OTTO SKORZENY
De Commando's van
Friedenthaler Jagdverbände

SS-Hauptsturmführer Otto Skorzeny

Otto Skorzeny, werd op 12 juni 1908 geboren in Wenen, Oostenrijk. Hier bezocht hij later ook de Universiteit. In die periode sloot hij zich aan bij een schermvereniging. Tijdens één van de duels liep hij in 1928 een zogenaamde Schmisse ('ere-wond') op dat een litteken achterliet op de linkerzijde van zijn gezicht (jaren later zou hem dit, door de Amerikanen, de bijnaam 'Scarface' opleveren). Na zijn opleiding startte hij een bedrijfje waar hij als ingenieur aan werk was. In 1931 werd hij lid van de Oostenrijkse tak van de Nazi Partij en sloot hij zich, als fanatiek aanhanger van Hitler, aan bij de SA. Toen in 1939 Duitsland Polen binnenviel, liet Skorzeny zijn constructie bedrijf voor wat het was, en meldde zich vrijwillig bij de Leibstandarte SS, Hitlers lijfwacht. Als Fähnrich werd hij overgeplaatst naar de 2. SS-Panzer-Division 'Das Reich', om zich te bewijzen voor hij de rang van officier zou ontvangen.

2. SS-Panzer-Division 'Das Reich' tijdens een veldtocht

Kort nadat Duitsland Nederland was binnengevallen, zat enige tijd later Skorzeny in het bezette land in een café. Zijn blik viel op een portret van Prins Bernhard dat aan de muur hing. Skorzeny zag Berhard als een verrader die de SS had verruild voor een vlucht naar Engeland. Hij verzocht aan de café eigenaar om het portret van de muur te halen, welke de man weigerde. Terstond pakte Skorzeny zijn pistool en schoot het van de muur. Dit bleef niet zonder gevolgen, de bevordering tot Oberleutnant die hem was toegezegd werd terug gedraaid. Maar Skorzeny had geen tijd om zich daar al te druk over te maken. De 2e ‘Das Reich’ Division trok verder door Europa, de Balkan Campagne, Hongarije en Roemenië om vervolgens in 1941 Rusland binnen te trekken. Hier raakte Skorzeny in de winter van 1941 gewond en belandde in december, met een vers Eiserne Kreuz omhangen in Wenen. In januari 1942 keerde Skorzeny terug in Berlijn om ingedeeld te worden in het depot van de Leibstandarte. In de zomer van 1942 werd Skorzeny uitgenodigd op het hoofdkwartier van de SS. Hier kreeg hij te horen dat ze mensen zochten om een commando eenheid te vormen, welke niet alleen sabotage en kleinschalige operaties moesten ondernemen, maar ook angst en paniek veroorzaken. Hierbij werd met een schuin oog gekeken hoe de Britten dit hadden aangepakt.

Op 18 april 1943 werd SS-Hauptsturmführer (Reserve) Otto Skorzeny commandant van de eerste commando eenheid, de Friedenthaler Jagdverbände, vernoemd naar de standplaats, iets ten noorden van Berlijn. Skorzeny had één compagnie soldaten tot zijn beschikking die geleid werd door een Nederlandse vrijwillige SS Hauptmann. De bewapening was nihil, en ook de rest was een samengeraapte uitrusting. Als steun en toeverlaat trok Skorzeny een oude studiegenoot uit Wenen aan, die hij aanstelde als zijn adjudant Hauptman Karl Radl. Tevens begon hij manschappen te ronselen bij het SS-Fallschirmjägerbataljon en vrijwilligers bij de Waffen-SS, tot hij voldoende had om twee bataljons te vullen. Toen Skorzeny vernam dat in Nederland de Gestapo via contraspionage de Britten in de luren legden, het zogenaamde 'England Spiel', door hun spionnen en droppings te onderscheppen, besloot Skorzeny om daar gebruik van te maken. Onder valse voorwendselen dropten de RAF ‘op verzoek van de Nederlandse ondergrondse’ vervolgens wapens en uniformen waarmee de Duitse commando’s uitgerust konden worden. Ook wist Skorzeny via deze weg springstof, radio’s en Stenguns met geluiddemper te bemachtigen. Iets waar Hitler niets van wilde weten, alleen Duits gefabriceerde wapens waren in zijn ogen superieur.

