MEDIUM TANK M4 SHERMAN
Het lastige onderscheid

Het besluit om aandacht op mijn pagina’s te besteden aan de M4 Sherman tank komt voort uit mijn fascinatie voor dit type en wat deze tank betekend heeft voor de wereld. Er van uitgaande dat het een simpele opdracht zou zijn (even aangeven welke typen er gebouwd zijn en klaar is Kees,…) dat viel zwaar tegen. Onderhand ben ik al jaren bezig de pagina’s aan te passen, te verbeteren, aan te vullen. Steeds denk ik dan dat ik er klaar mee ben, en dan duikt er weer iets nieuws op dat alles weer op zijn kop zet.

Het onderscheiden van de specifieke M4’s van elkaar is niet zo eenvoudig. Het beste onderscheid kan soms gevonden worden aan de achterzijde van de tank. De aanpassingen hier voor de te gebruiken motoren veranderden de achterkant en de type aanduiding.

Achterzijde van de M4A1 (midden model) met de hoog uitgesneden achterkant

De achterzijde van de M4A1 (laat model) met lagere doorgetrokken achterkant

Bij de M4A1 is het onderscheid vrij eenvoudig. Deze was namelijk voorzien van de Continental R975. Deze motor was voorzien van een handslinger (die achterop werd meegevoerd). Voor het aanbrengen van de handslinger op de motor was een gat aangebracht bovenaan in het midden van het achterste pantserstuk.

De Continental R975 in de M4A1

De opvolgende modellen ontberen het gat en het pantserachterstuk werd lager doorgetrokken. Dit maakt de herkenning al weer een stuk lastiger. Dan is het zaak om andere punten te gaan bekijken zoals de voorzijde (opgelaste stukken, een M4A2). Het frontpantser onder een steile hoek uit één stuk is waarschijnlijk een M4A3, maar er is ook een deel M4A2’s in productie geweest die ook voorzien waren van dit frontpantser. De M4A4 had geen transmissiepantser aan de voorzijde en de uitbouwen voor de chauffeur en bijrijder waren groter (wat een goed herkenningspunt is ten opzichte van de M4 die ook het transmissiepantser ontbeerden).

M4A2 te zien in het tank museum te Saumur, Frankrijk

In de wereld zijn nog honderden M4 Sherman tanks te vinden. Sommigen zijn niet meer dan roestbakken, anderen zijn tot monument verheven en er zijn die gerestaureerd zijn en rijvaardig worden gehouden. Zijn de tanks al zeer lang op hun plek als monument, dan is er vaak weinig veranderd. Maar soms worden ze ‘opgeknapt’ en worden onderdelen gewisseld met andere modellen. Dit houd in dat er monumenten zijn die zeer moeilijk zijn in te delen of als specifiek type zijn in te delen. Een goed voorbeeld van een ‘lastige’ M4 Sherman staat in Avranches in Frankrijk. Op het eerste oog ziet de tank er zeer goed uit en lijkt goed onderhouden te worden. Maar welk type is dit? Onderstaand licht ik enkele zaken eruit die vragen oproepen.

De Sherman tank in Avranches, Frankrijk

De romp is een gelaste variant en kan dus van alles zijn, van een M4 tot de M4A6. De laatste valt af, want die is niet voldoende geproduceerd. Is het dan een M4A2,..? Neen, het pantser voor de transmissie ontbreekt. Het heeft geen transmissiepantser, dus is het ook geen M4A3. Het motorrooster van de M4A3 liep over de gehele breedte van de tank, die in Avranches heeft een pantserplaat over het motorrooster. Het zou dus een M4A4 kunnen zijn. Maar dat is het ook niet, want deze had geen pantserplaatje over het motorrooster, maar wel een opvallende uitbouw boven op het achterdek om de Chrysler A57 multibank iets meer ruimte te geven.

Het motorrooster (smal) van de M4A2

Het motorrooster (breed) van de M4A3 76(W)

Het achterdek met de kleine uitbouw, voor de multibank motor, van de M4A4

Het achterdek met het pantserplaatje van de M4
(de bevestiging dat de Sherman van Avranches een M4 is)

Aan de achterzijde is ook duidelijk centraal het gat te zien
voor de aanzetslinger om de Continental motor rond te draaien

De enige mogelijkheid die overblijft wat de romp aangaat, is dat het een M4 is. Ondanks de grote doorlopende pantserplaat aan de achterzijde, geeft het pantserplaatje over het motorrooster de identiteit weg. Ook is duidelijk het centrale gat te zien voor de aanzetslinger om de Continental R975 rond te draaien.

De romp is van een M4
(let op de originele sirene boven het linker spatbord)

De koepel lijkt op het eerste oog correct, maar de ‘pistolport’ ontbreekt aan de linkerzijde. Alleen bij de M4A2 is een deel van de koepels zonder de pistolports geproduceerd. Dit is dus een koepel van een M4A2. Het zogenaamde ‘rotorshield’, aan de basis van de loop van het kanon, is de smalle versie van het schild (M34). Latere versies kregen het bredere schild (M34A1). Ik heb geen bewijs gezien dat de koepels zonder pistolport het smalle schild hadden, dus ook dit kan een aanpassing zijn (er is veel laswerk aan het masker van deze tank).

De koepel van een M4A2 (let op het achterdek met het pantserplaatje, een M4)
Hieronder een voorbeeld van een 'pistolport' op een standaard koepel

Laatste ‘vreemde’ deel aan deze koepel is de cupola van de commandant. Deze cupola is namelijk voorzien van zes M6 periscopen, plus één in het luik, die op latere versies werden aangebracht. Ik vraag me af of deze wel standaard op deze koepel hoort, ik heb nog geen bewijs gezien dat deze ook origineel op M4A2 koepels heeft gezeten.

De cupola met de zes M6 periscopen,
hieronder zoals je hem zou verwachten (van een koepel bij Bastogne)

Hieronder zijn nog enkele details te zien van de M4 van Avranches. Voor de meeste mensen is de afgebeelde tank een Sherman. Maar zo simpel is dat dus niet. En zo heeft iedere M4 haar eigenaardigheden. Tijdens de productie werden regelmatig aanpassingen doorgevoerd. Dus dat de tank van Avranches niet de 'standaard' M4 is, wil niet zeggen dat ze zo niet heeft rondgereden. We zullen het waarschijnlijk nooit weten.

De luiken van de bestuurder en bijrijder

Detail van de sirene (let op de sterren aan de voorzijde)

Met het bovenstaande wil ik aangeven dat het dus niet eenvoudig is om Sherman tanks te onderscheiden. Toch hoop ik dat ik u wat verder heb weten te helpen om een type te kunnen identificeren als u er één op uw weg tegenkomt. Mocht u er toch niet uitkomen, dan kunt u mij altijd een berichtje sturen, misschien dat ik u verder kan helpen.

De Sherman tank van Avranches


Op de volgende pagina wordt nog een Sherman tank bekeken
die niet is wat het het lijkt.