DUPLEX DRIVE TANKS
OP OMAHA BEACH
Pieter Jutte

(Click for English version)

- Voorwoord -

Hieronder is een foto afgebeeld met daarop een M4A4 Sherman tank in 'Duplex-Drive' (DD) uitvoering. Omgeven door een canvasscherm 'hingen' de tanks als het ware in dit scherm. Het was de bedoeling deze tanks ver op zee uit te zetten, waarna deze, aangedreven door twee schroeven, naar de kust zouden varen.

En met slechts het lage profiel van het canvasscherm een klein stukje boven de golven, moesten deze tanks plotseling uit het water het strand oprijden en de vijand bij verrassing overrompelen. Gebruikten de Britse en Canadese troepen voornamelijk de M4A2 en M4A4 voor de DD uitvoering, de Amerikanen gebruikten de M4 en de M4A1, en uitsluitend de laatste versie voor de landingen in Normandië. En daar was iets mee, wat mij jarenlang zou bezighouden,...

- Omaha Beach -

De 'Duplex-Drive' (DD) tanks zouden bij rustige zee op 6000 yards (5500 meter) uit de LCT (Landing Craft Tank) gezet worden. Iedere LCT had vier DD tanks aan boord. Maar verschillende LCT's deden dit toch vaak eerder. Dit bleek uit na de oorlog gevonden DD wrakken die op 9000 yards (ruim 8km) uit de kust werden gevonden. Van de 32 uitgezette DD tanks, van 741st Battalion, zouden uiteindelijk slechts twee 'zwemmende' het strand, van de linker sector, bereiken. Nadat de eerste tank van Landing Craft Tank LCT-600 reed, en voor hun ogen naar de bodem zonk, werd op LCT-600 de beslissing genomen dichter naar de kust te varen. De tweede DD die gereed was voor 'lanceren', reed weer iets naar achteren op de LCT waarbij schade aan het scherm, of het lanceerdeel werd opgelopen (de rapporten verschillen). Hierop werd besloten de overgebleven drie DD's rechtstreeks op het strand te zetten.

De DD's van het 743rd Battalion op de rechterflank, van Omaha Beach, werden of direct op het strand gelost, of vlak onder de kust (waarbij van de op zee geloste DD's verschillende vastliepen op de hindernissen onder de waterlijn). Eenmaal op het strand ter hoogte van Vierville-sur-Mer waren het aantrekkelijke doelwitten voor vijandelijk vuur.

links: Nu een collectors item, het boek 'Barbara'
(er is ook een versie met de titel 'Hell has no Heroes')

Het boek 'Barbara' van Wayne Robinson draait om een fictieve Sherman tank in 'Duplex-Drive' uitmonstering die tijdens de eerste aanvalsgolf op Omaha Beach landde. De vertaling die ik in mijn bezit heb dateert uit 1965 en laat op sommige punten nogal te wensen over. Eén van die zaken die ik aan een verkeerde vertaling wijdde (of verzonnen door de schrijver) was het volgende:

'In haar bataljon was ze tank no.7, tweede peloton, eskadron B. Dat nummer troonde hoog bovenop haar rug, op haar nieuwe ventilatiepijp, boven de schroeven. Het stak wit, groot en helder af tegen de vale grondkleur van de legerverf die op haar zat.'

Nieuwe ventilatiepijp; dat was een vreemde opmerking. Uit de beschrijving door Robinson blijkt toch echt dat hij het over een DD-tank heeft, hij refereert aan de schroeven achter en het canvas scherm. Alle foto's in mijn bezit (en tekeningen) heb ik er op na geplozen, maar nergens wordt een ventilatiepijp genoemd. Als men denkt dat het een schrijversfoutje is, dan heeft men het mis,…

'Grant hees zich bovenop de tank die de spits af zou bijten, Battle Lady, en ging boven de plaats waar de motor zat, staan, tussen de uitlaatschoorsteen en de koepel, om wat tegen ritmeester Ross te zeggen.'

Ik ging er zelf vanuit dat Robinson hier een dichterlijke vrijheid bezigde en in verwarring was gebracht door de andere M4's die uitgerust waren met zogenaamde waadschachten. Deze Shermans konden door laag water waden en zogen hun lucht en bliezen hun uitlaatgassen via twee schoorstenen achterop. Vreemd was dat een schrijver die gediend had bij het 743th Battalion (dat als eerste DD-tanks op Omaha zette op de rechterflank) zo'n fout zou maken.

Het komende onderzoek, zal zich voornamelijk toespitsen op de sectoren EASY-Red en FOX-Green van Omaha Beach. Het vreemde is het geval, dat van deze sectoren foto's opdoken met verhelderende beelden. Van DD tanks op de andere sectoren van Omaha Beach zijn tot op heden geen foto's opgedoken,...

Boven; zoals ik mij 'Barbara', de DD tank, voorstelde
Onder; zoals de versie met 'waadschachten' er uit zag

- EASY-Red & FOX-Green -

Enter Robert Capa. de fotograaf die tijdens de eerste landingsgolf meeging het strand op van Omaha Beach. Deze manschappen behoren, volgens Capa zijn eigen beschrijving, tot Easy-Compagnie, 16th Infantry Regiment, van de 1st Infantry Division, waar Capa zich bij aan zou hebben aangesloten. Het is algemeen bekend dat zijn werk van die dag grotendeels verloren ging in de laboratoria in Engeland en dat slechts een paar foto's, ondank hun slechte kwaliteit, wereldberoemd zouden worden. Eén van deze foto's kreeg ik eindelijk in goede staat te zien, en wat schetste mijn verbazing,…?