General Schellenberg zette druk op Skorzeny om zo snel mogelijk in actie te komen

Iemand die ook grote potentie in de commando’s van Skorzeny zag was SS-General Walter Schellenberg, die deel uitmaakte van de Reichssicherheitshauptamt op Amt III (Sicherheitsdienst). Hij drong aan bij Skorzeny snel in actie te komen om indruk te maken op Hitler. Er werden enkele acties voorbereid, zoals het afsnijden van een Geallieerde bevoorradingsroute door Perzië naar Rusland, en een commando actie diep in de Oeral (de laatste in opdacht van Reichsführer-SS Heinrich Himmler zelf). Maar beide acties liepen reeds in de voorbereidingen op niets uit. Na maanden trainen, maar nog geen actie, kwam op 25 juli 1943 een bevel van Hitler dat Skorzeny zich moest melden in de Wolfsschanze, in Pruisen. Hier kreeg hij te horen dat de Italiaanse fascistische dictator Benito Mussolini gevangen was gezet door de Italianen zelf op een geheime locatie, en bevrijd diende te worden. Skorzeny zou bijgestaan worden door General Kurt Student, de man achter de succesvolle Duitse paratroepers, de Fallschirmjäger.

Generaal Kurt Student en Bennito Mussolini

Het bevrijden van Mussolini was één ding, maar dan moest Skorzeny eerst wel weten waar deze werd vastgehouden. Veel tegenstrijdige berichten waren Skorzeny steeds een stap voor. Mussolini was via het eiland Ponza, naar Sardinië gebracht per kruiser (die Hitler wilde laten enteren door Skorzeny), maar Skorzeny holde eigenlijk achter de feiten aan. De Duce Mussolini werd vervolgens overgebracht naar een kleine eiland enkele kilometers ten noorden van Sardinië, en in een villa ondergebracht bij de versterkte haven La Maddalena. Om Mussolini te bevrijden besloot Skorzeny zijn parachutisten in te zetten. Hij vertrok op 18 augustus 1943 vanaf Sardinië in een Heinkel He 111 bommenwerper om zijn parachutisten te instrueren. Onderweg naar het vaste land werd de bommenwerper neergeschoten door Geallieerde jagers. Het toestel stortte in zee waarbij Skorzeny drie ribben brak, maar ze werden door een Italiaans Flak-schip opgepikt. Twee dagen later ontmoette Skorzeny Radl weer en vernam dat Admiraal Canaris aan Hitler had wijs gemaakt dat Mussolini naar Elba was gebracht. Maar Skorzeny zijn overtuigende woorden wisten Hitler te verzekeren dat Mussolini nog steeds in de versterkte haven La Maddalena zat. Met goedkeuring van Student en Hitler werden de plannen gemaakt door Skorzeny. Hitler drukte Skorzeny op het hart, dat als de missie mislukte, hij er alleen voor stond, want Italië was nog steeds een bondgenoot, en Hitler zou alles ontkennen, en Skorzeny zou alle schuld krijgen van eigen handelen. Maar, vlak voor de missie gestart zou worden, werd Mussolini weer verkast. De Duitse inlichtingen dienst had wel een bericht onderschept,..; ‘Veiligheidsmaatregelen rondom Gran Sasso voltooid’. Het was niet veel, maar Skorzeny voelde dat hij daar, in dat rots massief moest gaan zoeken. En hij vermoedde dat het Hotel Albergo Rifugio (het huidige Hotel CampoI Imperatore) de enige locatie kon zijn waar Mussolini werd vastgehouden. Na een verkenning vanuit de lucht werd besloten om op 12 september Unternehmen (operatie) 'Eiche' met twaalf DSF-230 zweefvliegtuigen in te zetten.

Skorzeny ontvangt laatste instructies van Kurt Student
kort voor vertrek naar Gran Sasso, om Mussolini te bevrijden

Radl haalde de pro-Duitse generaal Soletti op om de bewakers van de Duce te laten zien dat het een actie was met Italiaanse ‘toestemming’, het kon betekenen dat er geen onnodig bloed werd vergoten. Soletti ging in zwever nummer drie, waarin ook Skorzeny vloog. Het vertrek moest uitgesteld vanwege dat de DSF-230 zwevers laat aankwamen en vervolgens het vliegveld werd gebombardeerd (welke geen schade aanrichtte aan de zwevers). Direct bij de start vielen de eerste twee zwevers al af, deze raakten beschadigd in bomkraters, en was Skorzeny de leidende zwever. Vlak voor de landing op de Gran Sasso zag hij op de kronkelende weg naar boven de grondtroepen naderen.

