Tot in de jaren zestig had de Amerikaanse luchtmacht weinig aandacht besteed aan een goede bommenwerper die specifiek kleine doelen kon bestoken bij nacht en slecht weer. De Amerikaanse marine had wel een ontwikkelingsproject bij Grumman neergelegd om dit probleem aan te pakken. Deze fabriek werkte een ontwerp, de G-128, verder uit tot de A2F-1. Dit toestel vloog voor het eerst op 19 april 1960. Omgedoopt tot de A-6A Intruder, zou het 30 jaar lang de slechtweer-bommenwerper van de marine blijven. De Amerikaanse luchtmacht moest op haar F-111 wachten voor die een specifieke bommenwerper had voor slechtzicht-doelen.

De Intruder valt op door haar bolronde cockpit waarin de piloot en radaroperator/navigator hun werkplek naast elkaar doen. De twee krachtige turbojets hebben hun uitlaat (bij het prototype nog kantelbaar) direct achter de vleugel waardoor de achterromp in een smalle vorm overgaat. Om in de lucht bij te kunnen tanken staat een opvallende brandstofvulpijp haaks voor de cockpitbeglazing. De vleugels waren voorzien van voorrandkleppen en enkelgleufs achterrandkleppen die over de gehele lengte liepen. Aan de vleugeluiteinden waren flaperons en remkleppen aangebracht. Hierdoor kon het toestel beter in de roll gestuurd worden. Alle bewapening werd uitwendig meegevoerd.

Het eerste onderdeel dat uitgerust werd met de A-6A was het VA-42 Squadron in februari 1963. Niet alleen opereerde de marine (Navy) vanaf vliegdekschepen met de Intruder, ook de Marines gebruikten de A-6, maar veelal vanaf landbases. Grumman bouwde een aantal A-6B-en A-6C’s die ARM anti-radarraketten en extra sensors voerden, maar deze waren maar kort in dienst. In 1966 werden 26 A-6A’s aangepast om als KA-6D tankvliegtuig een nieuwe rol te krijgen. De KA-6D kon 9525 kg aan brandstof overhevelen naar dorstige collega’s.

De EA-6A, een omgebouwde A-6A, werd door Grumman in 1963 geïntroduceerd. Het was uitgerust met meer dan 30 antennes, die radarsignalen kon ontvangen, lokaliseren en storen. De Marines ontvingen 27 van dergelijke toestellen. De EA-6A zou uiteindelijk leiden tot de EA-6B Prowler, dat het standaard EW (Electronic Warfare and Counter-measures) vliegtuig van de Amerikaanse marine zou worden. Hiertoe werd de neus verlengd om ruimte te bieden aan de twee extra man die de ALQ-99 ECM apparatuur bedienen. De maximaal vijf uitwendige pods verzorgen de storingen die opgewekt worden via kleine neusturbines die aangedreven worden door propellertjes. Vanaf 1971 lopen de eerste Prowlers uit de fabriek.

Op 27 februari 1970 wordt de eerste vlucht gemaakt met de A-6E Intruder. Deze geavanceerde aanvalsversie was voorzien van veel computercomponenten die ook in de EA-6B zaten. In de A-6E/TRAM werd tevens een koepeltje onder de neus aangebracht waarin de infrarood en laser-sensor is ondergebracht. Met deze TRAM (Target Recognition Attack Multi-sensor) worden de Harpoon raketten naar het doelgestuurd. Ook kan de TRAM gebruikt worden om tijdens slecht zicht automatisch te landen op vliegdekschepen.

Het werkpaard A-6 zag zeer veel actie tijdens de oorlog in Vietnam. Een zeer goede roman, ‘Flight of the Intruder’, is hierover verschenen van de hand van Stephen Coonts. Via het karakter Jack Crafton, piloot van de Intruder, leren we de zinloze bombardement vluchten kennen op de jungle van Vietnam. Om eens een echt doel te kunnen treffen organiseert Crafton een illegale actie op Hanoi, die verkeert uitpakt. Ik ken alleen de engelse versie en ik weet niet wat er van de technische vertaling overblijft, maar het is fascinerend om ondergedompeld te worden in de harde oorlog en dat uit te voeren in de cockpit van een Intruder. Toen het boek in 1986 verscheen stond het vrij snel in de bestsellerlijst van de New York Times, waar het 28 weken bleef staan.

In 1991 verscheen de speelfilm ‘Flight of the Intruder’, met in de hoofdrol Brad Johnson als Lt. Jake 'Cool Hand' Grafton. Ook waren er rollen weggelegd voor Danny Glover en Willem Dafoe. De vliegscènes zijn erg spectaculair, maar voorwaarde is wel de film te zien via een thuisbioscoop-geluidsysteem om het te kunnen ‘ondergaan’. Zonder een goed geluidsysteem hoort men niet de vliegtuigen die op het dek van het schip landen, terwijl diep in het vliegdekschip de acteurs in gesprek zijn. Let niet teveel op de muziek. Terwijl de film zich afspeelt in de Vietnam-oorlog begin jaren zeventig, horen we op een gegeven moment ‘The House is Rockin’’ van Stevie Ray Vaughan, opgenomen in 1998.

GA TERUG

---