TOUR DE SLAGVELDEN VAN NORMANDIË
VERVOLG BRITSE SECTOR: GOLD

NAAR ARROMANCHES,
DE 'MULBERRY' HAVEN, PORT WINSTON

Na uw bezoek aan Creully, neem de D 12 richting Bayeux. Na twee kilometer ga rechtsaf naar Bazenville (de D 87). Bij de kerk staat een opvallend monument in de vorm van een Spitfire vleugel. Dit monument is opgericht ter herinnering aan het tijdelijk aangelegde vliegveld ALG 'B2', welke operationeel was vanaf 16 juni tot 15 augustus 1944. Vanaf deze ALG (Advanced Landing Grounds) opereerden de Canadese RAF squadrons 403, 416 en 421. Tevens was hier het 83rd Group Controle Center voor de 2nd Tactical Air Force gevestigd van 7 juni tot 10 augustus 1944.

Het monument voor de ALG 'B2' in Bazenville

Keer terug naar de B 87, en ga richting Ryes. Na een kilometer kunt u een stop maken aan de rechterkant van de weg, bij de Britse oorlogsbegraafplaats. Dit is de eerste begraafplaats voor de Britten welke ingericht werd vanaf 8 juni 1944. Er werden in die periode ad-hoc plekken aangewezen welke moest dienen als begraafplaats. Op de begraafplaats liggen 630 Britten, 21 Canadezen en 1 Australiër. Naast deze Commonwealth slachtoffers ligt er ook een Poolse militair begraven. Opvallend is de aparte sectie waarin 326 Duitsers liggen begraven.

De Brits-Duitse begraafplaats bij Bazenville

Eén van de jongste slachtoffers die op de begraafplaats van Bazenville ligt, is de 18 jarige Private L. Hann, The Dorsetshire Regiment, die op 7 juni 1944 sneuvelde. De oudste is de 58 jarige Second Engineer Officer T. Speirs welke omkwam op 24 augustus 1944 aan boord van de SS Empire Rosebery. De hoogste officier die hier ligt is Major A.C.W. Martin, The Dorsetshire Regiment, die op de dag van de landing, 6 juni, omkwam en slechts 27 jaar werd.

De jongste, Private L. Hann (18), en de oudste, 2nd Eng.Off. T. Speirs (58)

Keer terug naar de kustweg D 514 en ga naar Asnelles. Als u Asnelles binnen rijdt, vanaf Ver-sur-Mer, ga op de eerste grote kruising naar rechts, de Rue de Débarquement. Komt u vanuit het westen, neem de afslag links direct na 'Gold Beach Evasion'. Rij naar de boulevard en parkeer uw auto nabij de grote kazemat.

De R 677 kazemat met 8,8cm kanon welke zes tanks uitschakelde

Deze kazemat, een R 677, behoorde tot Wn 37, en bezat een 8,8 cm kanon dat verantwoordelijk was voor zes uitgeschakelde Britse tanks die hier landden. De Sexton onder commando van Sergeant R.E. Palmer, 147th Field Regiment (Essex Yeomanry), wist uiteindelijk vanaf 300 meter het kanon het zwijgen op te leggen. Maar voor dat zover was, moest er veel strijd geleverd worden.

De achterzijde van de R 677 kazemat van Wn 37

Wat hier duidelijk opvalt aan de kazemat is dat het geschut het strand bestrijkt en niet de zee. De Duitsers gingen er vanuit dat de invasie bij vloed zou plaatsvinden zodat de landingsboten over de, door de Duitsers opgeworpen, obstakels zouden varen. Het schootsveld van de kanonnen in de bunkers was zo opgesteld dat het vuur het strand op zijn smalst (vloed) zou bestrijken. (Zie ook 'De bunker-pagina'). Gelukkig voor de landingstroepen landden deze bij eb en was de draaicirkel van het geschut krap, anders waren er beslist meer slachtoffers geweest van dit kanon.

Een uitgeschakelde Sherman CRAB (mijnvlegeltank), 79th Armoured Division,
(Deze tank kwam aan land met 'D' LCT Squadron, 53rd LCT Flotilla)

In tegenstelling tot de Amerikaanse invasie stranden maakten de Britten hier nuttig gebruik van Hobart's Funnies. Door het zware verdedigingsvuur van de Duitsers vanuit Le Hamel-Asnelles werden drie CRABS (mijnvlegeltanks) uitgeschakeld. Maar één wist er door te komen en kon een schoon pad maken voor de soldaten.