De DSF-230 zwevers zijn geland op de Gran Sasso

De landing was hard, maar de beveiligers van Mussolini waren overrompeld door de snelle actie, de commando’s renden en duwden de verbouwereerde Italianen gewoon aan de kant. De laatste twee bewakers van Mussolini, Italiaanse officieren, twijfelden wat te doen, maar kozen eieren voor hun geld bij het zien van de woest uitgeruste opgepompte commando’s. Terwijl de actie, die nu vier minuten gaande was, landden er nog steeds zwevers. Vlak voor zwever #8 de landing zou inzetten, ving een windvlaag het toestel en het smakte tegen de grond. De tien inzitten raakten allen gewond. Na enkele krachttermen en bevelen van Skorzeny, dat alle verzet onnodig was, verscheen een Italiaanse kolonel die, met een glas rode wijn voor Skorzeny, zich overgaf.

Skorzeny (links) met de bevrijde Mussolini (rechts Karl Radl)

Na het ontwapenen van alle beveiligers, werd door Skorzeny besloten dat Mussolini niet over de weg kon worden afgevoerd, het risico Italiaanse soldaten tegen te komen was te groot. Er was hier rekening mee gehouden, maar het vliegtuigje dat de Duce zou moeten meenemen was beschadigd tijdens de landing. De enige mogelijkheid was nu nog het lichte verkenningsvliegtuigje, de Fieseler Storch, van Hauptmann Gerlach. Ondanks protesten van Gerlach, vanwege dat het toestel overbelast zou raken, eiste Skorzeny ook een plek op in het fragiele toestelletje. Maar het moest, Skorzeny had de verantwoording en als er onderweg iets zou gebeuren met de Duce, dan zou hij er bij zijn om het lot te delen.

Skorzeny en Mussolini zitten reeds in de Fieseler Storch SJ + LL

Terwijl paratroepers het vliegtuigje aan de staart vasthielden, gaf Gerlach vol gas, en na een armzwaai van hem lieten de mannen de kist los, die naar voren schoot, knotste over de keien en dook over de rand van het ravijn om aarzelend toch hoogte te winnen. Gerlach vloog naar het militaire vliegveld Pratica di Mare, bij Rome, waarvandaan Mussolini met een He 111 nog dezelfde dag naar Wenen werd overgebracht. Hauptmann Heinrich Gerlach zou voor zijn bijdrage het Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes (Ridderkruis van het IJzeren Kruis) ontvangen.

Lieutenant-General Kurt Student bezoekt de Gran Sasso enkele dagen later
tijdens de propaganda filmopnames

Enkele dagen na de operatie werd een deel gereconstrueerd voor film-en foto opnamen door een propaganda eenheid. Hierdoor is het soms lastig te bepalen welke foto's echt zijn en welke later zijn gemaakt. In ieder geval waar Skorzeny, Mussolini en de Fieseler Storch op staan zijn echt.

Skorzeny kreeg op 14 september, tijdens het uitbrengen van zijn rapport, uit handen van Hitler zelf het Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes. Van de hoogste leiders van het Derde Rijk stroomden de felicitaties binnen. Niet alleen werd hij tijdens de nodige feesten geëerd, maar de actie om Mussolini te bevrijden werd ook breed uitgemeten in de internationale pers.

Hier nog SS-Hauptsturmführer, Otto Skorzeny met Hitler

Later zouden door sommigen vraagtekens worden gezet bij de Skorzeny zijn bijdrage. Er zijn bronnen die beweren dat Skorzeny pas arriveerde toen Mussolini al lang en breed bevrijd was, en Skorzeny slechts aanwezig was voor de foto’s met de Duce, en hem vergezelde tijdens de vlucht uit de Gran Sasso. Dat hij niet alleen de operatie plande, maar samen met Student en Major Otto-Harald Mors is geen geheim, maar Skorzeny was wel degelijk de leidende figuur tijdens de operatie. Al was het een zichzelf aangemeten leiderschap. ‘Zijn’ parachutisten behoorden tot Student, maar volgens verklaringen van Student en Major Otto-Harald Mors kwam Skorzeny pas later bij de operatieplanning. Major Otto-Harald Mors zou de algehele leiding krijgen over de operatie en samen met luitenant Von Berlepsch werden de plannen uitgewerkt. Tijdens een bespreking tussen Mors en Student verscheen Skorzeny opeens met het verzoek om deel te nemen aan de operatie. Dit werd goedgekeurd, mits hij in een zweefvliegtuig zou meegaan en zich niet zou bemoeien met de verdere operatie. Het werd zelf door Student op papier gezet om misverstanden te voorkomen. Dat Skorzeny vervolgens alle eer naar zichzelf trok stak Major Mors, zeker toen hij op de berg opeens Soleti tegenkwam, waarvan hij dus niets wist. Hoe de rolverdeling ook achteraf geweest is, Skorzeny werd de held van de dag.