Robert Capa legt Omaha Beach vast

Op bovenstaande foto zijn enkele opvallende zaken te zien. De foto's zijn genomen tijdens de eerste aanvalsgolf. Vijf minuten voor H-Hour, landden de DD-tanks. Op H-Hour, rond 06.30 uur, kwamen de LCT's met hun Shermans die konden waden (één minuut voor de infanterie aan land zou gaan). Aan de linkerkant, met het grote cijfer '10' op de schoorsteen, is een Sherman met 'waadschachten te zien. Iets verder (rechts van het midden is er nog één zichtbaar). Maar, vergroten we de foto iets, dan vallen twee andere voertuigen op, twee DD-tanks met het canvas scherm aan de achterzijde nog omhoog. Tevens zijn zelfs de twee schroeven aan de achterzijde van de linker DD te zien.

Duidelijk zijn de canvas schermen te zien van de DD-tanks

De foto is genomen tussen EASY-Red en FOX-Green, vlak voor Widerstandnest Wn 62. De manschappen in het water zijn van de 16th Infantry, van de 1st Infantry Division, naar alle waarschijnlijkheid Easy-Compagnie waar Capa zich bij had aangesloten. Blazen we de foto nog iets verder op, dan worden twee donkerkleurige rechthoeken beter zichtbaar die boven het canvas scherm uitsteekt. Zijn dit de bewuste schoorstenen waar Robinson in zijn boek aan refereert?

In de cirkels zijn de uitlaat? schachten te zien

Dit is een aanpassing zoals te zien is op de foto's

Dit waren de enige foto's, zover ik wist, van DD-tanks (waarschijnlijk van het 741st Battalion) waarop schoorstenen te zien waren. Was dit een aanpassing welke alleen werd aangebracht bij een bepaald type van de Sherman tank, zoals de M4A1, dat Omaha Beach als doel had?

Een andere foto van Robert Capa, vanaf dezelfde positie geschoten,
ook hier zijn de twee DD-tanks zichtbaar (met rechts een waadschacht versie)

En zo begon de zoektocht in 2011,...
één met een opmerkelijke uitkomst,...


Een eerste antwoord kwam van Dave Zollo op 5 januari 2012.

Hij schreef dat hij vermoedde dat deze aanpassing alleen voorkwam bij de M4A1 Sherman die door de Amerikanen werd gebruikt als DD tank. De vorm van deze romp, een gegoten romp, welke ver naar achteren uit stak, had een aanpassing nodig had om de gassen goed af te kunnen voeren. De Britten, die andere types Sherman gebruikten, hadden deze aanpassingen niet nodig. Tevens had Dave een foto ingesloten van een geborgen M4A1 die bij Slapton tijdens de exercitie Tiger verloren was gegaan. De tank is geborgen in de jaren '80 en als monument bewaard. Helaas is bij deze tank geen restant te zien van een 'schoorsteen'. Volgens Dave zou dit een oorzaak kunnen zijn dat deze tank verloren was gegaan? En dat vervolgens voor de eigenlijke landingen, op het laatste moment, er een schoorsteen werd aangebracht (dat zou kunnen verklaren waarom er geen of weinig fotografisch bewijs te vinden is).

De achterzijde van de Slapton DD tank M4A1 Sherman (Dave Zollo)

Blij met de reactie reageerde ik naar Dave:

Dat zijn antwoord wel eens de ware kon zijn. Maar het probleem bleef dat je er geen sporen van kon vinden op tanks die geborgen waren voor de kust van Omaha Beach en die te zien zijn in Musée de Epaves sous-marines de Débarquement nabij Bayeux. Ik stuurde een foto mee naar Dave van één van deze M4A1's. Het enige wat aan de achterkant duidelijk te zien was, was de steun die neergeklapt kan worden om zaken op te vervoeren,... maar hoe liep die schoorsteen dan? Dus, ik geloofde een groot deel van zijn argument, maar was nog niet 100% eens met alles. Maar ik sprak veel te vroeg,.... zie lager.

De DD tank van het Musée de Epaves sous-marines de Débarquement

Na enkele weken bekeek ik mijn foto's van het Musée de Epaves sous-marines de Débarquement nogmaals, en vond ik een close-up van de achterzijde van de DD tank. En wat bleek, wat ik voor een 'bagagedrager' hield achterop de tank, bleek toch duidelijk het onderstuk van een uitlaat!

Een close-up van de achterzijde van de the DD tank
in het Musée de Epaves sous-marines de Débarquement
(onder, de 'bagagedrager' op de Sherman bij Vielsalm, België)

Hiermee was een groot deel van de puzzel opgelost. Ik liet de vraag staan en af en toe kwamen er reacties waar ik weer verder mee kon, maar vaak ook niet. De DD tank en de Sherman met 'waadschachten' zorgden vaak voor verwarring.

Maar uiteindelijk zou de speurtocht steeds meer opleveren,....


Op de volgende pagina gaat de zoektocht verder
KLIK HIERONDER