Het boek 'Barbara' van Wayne Robinson draait om een fictieve Sherman tank in 'Duplex-Drive' (DD) uitmonstering die tijdens de eerste aanvalsgolf op Omaha Beach landde. De vertaling die ik in mijn bezit heb dateert uit 1965 en laat op sommige punten nogal te wensen over. Eén van die zaken die ik aan een verkeerde vertaling wijdde (of verzonnen door de schrijver) was het volgende:

'In haar bataljon was ze tank no.7, tweede peleton, eskadron B. Dat nummer troonde hoog bovenop haar rug, op haar nieuwe ventilatiepijp, boven de schroeven. Het stak wit, groot en helder af tegen de vale grondkleur van de legerverf die op haar zat.'

Nieuwe ventilatiepijp; dat was een vreemde opmerking. Uit de beschrijving door Robinson blijkt toch echt dat hij het over een DD-tank heeft, hij refereert aan de schroeven achter en het canvas scherm. Alle foto's in mijn bezit (en tekeningen) heb ik er op na geplozen, maar nergens wordt een ventilatiepijp genoemd. Als men denkt dat het een schrijversfoutje is, dan heeft men het mis,…

'Grant hees zich bovenop de tank die de spits af zou bijten, Battle Lady, en ging boven de plaats waar de motor zat, staan, tussen de uitlaatschoorsteen en de koepel, om wat tegen ritmeester Ross te zeggen.'

Ik ging er zelf vanuit dat Robinson hier een dichterlijke vrijheid bezigde en in verwarring was gebracht door de andere M4's die uitgerust waren met zogenaamde waadschachten. Deze Shermans konden door laag water waden en zogen hun lucht en bliezen hun uitlaatgassen via twee schoorstenen achterop. Vreemd was dat een schrijver die gediend had bij het 743th Battalion (dat als eerste DD-tanks op Omaha zette op de rechterflank) zo'n fout zou maken.

Enter Robert Capa. de fotograaf die tijdens de eerste landingsgolf meeging het strand op van Omaha Beach. Het is algemeen bekend dat zijn werk van die dag grotendeels verloren ging in de laboratoria in Engeland en dat slechts een paar foto's, ondank hun slechte kwaliteit, wereldberoemd zouden worden. Eén van deze foto's kreeg ik eindelijk in goede staat te zien, en wat schetste mijn verbazing,…?

Op bovenstaande foto zijn enkele opvallende zaken te zien. De foto's zijn genomen tijdens de eerste aanvalsgolf. Vijf minuten voor H-Hour, landden de DD-tanks. Op H-Hour, rond 06.30 uur, kwamen de LCT's met hun Shermans die konden waden (één minuut voor de infanterie aan land zou gaan). Aan de linkerkant, met het grote cijfer '10' op de schoorsteen, is een Sherman met 'waadschachten te zien. Iets verder (rechts van het midden is er nog één zichtbaar). Maar, vergroten we de foto iets, dan vallen twee andere voertuigen op, twee DD-tanks met het canvas scherm aan de achterzijde nog omhoog. Tevens zijn zelfs de twee schroeven aan de achterzijde van de linker DD te zien.

De foto is genomen tussen EASY-Red en FOX-Green, vlak voor Widerstandnest Wn 62. De manschappen in het water zijn van de 16th Infantry, van de 1st Infantry Division, naar alle waarschijnlijkheid Easy-Compagnie waar Capa zich bij had aangesloten. Blazen we de foto nog iets verder op, dan worden twee donkerkleurige rechthoeken beter zichtbaar die boven het canvas scherm uitsteekt. Zijn dit de bewuste schoorstenen waar Robinson in zijn boek aan refereert?

Dit zijn de enige foto's, zover ik weet, van DD-tanks (waarschijnlijk van het 741st Battalion) waarop schoorstenen te zien zijn. Was dit een aanpassing die alleen voor Omaha Beach werd aangebracht?

Hij schreef dat hij vermoedde dat deze aanpassing alleen voorkwam bij de M4A1 Sherman die door de Amerikanen werd gebruikt als DD tank. De vorm van deze romp, een gegoten romp, welke ver naar achteren uit stak, had een aanpassing nodig had om de gassen goed af te kunnen voeren. De Britten, die andere types Sherman gebruikten, hadden deze aanpassingen niet nodig. Tevens had Dave een foto ingesloten van een geborgen M4A1 die bij Slapton tijdens de exercitie Tiger verloren was gegaan. De tank is geborgen in de jaren '80 en als monument bewaard. Helaas is bij deze tank geen restant te zien van een 'schoorsteen'. Volgens Dave zou dit een oorzaak kunnen zijn dat deze tank verloren was gegaan? En dat vervolgens voor de eigenlijke landingen, op het laatste moment, er een schoorsteen werd aangebracht (dat zou kunnen verklaren waarom er geen of weinig fotografisch bewijs te vinden is).