Veel van de ingezette manschappen werden onderscheiden voor hun inzet, waaronder Major Otto-Harald Mors, die het Deutschen Kreuzes in Gold, mocht ontvangen.

Een groot artikel verscheen in 'Het Vaderland' (15-09-1943)
(collectie Gerard den Drijver)

Maar Skorzeny was niet van plan nu op zijn lauweren te rusten. Hij had van Hitler toestemming gekregen een speciaal bataljon samen te stellen, welke Jodl uit de Brandenburg Division liet overplaatsen. Ook nieuwe opdrachten kwamen binnen, waaronder het gevangen nemen van Maarschalk Petain in Frankrijk, mocht deze sympathie krijgen voor de Geallieerden. Ook een aanslag op Maarschalk Josip Broz Tito in Joegoslavië stond op de agenda. Maar beide zaken werden niet verder uitgevoerd door Skorzeny. Wel werd door een Duitse legerkorpscommandant, die niets van Skorzeny moest hebben, getracht Tito te pakken te krijgen, door met een luchtlanding (zoals op de Gran Sasso) nabij het hoofdkwartier te landen. Maar het werd een eenzijdige afslachting tegen de paratroepers, en Tito was al reeds ontkomen. Ook circuleren er geruchten om op de 'grote drie', Churchill, Rooseveld en Stalin, een aanslag te plegen, welke in Theheran uitgevoerd moest worden. Skorzeny heeft deze 'operatie Long Jump' altijd genoemd als een door de Sovjets verzinsel bedacht. Ook zouden er plannen gemaakt zijn om bruggen in Zwitserland op te blazen, mochten de Geallieerden via dit neutrale land proberen Duitsland binnen te vallen. Het is vrij onduidelijk wat Skorzeny tussen september 1943 en september 1944 wel aan geheime missies heeft uitgevoerd, het lijkt mij niet in de aard te zitten van Skorzeny om niet één of andere missie succesvol uit te voeren in een jaar tijd.

'Micky Mouse' en 'Panzerfaust'

Als Hongarije zich niet langer wil laten sturen door Duitsland en nauwere banden aanhaalt met de Geallieerden, en met name de Russen, wordt in september 1944 Unternehmen 'Micky Mouse' opgezet. Het was de bedoeling dat Skorzeny de zoon van de Hongaarse regent Admiraal Miklós Horthy Sr. zou ontvoeren en vervolgens een Duitse coup leiden om Hongarije langer in de oorlog te houden aan Duitse zijde.

Zoon Miklós Horthy Jr. en vader Miklós Horthy Sr.

Deze maal zou het niet zonder slag of stoot gaan, zoals bij Mussolini. Op zondag 15 oktober, begon Operatie ‘Micky Mouse’, en parkeerde Mr. Wolf (Skorzeny) bij een huis in Boedapest aan de Donau, waar op de 2de verdieping Miklós Horthy Jr. een ontmoeting zou hebben met Joegoslaven uit het kamp van Tito, om een aankomende overstap naar de Russen te bespreken. In de buurt stond een vrachtwagen met daarin de beveiliging voor Horthy. Toen twee medewerkers van Skorzeny ‘achteloos’ naar het huis liepen, kwamen de Hongaarse soldaten in de vrachtwagen in actie. Het vuur werd geopend, en één van Skorzeny’s mannen werd geraakt. Meer soldaten verschenen, maar het leek een op ongelijke strijd uit te draaien, Skorzeny en zijn mannen bij het huis hadden alleen pistolen. Skorzeny blies op een fluit, en zoals afgesproken kwam Hauptmann Von Fölkersam met de versterking aangerend. Hierop kozen de Hongaren het hazenpad. Skorzeny rende naar de verdieping waar reeds Duitsers het pistool hadden gericht op Miklós Horthy Jr. Ondanks zijn schelden en schreeuwen, werd hij vastgegrepen, en in een vloerkleed gerold en afgevoerd naar beneden. Ook Miklós zijn metgezel Bornemizza werd in een kleed gerold en naar beneden gedragen. Terwijl de ontvoerders richting het vliegveld reden, ging Skorzeny naar zijn hotel en wachtte daar af hoe de reactie zou zijn op de ontvoering. Maar in eerste instantie ontplofte de vader van Miklós, en gaf aan dat hij met de Russen ging onderhandelen. SS General Bach-Zelewski wilde de residentie van Horthy, de Burgberg, in puin schieten. Maar Skorzeny wist de generaal te overtuigen dat als dat zou gebeuren Hongarije zeker de kant van Rusland zou kiezen. Dus werd gekozen voor een omsingeling door de 22. Panzer Division.

