Op 28 februari 1946 steeg voor het eerst een nieuwe dagonderschepper op. Het was de Republic XP-84 die korte tijd later bekend zou raken als de F-84 'Thunderjet'. Opvallende kenmerken aan dit toestel waren haar rechte vleugels met grote tiptanks. De eerste proefnemingen in deze configuratie bleken het de F-84 erg instabiel te maken. Aan de tiptanks werden kleine vinnen aangebracht waarop het euvel verholpen was.

De productie kwam spoedig op gang. Verschillende varianten liepen van de band, waarvan de F-84E en de F-84G het populairst werden, van de laatste werden er maar liefst 3024 gebouwd . Eigenlijk bedoelt als onderschepper (met zes mitrailleurs), was het toestel ook zeer geschikt als jachtbommenwerper. Tijdens de Koreaanse oorlog wisten F-84 squadrons 20 MiG-15's neer te halen, maar hun grootste succes was grondaanvallen. Meer dan 2000 locomotieven en wagons, 4000 spoorknooppunten, ruim 2300 voertuigen, 20.000 gebouwen werden succesvol vernietigd.

Nederland ontving ook de Thunderjet, 200 stuks; 21 F-84E's en 179 F-84G's. De eerste F-84 steeg op vanaf Vliegbasis Volkel op 3 april 1951. Een twijfelachtige eer viel een Nederlandse piloot te beurt toen hij als eerst met een schietstoel zijn F-84 verliet toen deze nog op de grond stond, een primeur in Europa. Veel Nederlandse Thunderjets gingen verloren, minstens 45 werden afgeschreven na een noodlanding of crash. Ook België kreeg officieel op 3 april 1951 haar eerste F-84E's overgedragen van de 21 Thunderjets totaal. Ze waren ter vervanging van de Spitfires en namen de jachtbommenwerper-rol als zodanig over. Tevens werden nog eens 213 F-84G's toegevoegd bij de Belgische Luchtmacht.

Vier jaar na de introductie van de Thunderjet verscheen de F-84F Thunderstreak. Eigenlijk was het een geheel nieuw ontworpen jachtbommenwerper. Opvallend waren haar pijlvleugels en geheel vernieuwde cockpitkap. Ook een nieuwe krachtiger motor gaf dit toestel veel meer power waardoor de snelheid met 150 km/u toenam ten opzichte van de Thunderjet. Na de eerste proefvlucht op 3 juni 1950, werden de eerste exemplaren afgeleverd op 3 december 1952 aan de Amerikaanse luchtmacht. Vanwege de grote vraag werden er 2711 gebouwd waarvan 1301 voor de export waren. Nederland en België ontvingen de 'Streak' via het NAVO bondgenootschap, en waren als zodanig 'gratis'. Nederland ontving 180 Thunderstreaks waarvan pas in 1970 de laatste werd uitgefaseerd. België maakte gebruik van 179 stuks.

Verschillende vonden na de afstoting uit de Nederlandse luchtmacht hun weg naar andere NAVO partners of bleven achter op vliegvelden als 'decoy'. Minstens 40 Nederlandse Streaks zijn verongelukt, waarbij verschillende piloten omkwamen. Niet alleen door pilotenfouten of storingen aan het toestel, ook botsingen met vogels eisten hun slachtoffers. In één jaar tijd werden 70 aanvaringen met vogels geregistreerd. Waarbij 14 F-84F's zwaar beschadigd werden.

De auteur vond tijdens een vakantie in Griekenland, in 1998, een veld vol afgedankte Thunderstreaks. Met het gevaar van opgepakt te worden heb ik toen toch enkele stukken weten te bemachtigen als souvenir van deze kleine maar dappere vlieger. Helaas was de schietstoel te groot om in de koffer mee te nemen.

De RF-84F is de fotoverkenner versie van de F-84. De grote luchtinlaat aan de voorzijde was opgeofferd om de fotoapparatuur in onder te brengen. Er waren twee nieuwe inlaten aan de zijkant van de romp geplaatst. In de cameraruimte konden vijf tot zes camera's aangebracht worden. Nederland mocht 25 ontvangen van de in totaal 715 gebouwde Thunderflashes.

Ook België had het 42 Squadron te Bevekom uitgerust met de Thunderflash. België vloog met de RF-84F van 1955 tot 1972.
Een vermeldenswaarde proefneming was het FICON-project, het vervoeren van een Thunderjet in het bommenruim van een Convair B-36. Deze bracht het toestel 6000 km dichter naar het doel. De proeven waren een succes, maar werden verder nooit operationeel toegepast.

Klik op 'Top 50' voor mijn persoonlijke 'best of' militaire vliegtuigen lijst.

Terug

---