode Jeep te vinden? Maar als je M47 tanks gebruikt om te figureren als Königstigers, dan valt het gebruik van de Willys M38 alleszins mee.

Een M38 in 'Battle of the Bulge', en een periode Jeep (zoek de verschillen)

'A Bridge Too Far'

De film waarin waarschijnlijk de meeste Jeeps gebruikt zijn, was 'A Bridge Too Far'. Voor deze film werden in 1976 twintig Jeeps bijeengebracht door Charlie Mann en zijn Military Vehicle Museum Ltd. Uit Cornwall, Engeland. Verder waren er drie Jeeps te gebruiken als aankleding en om eventueel op te blazen. De Jeep drukt met verschillende scènes haar stempel op deze film over Operation 'Market-Garden'. Met name twee scènes zijn opvallend. De eerste is met Edward Fox (als Lt-Gen. Brian Horrocks) die Michael Caine (Lt-Col. 'Joe' Vandeleur) langs de tanks van de Irish Guard rijdt vlak voor Operatie 'Garden' van start gaat (de grondaanval, 'Market' was de Airborne operatie).

'Bridge Too Far', Michael Caine en Edward Fox in de Jeep

De Tweede scène, die één van de meest dramatische actiescènes is, was met James Caan (Staff Sergeant Eddie Dohun) achter het stuur. Sergeant Dohun had zijn kapitein beloofd hem levend uit de strijd te halen. Als hij zijn kapitein meer dood dan levend vind neemt hij deze op en plaatst hem in een Jeep. Een wilde rit door de bossen begint.

James Caan (sergeant Dohun) bezig aan zijn dodenrit

De 101 Airborne Division Jeep scheurt dwars door Duitse linies, terwijl Dohun als een waanzinnige op zoek is naar een eerste hulp post. Daar eindelijk aangekomen krijgt hij van de dokter, een kolonel, te horen de kapitein bij de andere doden te plaatsen. Dohun trekt zijn pistool en dreigt de kolonel met, 'I blow your head off'. De dokter onderzoekt de kapitein en is verbaast te constateren dat er nog leven in het slachtoffer zit. Hoe de scène afloopt?… zie de film zou ik zeggen.

Major-General Taylor (Paul Maxwell) verlaat de 'Landing Zone'

Er zijn nog enkele scènes met Jeeps, zoals het vertrek van Major-General Maxwell Taylor (Paul Maxwell) vanaf de LZ. Toevallig was deze Jeep een originele Airborne Jeep (toendertijd eigendom van Ralph Berryman). Een andere scène is het gewondentransport, aan het einde van de film, onder leiding van Laurence Olivier (Dokter Spaander) die in een buitgemaakte Jeep zit en bestuurd wordt door een Duitse soldaat. Bij nadere beschouwing blijkt die Jeep een BM van Willys te zijn. Het is hier voorzien van de vroege, door Willys ontworpen, gril (voor de beroemde door Ford ontworpen gril de standaard werd, zie hierboven).

Laurence Olivier in een door de Duitsers buitgemaakte Willys MB Jeep

'Saving Private Ryan'

Een opvallende scène in de speelfilm 'Saving Private Ryan’, die vragen oproept, is de scène met de Jeep die vanaf Omaha Beach naar rechts het beeld uit rijdt. Dit is de enige scène waarin prominent even een Jeep door het beeld rijdt, en als men goed kijkt ziet men kapitein John Miller en zijn mannen er in zitten. Verder wordt er niet op in gegaan waar bijvoorbeeld de Jeep gebleven is als we de groep van Miller in de volgende scène door de weilanden zien gaan. Eigenlijk is de scène te klein om hier te behandelen, maar het is een opvallende scène dat vergelijkingen oproept met een originele foto genomen in 1945 nabij de brug van Remagen. Dat is de reden dat ik deze twee foto’s u niet wilde onthouden.

Een originele foto bij Remagen, 1945,... de inspiratie voor Saving Private Ryan? (hieronder)

Een andere, toch wel belangrijke scène, uit ‘Saving Private Ryan’ is het vinden van de LZ waar de zweefvliegers geland zijn. Hier vind de groep van Miller de gecrashte Waco met daarin het dode lichaam van een generaal in een Jeep. Deze scène is op ware feiten gebaseerd om de dood van brigade-generaal Don Pratt van de 101st Airborne Division te illustreren, de eerste generaal die tijdens D-Day om het leven kwam.

De gecrashte Waco zwever met de Jeep (Saving Private Ryan)

Voor meer over de brug van Remagen, de Ludendorff Brücke wijs ik u even op twee pagina’s over Remagen. Op de tweede pagina is aandacht voor het maken van de speelfilm over de brug. Hier kunt u lezen dat voor deze film 6 Jeeps beschikbaar waren.

'Memphis Belle'

In de film, 'Memphis Belle', onder in Tweede Wereldoorlog bij de RAF,...

Zelfs in een film die geheel om een Amerikaanse bommenwerpers groep draait weet men de Jeep te integreren. In de speelfilm ’Memphis Belle, uit 1990 komen enkele Jeeps voor. Voor deze film had John Sargeant van ‘Motor for Movies’ en Peter Toombs enkele voertuigen verzameld, waaronder de Jeeps. Eigenaar Larry Carne was de enige die de filmmakers toestemming gaf dat hoofdrolspeler Matthew Modine de Jeep bestuurde en dat de voltallige bemanning van Memphis Belle, de B-17, op de Jeep een plaatsje zocht (getuige de foto hierboven).

'Memphis Belle': en Larry Carne achter het stuur van zijn Jeep

Ook moet ik melding maken van de speelfilm, en de TV serie die daaruit voortvloeide,… M*A*S*H, over een veldhospitaal in Korea. Niet alleen in de film maar ook in de daarop volgende serie was bijna wekelijks wel een Jeep in beeld. Veelal werden de M38 Jeeps voor hiervoor gebruikt, wat voor die periode de juiste Jeep zou zijn, de jaren vijftig van de vorige eeuw. Al bevestigd weer de uitzondering de regel,… de onderste foto laat een jaren veertig Jeep zien!

In de TV serie M*A*S*H werden naast de MB's van Willys ook de M38 gebruikt

Eén van de opvallenste aanwezigheid van een Jeep in een speelfilm van de laatste jaren, is de geanimeerde Jeep met de naam 'Sarge', in animatiefilm 'Cars', uit de Pixar Studio's. Het is onmiskenbaar een Jeep, maar de makers hebben toch besloten om de gril uit slechts zes stijlen te laten bestaan.

De Jeep 'Sarge' uit de Pixar film 'Cars'


Voor een toetje, nog iets over de M38A1 (NKAF),
klik hieronder:

GA TERUG