Blij met de reactie reageerde ik naar Dave:

Dat zijn antwoord wel eens de ware kon zijn. Maar het probleem bleef dat je er geen sporen van kon vinden op tanks die geborgen waren voor de kust van Omaha Beach en die te zien zijn in Musée de Epaves sous-marines de Débarquement nabij Bayeux. Ik stuurde een foto mee naar Dave van één van deze M4A1's. Het enige wat aan de achterkant duidelijk te zien was, was de steun die neergeklapt kan worden om zaken op te vervoeren,... maar hoe liep die schoorsteen dan? Dus, ik geloofde een groot deel van zijn argument, maar was nog niet 100% eens met alles. Maar ik sprak veel te vroeg,.... zie lager.

Na enkele weken vond ik een close-up van de achterzijde van de DD tank in het Musée de Epaves sous-marines de Débarquement. En wat bleek, wat ik voor een 'bagagedrager' hield achterop de tank, bleek toch duidelijk het onderstuk van een uitlaat!

Hiermee was een groot deel van de puzzel opgelost. Ik liet de vraag staan en af en toe kwamen er reacties waar ik weer verder mee kon, maar vaak ook niet. De DD tank en de Sherman met 'waadschachten' zorgden vaak voor verwarring.

Op 27 januari 2012 vond ik opeens op het internet een openbaring, en dat werd:... Nieuwe up-date: In België, bij de firma Resicast, is een 1/35 model verschenen van een M4A1 DD Sherman tank. Hierin zijn de details verwerkt van het uitlaatsysyteem tot aan de aansluiting van de 'schoorsteen'. Hiermee komt de speurtocht bijna ten einde, nu nog een foto van de 'real-thing'. Ter illustratie gebruik ik foto's van modelbouwer Emilien Pépin van 'EL DIABLO MODEL'.

Langzaam aan druppelden er meer details en aanvullingen in mijn mailbox. Van Harald Melis kreeg ik een link naar een Franse website welke uitgebreid aandacht besteedde aan de DD tank, en met name de DD's gebruikt door de Amerikanen, de M4A1 versie. Hier kwam ook aan het licht dat tijdens de landingen in Italië de Amerikaanse DD tank in plaats van een 'schoorsteen' een extra stuk canvas overdwars achter de koepel had, om de schadelijke uitlaatgassen weg te leiden van de koepel en de bemanning.

Via verschillende kanalen kwam opeens een foto mijn kant op waarop twee DD tanks schijnbaar op Omaha Beach te zien zijn. Ik vergeleek de situatie met de foto's genomen door Robert Capa, en dit zijn dus twee andere DD tanks. Waarschijnlijk zijn dit twee DD's, behorende tot 743th Tank Battalion, die dichter richting Vierville-sur-Mer opereren. Opvallend is dat deze DD's ook toevallig samen vertrokken vanaf één punt, net als op de foto's van Robert Capa. Deze twee zijn waarschijnlijk uit een LCT aan land gezet. De foto is genomen vanaf een LCI, welke later aan land kwamen dan de eerste golven met LCVP's (voor meer over de landingsvaartuigen KLIK HIER). Maar het belangrijkste detail zijn de neergelaten canvasschermen en de duidelijk omhoog gerichte 'schoorstenen'!

In juli 2014 bezocht ik wederom het tankmuseum te Saumur in Frankrijk. Onderwijl wist ik dat daar een DD tank bewaard is gebleven. Deze tank is een vreemde eend in de bijt, en is daarom wellicht nog steeds niet gerestaureerd en staat verloren tussen andere tanks en voertuigen op het buitenterrein van het museum.

Met enige omzichtigheid bewoog ik mij tussen de roestige tanks en voertuigen (het was verboden gebied) op zoek naar de DD tank. Ik had al gelezen dat het een 76mm koepel bezat en dat dit niet de juiste koepel was. Deze DD zou na oorlog aan Frankrijk geleverd zijn voor onderzoek. Hierbij was in de loop van de tijd de koepel met het 75mm kanon verloren gegaan. In Saumur zou men toen deze koepel erop gezet hebben, puur voor het 'gezicht'.

Enige tijd is gedacht dat deze DD ook gebruikt was voor de speelfilm 'The Longest Day', als de tank die door Kieffer wordt opgehaald om het Casino van 'Ouistreham' mee te bestoken. Maar het zijn duidelijk twee verschillende tanks, die in de film is duidelijk een 'prop'.

De tankbemanningen kregen opdracht direct na de landingen alle zaken te verwijderen aan de DD tank. Veelal bleek dit al door vijandelijk vuur te gebeuren, maar op veel foto's is te zien dat er na de landingen Shermans met restanten van hun DD uitmonstering rondreden (zie hieronder).