Deze positie, ‘Jig Green’ (west), was een zware voor de 231st Brigade. Niet alleen het Duitse vuur maakte veel slachtoffers, ook de ruwe zee en de zwakke ondergrond waarop de voertuigen aan land kwamen dreigden roet in het eten te gooien. Negentien tanks verdwenen in de golven, en die wel aan land kwamen liepen vast in de klei of zakten vast in het zand. De vloed verborg later ook de strandobstakels, waarop landingsvaartuigen zich op stuk voeren. De aanval op Wn 37 werd dan ook tijdelijk uitgesteld. Een groot probleem bleek ook het verlies aan leiding gevende officieren, welke de chaos alleen maar groter maakte. Duitse granaten, niet alleen vanuit Wn 37, maar ook vanaf Meuvanis hielden de verkeersstroom tegen. Tijdens deze beschietingen kwam Major A.C.W. Martin om het leven.

Vooral bij eb, zoals uw webmaster hier laat zien, heeft u vanaf dit punt een goed uitzicht op de 'Phoenix' elementen van de Mulberry haven van Arromanches (zie lager). Dit is het uiterste oostelijke punt waar de Mulberry haven uitkwam.

De Vf 600v kazemat voor een 5cm KwK aan de boulevard van Asnelles
(op de achtergrond de Mulberry haven)

Aan het einde van de boulevard, enkele honderden meters verder, richting Arromanches, is nog een interessante kleine kazemat (Wn 38) te vinden. Dit is een Bauform Vf 600v waarin een 5cm KwK 39L/42 was ondergebracht. Ook hier is weer duidelijk de bescherming te zien naar zee toe terwijl het geschut alleen het strand bestrijkt.

Bij deze kazemat te St.Côme-de-Fresné heeft u een geweldig uitzicht

Keer weer terug naar de D 514 en ga richting Arromanches. Als de weg stijgt naar de top van de klif waarop het dorp St.Côme-de-Fresné is gebouwd, sla dan de tweede afslag even in (bijna bovenaan het hoogste punt van de weg). Via de Rue de Fontaine rijdt u dan even een rondje. Halverwege ziet u dan aan de linkerkant een grote kazemat verschijnen die het strand bestrijkt van Le Hamel en Asnelles. Vanaf dit punt, het voormalige Wn 39, heeft u een geweldig panoramisch uitzicht over Asnelles.

Rij nu weer door naar de D 514 om uw weg te vervolgen naar Arromanches dat enkele kilometers verder ligt. U passeert nu het parkeerterrein voor het ronde theater Arromanches 360. Dit is zeker de moeite waard om te bezoeken. Hier draait een film die rondom het publiek wordt geprojecteerd en die de bezoeker meevoert tijdens de hachelijke landing op 6 juni, 1944.

ARROMANCHES

Naast het huidige parkeerterrein was in 1944 een grote radarpost gevestigd van de Kriegsmarine (Stützpunkt 42). Opvallend restant is de betonnen sokkel van de Seeriese FuMo 214 Würzburg radar. Om het radarstation te beschermen tegen luchtaanvallen waren er drie 2cm Flak 28 Oerlikon kanonnen geplaatst.

De Seeriese FuMo 214 bij Arromanches werd in juni 1944 geheel verwoest.
Alleen de sokkel is tegenwoordig nog aanwezig (hieronder)

Vanaf dit punt kunt u Arromanches mooi zien liggen met een blik op de restanten van de Mulberry haven. Een tip wellicht;... besluit u hiervandaan naar Arromanches te wandelen via het steile pad, wees er op bedacht dat het een zware klim terug is. In Arromanches is trouwens weinig parkeergelegenheid, zeker in het hoogseizoen.

Arromanches werd in de middag van de 6de juni 1944 bevrijd door het 1st Battalion Royal Hampshire Regiment dat op GOLD Beach was geland. Ondanks de zware beschieting door de marine op de stad kwamen er 'slechts' zes burgers om.

Arromanches, 1944 en in 1995

U zou uw kennismaking met Arromanches kunnen beginnen in het Museé Du Débarqement aan de kade. Hier is een parkeerterrein, maar het is overdag meestal helemaal vol (wees vroeg, vooral in het seizoen). Zelf ben ik niet zo gecharmeerd van het museum (er zijn naar mijn mening betere te vinden in Normandië), maar het heeft wel een mooie grote beweegbare maquette van de Mulberry haven, en geeft een goed idee hoe het systeem werkte. Rechts van het museum kunt u via een helling naar het strand. Op de helling staat een segment van een beweegbaar wegdek (bij Vierville-sur-Mer, Omaha Beach, waar u later langs komt, staat een langer deel dat uit meerdere segmenten bestaat).

Aanrader: het Liberators Museum - Normandy 1944

Een echte aanrader is het in 2012 geopende nieuwe museum in Arromanches, 'Liberators Museum - Normandy 1944'. Het is gelegen aan de 9 Rue Colonel René Michel en het is meer dan de moeite waard om dit te bezoeken. Het wordt gerund door de zeer enthousiaste Nederlander Floris Kok met hulp van zijn vader Hans (die daarnaast een B&B runt). Zij zijn meer dan bereid om u rond te leiden en uitleg te geven over de tentoongestelde zaken. Deze zijn exclusief geschonken aan het museum door de veteranen van en na D-Day.

