De Jeep bleek al snel een ‘Jack of all traits’ te zijn. Met haar krachtige 60 pk motor trok het makkelijk over ruw terrein. In ieder onderdeel van het leger had de Jeep een functie, van het rondrijden van officieren, als verkenningsvoertuig, voor gewondentransport, tot boodschappenwagen, de Jeep was multi-inzetbaar. Na de landing in Normandië werden ze met bootladingen aangevoerd. Om te zorgen dat ze bij het lossen niet ‘verdronken’ werden ze tijdelijk uitgerust met een rubberslang als luchtinlaat die hoog boven het voertuig uit stak (zie foto hierboven).

Verbaast zult u wellicht kijken naar bovenstaande foto. Wat heeft die met de Jeep te maken? Het gaat dan ook niet om het grote amfibievoertuig de DUKW, maar om het kleinere voertuig rechts daarvan. Dit is een directe afstammeling van de Jeep, de Ford GPA (Amphibian).

Nadat Willys-Overland, Ford en Bantam in maart 1941 de opdracht hadden gekregen om gezamenlijk 4500 lichte verkenningsvoertuigen te bouwen (ieder 1500), werd door de Motor Transport Board een project in het leven geroepen om een licht amfibievoertuig te bouwen op aanwijzingen van het National Defence Research Commitee (NDRC). Met de aanduiding QMC-4 ¼ ton gingen Marmon-Herrington Co. (militaire voertuig specialisten), Sparkman & Stephens (botenbouwers) en de Ford Motor Company aan het werk met de Ford GP (Jeep) als basismodel. In februari, 1942 was een eerste prototype gereed.

In april, 1942 werden de eerste watertesten gehouden en kreeg Ford een order om 5000 stuks te produceren. De Ford GPA (Amphibian of Seep ‘Sea Jeep’) was een feit. Zonder de uitputtende testen die de Jeep had ondergaan, liepen de eerste GPA’s in record tempo van de lopende band. Zo kwam men er in het veld pas achter dat de voertuigen veel onderhoud nodig hadden en niet erg effectief waren. Zeker bij zwaar weer en dikke golven was het voertuig niet te gebruiken. In november, 1942 kwam een verbeterde versie uit de fabriek. Ook al werden er constant verbeteringen aangebracht, in juni 1943 kwam er een einde aan de productie, met de 12.778ste GPA.

Het idee was niet gek, maar de uitvoering bleef in gebreke. Het voer/vaartuig was te traag en te zwaar. Ook was het te klein om een goede boot te zijn. Ondanks dat het succesvol meedeed tijdens de landingen op Sicilië, september 1943, werden de meeste GPA’s via de Lend-Lease doorgesluisd naar Rusland. Deze waren er zeer tevreden mee , vooral met het oversteken van rivieren, dat zij het voertuig na de oorlog verder ontwikkelden.

Maar de Jeep kwam niet alleen via het water naar het front. Door de kleine afmeting was de Jeep uitermate geschikt om per vliegtuig of zweefvliegtuig naar het front gevlogen te worden.

Werden de meeste Jeeps ingezet voor het doel waar ze voor bedacht waren, verkenningstaken en ondersteunende taken voor de staf, de Jeep bleek opmerkelijk flexibel om in het veld aangepast of verbeterd te worden. Eén van die opmerkelijke aanpassingen met een Jeep, was de uitvoering die op spoorrails kon rijden. Nadat de geallieerden de spoorweg tussen Caen en Cherbourg weer hadden gerepareerd na D-Day, werden door de Britse genie ter plekke Jeeps aangepast om over de rails de controle uit te voeren.

Ook voor het repatriëren van gewonden uit de frontlinie bleek de Jeep uitermate geschikt. Eén of twee brancards bleken prima over de vlakke motorkap te passen. Toch waren er verschillende opties in het veld voorhanden. Ook achterop konden brancards geplaats of zelf op een kleine stellage over de open cabine werden wel brancards aangebracht. Het was beslist geen comfortabele rit, maar het heeft ontelbare levens gered.

Toch werd de Jeep ook zelf regelmatig slachtoffer van oorlogsgeweld. Menig Jeep werd vernietigd door mijnen en granaatvuur. Ook de bemanning ontsnapte niet aan aanslagen op hun leven. Wegen werden met draden overspannen op 'nek-hoogte' om als boobytrap te dienen tegen de bestuurder en bemanning. Na de landingen in Normandië verschenen al snel Jeeps met een rechtopstaande stijl voor de grill gemonteerd die de draad moest laten knappen. Op de foto hierboven is achter de gewondentransport Jeep een Jeep te zien met zo'n opstaande stang. Hieronder is een voorbeeld te zien van een gerestaureerde Jeep met een 'anti-onthoofdingsstang'. Deze Jeep, ooit eigendom van redacteur Winston G. Ramsey van het blad 'After the Battle' ('40-'45 toen & nu), sierde het eerste nummer van dit tijdschrift over D-Day.

Ook onderstaande foto wil ik u niet onhouden die Jaap Gerssen nam tijdens de herdenkingen rond Bastogne in december 2004, 60 jaar na het Ardennen Offensief. De Jeep in de sneeuw roept herinneringen op aan die straffe periode in de Tweede Wereldoorlog. Tot in de kleinste details is de Jeep terug gebracht in haar oorspronkelijke uitvoering, alleen de chauffeur met zijn mobieltje valt iets uit de toon.

Zo werden in het veld meer aanpassingen bedacht om de inzittenen te beveiligen tegen de gevaren die oorlog nu eenmaal met zich meebrengen. In de Ardennen werden stalen schermen rondom in en op de Jeep gelast. Dit gaf enige beschermingen tegen licht kaliber vuurwapens. Hieronder is een tweetal Jeeps te zien van de 82nd Airborne Division die op zo'n manier zijn bepantserd. De manschappen waren onderweg naar Bastogne toen het Ardennen Offensief uitbrak op 16 december, 1944. Ze werden terstond terug gestuurd toen bleek dat Kampfgruppe Peiper via de noordelijke route naar het westen oprukte.

Niet alleen werden de Jeeps gebruikt door de Geallieerde troepen. De Duitsers hadden in de loop van de strijd verscheidende van deze handige karretjes buitgemaakt. Tijdens het Ardennen Offensief werden deze onder andere gebruikt door de eenheid onder leiding van Skorzeny dat als Operatie Greif trachtte te infiltreren in de Amerikaanse linies.

Ook al werden er nog zoveel veranderingen en aanpassingen gedaan aan de Jeep, het verloor nooit de basisvorm of het markante geluid. Dankzij haar belangrijke inzet in de Tweede Wereldoorlog en de grote productie van de Jeep is het een aantrekkelijk verzamelobject onder hobbyisten. Kon men ze direct na de oorlog voor een habbekrats kopen, nu worden het dure karretjes. Bedragen van € 10.000 / € 15.000 voor een gerestaureerde Jeep zijn normale bedragen vandaag de dag.