Een Köningtiger II trekt op door Boedapest tijdens Unternehmen 'Panzerfaust'

In de nacht van 15 op 16 oktober liet Skorzeny zijn troepen oprukken naar de Burgberg, waarmee Operatie ‘Panzerfaust’ was begonnen. Hongaarse bewakers groeten keurig de Duitse bezetters in het voorbijgaan. Zware tanks, de Köningtiger II's, rolden steeds dichter op de Burgberg aan, en Skorzeny vreesde voor landmijnen, maar die waren reeds opgeruimd. Gezeten in een Kubelwagen arriveerde Skorzeny bij een wegversperring. Zijn chauffeur stopte aan de kant van de weg, en een Königtiger denderde hen voorbij en verpletterde de versperring. Vastberaden rende Skorzeny, gevolgd door Von Fölkersam en zijn manschappen het gebouw binnen. Buiten waren schoten te horen, hier en daar werd klaarblijk toch wat verzet gebonden. Maar, met wederom overrompeldende overtuiging door de commando's gaven de Hongaren het verzet snel op. Skorzeny sprak de Hongaarse officieren kort daarna toe, en met zijn Weense accent, en zijn belofte hen met alle respect te behandelen, won hij het vertrouwen van de Hongaren. De schotenwisseling had 24 levens geëist, waaronder vier aan Duitse zijde.

Na de strijd in Boedapest liggen de afgeworpen Hongaarse wapens op de grond

Horty kreeg te horen dat zijn zoon gedood zou worden als hij niet uit eigen beweging aftrad. Deze besloot toch voor zijn zoon te kiezen. Hierop werd zijn post overgenomen door graaf Szalasi, die geheel op de hand van de Duitsers was. Horthy Senior werd op 17 oktober door Skorzeny naar Beieren gebracht waar hij tot het einde van de oorlog in redelijke luxe in ballingschap doorbracht. Op 29 april 1945 werd de oude Miklós bevijd om vervolgens te worden 'gearresteerd' (zodat de Russen hem niet konden oppakken) om als getuige op te treden in Neurenberg tegen Duitse Nazi's.
Miklós Horthy Jr. was na zijn ruwe ontvoering overgebracht naar het concentratiekamp Dachau. Tegen het einde van de oorlog werd hij met andere prominenten vanuit Dachau overgebracht naar Zuid-Tirol waar hij bevrijd zou worden op 5 mei 1945 door de Fifth U.S. Army toen onderdelen van de 42nd Infantry Division en de 45th Infantry Division de regio binnentrokken. Vader en zoon werden in Neurenberg herenigd, en zouden samen in balingschap gaan in Portugal.

Graaf Szalasi, opvolger van Horthy, wordt begroet door soldaten van Sorzeny

Vanaf april 1944 tot juli 1944 waren er 438.000 Hongaarse Joden afgevoerd naar de concentratiekampen en gaskamers. Maar onder internationale druk werd de deportatie stop gezet door de regering onder Horthy. Na de coup in oktober 1944, met de fascistische Pijl-Kruis Partij (Hongaars: Nyilaskeresztes Párt) en graaf Szalasi aan de macht, werd bijna direct weer begonnen met de deportaties van enkele tienduizenden Joden waarvan velen werden vermoord.

22 oktober 1944, de deportatie van Hongaarse Joden wordt weer voortgezet

Voor het vervolg over Skorzeny
'KLIK HIERONDER'