Op 25 oktober 1941 werd de Engelsman Giles Romilly binnen gebracht. Romilly was geen militaire, maar een politieke gevangene. Hij was de neef van Winston Churchill. Adolf Hitler had besloten dat er een aantal 'prominenten' gevangen gezet moesten worden, welke wellicht ooit als dwangmiddel gebruikt zouden kunnen worden. Romilly was de eerste gijzelaar die in Colditz aankwam. Hij was opgepikt als verslaggever voor de 'Daily Express' in Narvik, Noorwegen. Dat Romilly in Colditz op zijn plaats was blijkt wel uit het feit dat hij al eens eerder probeerde te vluchten, in dameskleding, vanuit een interneringskamp in Beieren.

Voor de veiligheidsofficieren werden dit, de 'Prominenten', een extra zorgenkind. Ze stonden met hun leven garant dat Romilly niet zou ontsnappen. Romilly, die de codenaam 'Emile' kreeg van de Duitsers, werd ieder uur bezocht door een officier van de wacht. Romilly mocht niet naar het park voor een wandeling, en na het laatste appèl werd 'Emile' in zijn cel opgesloten, met een bewaker voor de deur.

In juli 1943 werden de Franse en Belgische gevangenen op transport naar Lübeck gezet. Romilly verstopte zich in een transportkist welke naar het station werd gebracht. De kist werd gewogen en vervolgens op zijn kop weggezet. In deze oncomfortabele positie dreigde Romilly te stikken en moest zichzelf verraden zodat hij uit de benarde positie bevrijd kon worden.

Na Romilly, kwamen druppelsgewijs steeds meer ‘prominenten’ de kasteelmuren binnen. Uiteindelijk zouden een dozijn belangrijke figuren hun intrek nemen in Colditz. Onder hen waren twee neven van Britse koning en koningin, de Viscount George Lascelles en 17th Lord John Alexander Elphinstone. De zoon van de ambassadeur van de VS in Groot Brittannië, Lt. John Winant Jr. zat ook in Colditz, net als de zoon van veldmaarschalk Douglas Haig, Capt. George Haig. Naast deze mannen waren er ook een zestal Poolse generaals, waaronder Tadeusz Bór-Komorowski, leider van de opstand in Warschau. Een opvallende prominente gevangene was de Britse commando Michael Alexander. Het was bekend dat, als een commando werd gevangen, deze door de Duitsers geëxecuteerd werden, dus gaf Alexander zich uit als neef van veldmaarschalk Harold Alexander (hij was een verre achterneef).

Naast deze ‘Prominenten’, waren er ook andere belangrijke gevangen te vinden in Colditz. Een andere commando die niet geëxecuteerd werd na gevangen neming, was Captain Michael Clive 'Micky' Burn, MC. In maart 1942 nam Capt. Burn deel aan de 'Operation Chariot', de aanval op St Nazaire. Hij raakte gewond tijdens de aanval, maar zijn team 6 Troop wist hun doel te bereiken. Na de strijd werd Burn gevangen genomen. Hij trachtte St Nazaire te ontvluchten met nog twee man, maar na het sneuvelen van één van deze mannen, gaven de andere twee zich over, en begon de gevangenschap van Burn, die via verschillende kampen uiteindelijk in Colditz aankwam. Daar Burn steno machtig was, werd hij naast de geheime radio in Colditz geplaatst om de berichten te noteren.

In Colditz ontving Burn een rode kruis pakket van een kennis, Ella van Heemstra uit Nederland. Eenmaal vrij uit Colditz, stuurde Burn voedsel en sigaretten naar Heemstra, welke een redding voor deze familie betekende, zeker voor de dochter. Deze was zwaar ziek, maar dankzij de sigaretten die voor penicilline konden worden geruild op de zwarte markt, redde hun dochter het,… Enkele jaren later zou de wereld kennis nemen van de dochter van Heemstra, toen ze als de actrice Audrey Hepburn het witte doek bestormde.

Wellicht de beroemdste gevangene van Colditz was waarschijnlijk, zeker in de ogen van de Britten, de lucht-aas Douglas Bader. Deze piloot was al een legende bij leven. Op 14 december 1931 crashte Bader met een Bristol Bulldog, waarbij hij zo zwaar gewond raakte dat beide benen geamputeerd moesten worden. Binnen zes maanden kon Bader weer lopen met zijn kunstbenen en wilde ook weer vliegen, maar hiervoor werd hij afgekeurd en moest Bader in 1933 de RAF verlaten.