Floris Kok voor zijn 'Liberators Museum - Normandy 1944'.

Was het in het begin nog bescheiden van opzet, langzaam realiseert Floris zijn grootse plannen voor de toekomst. Sinds 2013 is er een betere toegang tot het museum, aan de voorzijde, plus een extra ruimte op de eerste verdieping. Dit zal een museum worden waar men vaker een bezoek aan zal gaan brengen als men Arromanches aandoet.

Gedurende de zomermaanden, vanaf mei, is het museum dagelijks open van 10.00 uur tot 18.00 uur.

- MULBERRY HAVEN -

Door een tekort aan havens rond de invasiestranden werd besloten twee kunstmatige havens aan te leggen, één bij OMAHA Beach en de ander bij Arromanches. Vanaf 1943 werd er door 37.000 man aan de zuidkust van Engeland aan gewerkt. Buiten de twee kunstmatige havens werden de drie andere invasiestranden (UTAH, JUNO & SWORD) alleen voorzien van een golfbrekend scherm. Dit scherm van 60 oude schepen had als codenaam 'Gooseberry's. Op 7 juni werd de eerste afgezonken. Onder de 'Gooseberry's' was ook de Nederlandse kruiser Sumatra. Deze werd afgezonken voor de kust nabij La Breche d'Hermanville. Haven 'A' (OMAHA Beach) en haven 'B' (ARROMANCHES) werden opgebouwd uit 146 caissons ('Phoenix' elementen) en vormden zo de haven en de losplaats.

Enkele 'Phoenix' elementen hebben de ruwe zee goed doorstaan

Zestig van deze 'Phoenix' elementen hadden een waterverplaatsing van 6000 ton. Hiervan kwam de eerste aan op 9 juni. Op 18 juni waren er al 115 afgezonken en werden de havens in gebruik genomen. Op de eerste dag werd er al 24.412 ton aan munitie gelost. Om van de losplaats naar de kust te komen werden er drijvers (pontons), de zogenaamde 'Beetles', gebruikt. Deze waren onderling verbonden door een stalen wegdek, de 'Whale'. De losplaats, de 'Spud', aan het eind van de drijvende 'Whale', had een schuifsysteem dat doormiddel van palen vast op de zandbodem stond zodat het op en neer kon bewegen met het getij.

Duidelijk is het getijdeschuifsysteem te zien.

De gehele Mulberry haven bestond uit bijna 500 versleepte onderdelen met een totaal gewicht van 1½ miljoen ton. De dag na de ingebruikname, op 19 juni, stak een driedaagse storm op die ongekend zwaar was en die gehele haven aan OMAHA Beach verwoestte. 22 'Whales' die nog onderweg waren gingen verloren op zee. Onderdelen van OMAHA die nog bruikbaar waren werden overgebracht naar Arromanches. Aan het eind van het jaar waren en via Port Winston 39.000 voertuigen en 220.000 manschappen gelost.

Naast het museum in Arromanches is een enkel wegdek segment ('Whale') te vinden
De afgebeelde is er één van meerdere segmenten te vinden in Vierville-sur-Mer

Op het strand bij Arromanches zijn nog enkele op elkaar geschoven 'Beetle' elementen te zien en even verderop ligt een 'lospier' element, ook het scherm van 'Phoenix' elementen geeft nog duidelijk de grote van de invasiehaven weer.

De voltooide Mulberry haven in bedrijf

Als u vanaf het theater 'Arromanches 360' naar Arromanches bent afgedaald, dan bent u de tentoongestelde M4A2 Sherman tank tegengekomen. Zoniet, dan is een korte klim er naar toe de moeite waard. Het ligt aan dezelfde weg als het museum. De Sherman tank is geplaatst boven op een grote kazemat, een R 612, behorende tot Wn 43. In juni 1944 was hier een 10,5cm kanon GebH 332 (f) in ondergebracht. Tegenwoordig zit er een stalen deur voor het schietgat.

De M4A2 Sherman als monument op een R 612 kazemat geplaatst

Om de tour te vervolgen, kunt u nu
HIER KLIKKEN OF OP ONDERSTAANDE M4A2
U wordt dan naar de pagina gebracht die handelt rond het noorden van Bayeux. Hier bezoekt u onder andere het 'Slag om Normandië Museum' van Bayeux en het museum nabij Port-en-Bessin waar opgedregde voorwerpen worden tentoongesteld. Tevens aandacht voor de Batterij van Longues.