Om meer te weten te komen over het toestel in mijn lijst, klik op de foto van het toestel of de positie-nummering. In de loop van mijn bevindingen en herdenking, kan de positie gaan verschuiven.

Nummer 30

De eerste van de twee helikopters in mijn lijstje, en alle twee van Amerikaanse makelij. De AH-64 Apache is de terechte keus die de Nederlandse defensie toen genomen heeft. Waren er ander typen in beeld, zoals de Eurocopter (die eigenlijk alleen nog op de tekentafel bestond), de Apache had zich reeds bewezen in conflicten. En het bleek dat de Apache nog niet aan het einde van haar ontwikkeling was, er kwam de zogenaamde 'Longbow' versie. Voorzien van een Fire Control Radar (FCR) die boven de rotor zit, is de aanvalscapaciteit met 400 procent toegenomen. De Apache is er maar voor één doel, 'seek and destroy', deze eigenschap en de kwetsbaarheid van een helicopter, houdt haar 'maar' op plaats 30.

Nummer 29

Hij staat vrij laag, de F-14 Tomcat. Dit dure toestel vloog tot september 2006 alleen nog in het Amerikaanse arsenaal. Ontwikkeld ter vervanging voor de F-4 Phantom aan boord van vliegdekschepen, werd het alleen verkocht aan Iran (80 stuks), (dat geen vliegdekschip had trouwens). Wereldberoemd geworden door de speelfilm 'Topgun' was het de ultieme jager van de Amerikaanse marine. Net zo moeilijk als nummer 28 in mijn lijst, is dit één van mijn meest lastige keuzes. Maar omdat het toestel, tot voor kort, alleen nog door Amerikanen werd gevlogen en nu verouderd is, 'slechts' op Nummer 29.

Nummer 28

De BUF op Nummer 28. Jawel, de 'Big Ugly Fellow', de B-52 bommenwerper staat ook in de lijst. Hier kan men vraagtekens bij geven. Een onpersoonlijker toestel is er waarschijnlijk niet in deze lijst. Opererend altijd ver van huis en werpt haar last vanaf grote hoogte. Heeft zij veel burgerslachtoffers gemaakt in haar carrière? Het is moeilijk te zeggen. In mijn opinie behoren militaire vliegtuigen ingezet te worden tegen militaire en strategische doelen, en hulp te bieden aan burgers. En dat is met de B-52 zeer lastig. Als ze kruisraketten lanceert, dan weet je dat het 'doelgericht' is, maar conventionele bommen hebben met geheel ander wetten te maken. Maar de lange staat van dienst, de derde generatie piloten vliegt haar, geeft haar recht op een vrij hoge notering.

Nummer 27

Een mooie naam, voor een mooi toestel. Op nummer 27 heb ik de McDonnell Douglas F-18 Hornet gezet. Een firma met een grote reputatie als het om militaire vliegtuigen gaat, zoals de F-4 Phantom. Voor velen zal de F-18 in de top 10 horen, maar ik vind plek 27 ook een mooie plaats. De F-18A is doorontwikkeld naar de 'Super' Hornet. Na zich bewezen te hebben in de Golf Oorlog bleek een nieuwe versie gerechtvaardigd. Het toestel werd groter en er kwam een tweede man aan boord om de werkdruk te verdelen. De Hornet kan op deze manier nog tientallen jaren mee.

Nummer 26

Tijdens een luchtshow in Engeland stonden we op een zijweggetje buiten het vliegveld van Wroughton. Na de ramp op Ramstein AFB met het Italiaanse demo-team Frecce Tricolori, werd het demo-vliegen voor publiek op grotere afstand gedaan. En zodoende maakte een Tornado F.3 een duikvlucht op onze positie. Toen de piloot het toestel optrok, sloten zich knetterend boven onze hoofden de luchtwervelingen, de vortex, die zich ontsponden vanaf de vleugeltips. Alleen al deze ervaring doet de Tornado op deze plek belanden. Maar ook omdat de F-14 of F-15 te duur waren voor de Britten of niet geschikt en daarop, samen met de Duitsers en Italianen, dit 100% Europese gevechtsvliegtuig produceerden. En de geweldige staat van dienst niet te vergeten geeft haar recht op de 26ste plek.

Nummer 25

Op alle fronten werd ze ingezet, de Lockheed P-38 Lightning, van Europa tot het verre Azië. Niet alleen was het een geduchte (nacht)jager, bommenwerper, maar ook als fotoverkenner en zelfs als luchtambulance was het een meer dan geslaagde vliegtuig. Hoog te paard gezeten, had de vlieger een geweldige zitplaats in zijn gondel. Het straalt er vanaf, Der Gabelschwanz Teufel,… vliegt als een engel.

Nummer 24

Bijna stond de B-25 Mitchell op Nummer 25. Maar vanwege haar wereldwijde inzet en haar naoorlogse carrière staat ze één plaats hoger. De betrouwbare stabiliteit, goed incasseringsvermogen, en omdat er heden ten dage nog zoveel rondvliegen, doen haar wel in de lijst staan, en de B-26 Marauder bijvoorbeeld niet. En waar we niet aan voorbij mogen gaan, ook Nederland heeft verschillende Mitchells in dienst gehad (nog een punt!) en haar filmcarrière (bv. 'Catch 22') doen haar rap stijgen in mijn persoonlijk lijstje.

Nummer 23

Toch nog op 23 geëindigd, de Northrop F-5. Niet vanwege haar 'Gung-ho' naam Freedom Fighter, maar vanwege haar goed uitgedachte concept. Een betaalbare jager/jachtbommenwerper voor menige luchtmacht. Een ruime overzichtelijke cockpit, een uitstekende voering van bewapening, geen toeters en bellen, dat is de F-5. Ze was ruim inzetbaar, zelfs in de rol als 'aggressor' om een Oostblok vliegtuig te 'spelen' ging haar goed af. Uit de F-5 ontstond de F-5E Tiger II en werd doorontwikkeld naar de geweldige F-20 Tigershark, helaas wilde niemand de F-20 hebben. En vanwege dat laatste komt de F-5 niet hoger dan een respectabele Nummer 23.

Nummer 22

De droom van iedere strategische analist; wat zou de uitkomst geweest zijn als de Me 262 de Gloster Meteor was tegengekomen? We zullen het nooit weten. Het werd piloten van de Meteor verboden gevechtshandelingen aan te gaan met Duitse gevechtsvliegtuigen, behalve de onbemande V1. Maar vanwege de grote sprong voorwaarts die de Meteor veroorzaakte in het naoorlogse Europa, zoals Nederland en België, die hiermee het straaltijdperk betraden, staat de Gloster Meteor keurig op de 22ste plaats.

Nummer 21

Op nummer 21 een prachtig vormgegeven toestel, de Sukhoi Su-27. Sierlijker dan de MiG-29 waar het enigszins op lijkt. Dat zo'n gewaagd uiterlijk in de voormalige Sovjet-Unie kon ontstaan. Op iedere luchtshow bracht het de imponerende 'Pougatjev-Cobra' manoeuvre, afremmen in de volle vlucht, overtrekken en de neus naar voren 'slaan'. Dit toestel, dat in een Hollywood film niet zou misstaan, zou zich eens moeten kunnen bewijzen, waarschijnlijk zou de Su-27 (en haar directe afstammeling, de Su-35) met stip in mijn lijst stijgen.