De Havilland Mosquito
De Speelfilms

Wil men de Mosquito zien vliegen in een speelfilm, kijk uit naar '633 Squadron' uit 1964. Voor deze gelegenheid werden acht TT.35's en drie T.III's bijeengebracht op RAF Bovington in 1963. Er werden ook nog twee rompen van TT.35 gevonden om de cockpit scènes te filmen. Alle Mosquitos waren afkomstig uit Exeter waar ze juist waren uitgefaseerd door No. 3 CAACU (Civilian Anti-Aircraft Co-operation Unit) waar ze gebruikt werden als doelslepers.

TT35, RS709 als een FB. Mk VI omgebouwd, over Schotland

633 Squadron is gebaseerd op het gelijknamige boek van Frederick E. Smith (die nog twee vervolgen schreef). Het verhaal draait om de Noorse verzetsleider Erik Bergman (een rol van George Chakiris) die de Britse autoriteiten op de hoogte brengt van een Duitse V2 brandstoffabriek. Probleem blijkt dat de fabriek in een smal fjord onder een klif is gebouwd. De enige manier om de fabriek uit te schakelen is de overhangende klif op de fabriek te laten storten. Voor deze opdracht wordt het '633 Squadron' aangewezen. Met een echte Amerikaanse onderkoeldheid acteert Cliff Robertson, als Wing Commander Roy Grant zich door de film heen.

Chakiris en Robertson, en rechts de gecrashte RS718.

Verzetsheld Bergman stelt voor om een grondaanval te ondernemen maar deze faalt hopeloos en Bergman wordt gevangen genomen. De donkere Chakiris in de rol van Bergman is wel de meest ongeloofwaardige Scandinaviër die men zich kan voorstellen. Maar deze acteur is waarschijnlijk gecast om zijn populariteit na zijn 'sexy' rol in 'West Side Story' uit 1961. Helaas slaat onze verzetsheld door tijdens de foltering door de Nazi beulen en onthult het plan van het No. 633 Squadron.

Meer dan zonde, de TT35, TA724 wordt opgeofferd voor 633 Squadron

De regisseur Walter Grauman had vijf luchtwaardige Mosquitos tot zijn beschikking, vier TT.35 (Target Tugs) en één T.III (trainer). Helaas schreef het script voor dat drie van deze prachtige kisten vernietigd moesten worden. Om te verhullen dat de te gebruiken Mossies een variant waren op de B.35, met een glazen neus, werd de neus grijs overgeschilderd en van nep mitrailleurs voorzien. Er werd veelvuldig gebruikt gemaakt van miniatuurmodellen wat helaas duidelijk is te zien. Een kleine slordigheid is het ontbreken van de staartvin als er in de cockpit gefilmd wordt, duidelijk een mock-up in een studio. Een te verwaardelozen detail is dat de locatie Noorwegen is verruild voor Schotland.

Maar daarmee is de film niet slecht. De geweldige filmmuziek van Ron Goodwin drijft de film tot een hoger plan dan het wellicht verdient. Als men de film niet kent, dan kent men zeker de muziek. Het is één van de meest indrukwekkende composities waar je ook met je ogen dicht de vliegtuigen ziet rollen tegen een blauwe hemel. Van de vijf sterren krijgt daarom 633 Squadron drie sterren.

Twee cd's met de geweldige muziek van Ron Goodwin.

Cliff Robertson hoorde tijdens het filmen van 633 Squadron dat Spitfire Mk IX, MK923 te koop was en wist haar aan te schaffen. Hij liet het toestel uit elkaar nemen en verscheepte het naar Amerika, waar het tot de dag van vandaag is.

Cliff Robertson, rechts, als Wing Commander Roy Grant


Een andere speelfilm waar het 'Houten Wonder' een prominente rol in vertolkt is Mosquito Squadron uit 1968. Helaas moet gesteld worden dat de film verre van een 'Wonder' is. De film is geproduceerd door Oakmont Productions. Deze maatschappij produceerde een aantal goedkope film aan het einde van de jaren 60 en het begin van de 70 jaren van de vorige eeuw, zoals de vreselijke film 'The One Thousand Plane Raid' en de redelijke 'Attack on the Iron Coast' . Allemaal films die beter geschikt zijn voor een klein tv-scherm dan een groot filmdoek. Het is waarschijnlijk daarom dat de tv-regisseur Boris Sagal de regie mocht voeren.

Het verhaal is een samenraapsel van verhaallijntjes uit waargebeurde situaties. Tijdens een missie tegen Duitse V1 raketinstallaties wordt de Mosquito van Squadron Leader David Scott (rol van David Buck) neergeschoten. Zijn beste vriend Quint Munroe (David McCallum) is getuige en brengt het nieuws naar de vrouw van Scott, Beth (Suzanne Neve). Er van uitgaande dat Scott is omgekomen, starten de twee een romance (hoe origineel). Onderwijl wordt duidelijk dat de Duitsers bezig zijn met de ontwikkeling van de V3. Quint Munroe krijgt de opdracht om dat doel met 'Highball' stuiter-bommen uit te schakelen. Dit bestaande wapen was ontwikkeld door Barnes Wallis, de man achter de 'Upkeep' bom die de Roerdammen vernietigde. Het was de bedoeling dat de bom over het water zou ketsen, tegen een scheepsromp klappen en dan ontploffen. B. Mk IV's van het No. 618 Squadron oefende wel met het wapen, maar het werd nooit ingezet, bang als men was dat de vijand het zou kopiëren. Om het over land te laten stuiteren, zoals in de film gesuggereerd wordt, is naar mijn weten nooit uitgeprobeerd.

No. 618 Squadron oefende met de Highball.

De Duitsers droppen een film waarop te zien hou krijgsgevangen naar de V-wapen fabriek worden gebracht. Hier komt ook aan het licht dat de dood gewaande Sqn Ldr. Scott nog in leven is. Het dilemma is 'moordend' voor de Mosquito bemanningen die hun eigen mensen moeten bombarderen. En het feit dat de man van Beth nog leeft, drukt zwaar op de moeilijk acterende McCallum.

Waren de modellen die gebruikt werden in 633 Squadron weinig overtuigend, die in Mosquito Squadron zijn regelrecht van een houtje-touwtje niveau, om tranen van in de ogen te krijgen. Alles rammelt aan de film, de Duitsers in de tv-serie 'Alo-Alo' zijn overtuigender, de Franse verzetstrijders zijn cliché figuren met baretten en stenguns. Zelfs de bossen acteren zonder overtuiging, en als er dan een tank doorheen rolt en deze wordt uitgeschakeld, dan besluit je op dat moment nooit meer een film te gaan bekijken van Oakmont Productions. Daartegenover staat dat de scènes gefilmd op RAF Bovington zeker de moeite waard zijn, maar het is te weinig om deze film meer te geven dan één van de vijf sterren.

T. Mk 3, RR299, één van de vliegende sterren, helaas verongelukt in 1996

Klik op 'Top 50' voor mijn persoonlijke 'best of' militaire vliegtuigen lijst.

GA TERUG