Maar met de oorlog onvermijdelijk, meldde Bader zich weer bij de RAF en werd aangenomen. Na een opfris opleiding kwam Bader bij No.19 Squadron op Duxford terecht en vloog hier voor het eerst met de Spitfire onder andere konvooi patrouilles. Zijn eerste actie zag Bader bij het No.222 Squadron op 1 juni 1940 over Duinkerken. Zijn eerste overwinning op een Messerschmitt Bf 109 was op deze dag, en er werd een beschadigde Bf 110 op zijn conto geschreven. Met de promotie tot Squadron Leader werd Bader geplaatst bij No.242 Squadron. Dit squadron was zwaar gehavend uit Frankrijk teruggekeerd en het moraal was laag. Onder Bader werd het squadron weer een gevechtseenheid, en op 30 augustus 1940 wist het No.242 squadron met hun Hurricanes 10 vijandelijke vliegtuigen neer te schieten, waaronder twee door Bader.

Op 9 september, na het neerschieten van een Dornier Do 17, opende Bader het vuur op een Heinkel He 111 om te ontdekken dat zijn munitie op was. Vol van overgave zette hij de aanval door en besloot het toestel te rammen. Zijn propeller sloeg een deel uit de bommenwerper zijn staart, waarop bader weer bij zinnen was en de aanval afbrak. De He 111 zette zijn vlucht zwaar gehavende verder. Op 14 december ontving Bader de Distinguished Service Order (DSO). De score aan vijandelijke vliegtuigen liep gestaag op, en op 24 september werd bader gepromoveerd tot Flight Lieutenant.

In deze periode gaf Bader steun aan zijn vriend Air Vice-Marshal Trafford Leigh-Mallory (van 12 Group) om tot de ‘Big Wing’ praktijk over te gaan. Dit botste enorm met de tactiek van Air Vice-Marshal Keith Park (11 Group) en Air Chief Marshal Sir Hugh Dowding. Was Park van de gedachte dat bij het naderen van vijandelijke vliegtuigen zo snel mogelijk de lucht in te gaan en de aanval te openen, Leigh-Mallory was van mening dat het verzamelen van minimaal vijf squadrons en deze als een grote zwerm op de Duitse vliegtuigen te laten storten veel meer effect zou hebben. Bader voerde het plan uit en vloog regelmatig aan het hoofd van deze ‘Big Wing’. Park had grote kritiek, dat het veel te lang duurde eer Bader zijn ‘Big Wing’ bijeen kwam, en geen steun konden geven aan de squadrons van 11 Group die op dat moment hulp nodig hadden van 12 Group. Leigh-Mallory bestreed dit door op de claims te wijzen van de overwinningen die aan hem werden gerapporteerd (welke waren overdreven). De zaak liep zo hoog op dat Park van zijn taak werd ontheven en Leigh-Mallory op zijn positie werd gezet. Ook Dowding moest over de affaire het veld uiteindelijk ruimen.

RAF aas Johnnie Johnson zag de ‘Big Wing’ ook niet echt als ideaal, niet alleen was het veel te omslachtig om zestig tot zeventig jagers bijeen te krijgen, welke dan ook nog eens van ver af te zien waren, zo'n grote zwerm, dus ook een makkelijkere prooi voor de hoogvliegende Duitse Bf 109’s. Ook Galland en andere Duitse jachtvliegers klaagden over de tactiek van Park dat het vaak van die kleine groepjes waren en dat Park op deze manier zijn luchtvloot te sparen.

Op 12 december 1940 ontving Bader het Distinguished Flying Cross (DFC) voor zijn inzet tijdens de Battle of Britain. Zijn squadron, No.242 had in die periode 62 vijandelijke toestellen vernietigd. Op 19 maart 1941 werd Bader gepromoveerd tot één van de eerste ‘Wing Leaders’ en gestationeerd op RAF Tangmere bij de No.145, 610 en 616 Squadrons. Als Wing Leader droeg Bader zijn initialen (D-B) op zijn Spitfire, en werd zijn radio-roepnaam ‘Dogsbody’.

Tussen 24 maart en 9 augustus 1941 vloog Bader 62 missies over Frankrijk. Op 9 augustus 1941 was zijn laatste vlucht in de oorlog. Hij vloog deze dag in Spitfire Mk VA, W3185 (D-B) ergens in de buurt van Abbeville en Wissant. Tijdens een aanval op 12 Bf 109’s, verloor Bader zijn sectie van vier toestellen uit het oog en vloog alleen. Toen hij enkele Bf 109’s zag, besloot hij de aanval weer te openen. Hij wist één toestel aan te schieten, maar zag toen de andere twee van links op zich af komen. Even later was er een enorme klap, en was Bader het slachtoffer van een botsing in de lucht, waarbij het complete kielvlak van zijn Spitfire werd gerukt (hier is enige controverse over, want de oorzaak is nooit 100% zeker geweest, ook de claim ‘eigen vuur’, door een piloot van 616 Squadron zou de oorzaak geweest kunnen zijn). Bader trachtte uit zijn toestel te komen, waarbij één van zijn kunstbenen achter het voetenstuur vast kwam te zitten. Bader ontsnapte uiteindelijke uit zijn cockpit met achterlating van zijn ‘been’. Op dat moment had Bader 20 overwinningen op zijn naam, plus vier gedeelde. Zes waarschijnlijk vernietigde vijandelijke toestellen, plus één daarvan gedeeld. Ook zou Bader 11 beschadigde toestellen op zijn naam hebben. (bron Dr. Alfred Price, Spitfire Mark V Aces, 1941-45).

Bader kwam aan zijn parachute terecht achter een boerderij welke toen als Ferme Florent May bekend stond. Met één been kon hij alleen maar wachten tot er hulp zou komen. Deze kwam even later toen twee Luftwaffe onderofficieren op een motor met zijspan aankwamen. Deze schrokken dat de piloot maar één been had, maar Bader gaf aan dat beide benen ‘vals’ waren. De Duitsers namen contact op met St Omer’s vliegveld en brachten de boodschap over dat in hun bezit was de Britse aas Douglas Bader. Adolf Galland persoonlijk gaf opdracht Bader direct naar het hospitaal te brengen. Het kunstbeen was onderhand ook gevonden door een boer en overhandigd aan de Duitsers. Een Lufwaffe officier kwam naar het naar het hospitaal, en salueerde voor Bader met de woorden; ‘Her Ving Kommander, vie haf found your leg’. Hierop kwam een soldaat binnen die in de houding sprong en het bemodderde been overhandigde. Bader was er blij mee, maar het was erg beschadigd.

Toen Bader voldoende hersteld was van zijn crash, nodigde Oberstleutnant Galland Bader uit op zijn hoofdkwartier, het kasteel La Colombier, bij het vliegveld Audembert. Na een gezellig samenzijn met de Luftwaffe azen, kreeg Bader een rondleiding op het vliegveld, waarbij hij ook plaats mocht nemen in een Bf 109. Ondanks het vriendelijke verzoek van bader om een klein rondje met de Bf 109 te mogen vliegen, besloot Galland toch maar niet dit toe te staan. Na afloop werd Bader weer terug gebracht naar het hospitaal.

Het beschadigde been was zo goed en kwaad als het nog mogelijk was gerepareerd door de Duitsers, maar het piepte en kraakte als een oordeel. Bader verzocht aan Galland om een reservebeen te laten overvliegen door de RAF, tevens wilde hij een nieuw uniform, en vooral een nieuwe pijp en tabak. Galland plaatste het verzoek bij Göring die direct in was voor dit idee (mooi stukje propaganda). Major Rumpel nam het op zich om de planning op gang te brengen om in ieder geval Baders rechterbeen over te krijgen. Terwijl dit ondernomen werd, sprak Bader over ontsnappen met zijn kamergenoten in het hospitaal, de Amerikaan Bill Hall, een Pool en ene Willy uit Londen, allen Spitfire piloten. Hier kwam een Duitse soldaat even later mededelen dat Bader naar Duitsland zou gaan voor zijn gevangenschap. De dag dat hij terugkeerde in het hospitaal na het bezoek aan Galland, was een nieuwe patiënt binnengebracht, de Nieuw-Zeelandse piloot Bill Russell bij wie een arm was geamputeerd. Onderwijl had Willy aan een verpleegster al uitgelegd wie Bader was en dat deze hulp nodig had bij zijn ontsnapping. Zodra de gelegenheid zich voordeed, liet Bader zich aan geknoopte lakens uit het raam zakken, waarbij het bed van Russell als anker diende waaraan de lakens geknoopt waren. Eenmaal buiten werd hij opgewacht door een Fransman, de zoon van de verpleegster, die hem naar een onderduikadres bracht. De volgende dag hoorde Bader Duitse laarzen rond het huis, en wist naar buiten te vluchten met hulp van een bewoner. Hij verschool zich in een schuur, maar het was te laat, Bader werd gevonden. De onderduikfamilie, samen met de verpleegster, werd op transport gezet naar Duitsland, maar overleefde de dwangarbeid. De zaak bleek achteraf verraden door een andere verpleegster, welke na de oorlog door de Fransen voor 20 jaar de lik in draaide.