North American F-86
Sabre en 'Kaasjager'

Voor de Amerikaanse marine had North American Aviation de FJ-1 Fury ontworpen. Ook de USAF kreeg belangstelling voor zo’n type jager, maar wilde wel dat het toestel minstens 1000 km/u moest kunnen halen. North American ontdeed de Fury van haar marine uitrusting. Tijdens de bouw van drie prototypen, bleek uit berekeningen dat de XP-86 niet aan de gestelde eisen zou kunnen voldoen. Uit de bestaande rechte vleugel van de Fury kon niet meer snelheid worden geperst dan 930 km/u.

De FJ-1 Fury, de basis voor de F-86.

Na het bestuderen van de gegevens over de pijlvleugels van Messerschmitt, bleek dat hier de oplossing kon liggen. Niet alleen werden de vleugels van de XP-86 in pijlstand gezet (35 graden), ook het staartstabilo kreeg een pijlstand. Op 1 oktober 1947 maakte de XP-86 haar eerste testvlucht. Al spoedig overschreed het toestel de 1000 km/u. In juni 1948 veranderde de USAF de Pursuit (‘P’) in de ‘F’ van Fighter. Zodoende kwam de eerste productiemachine als F-86A Sabreuit de fabriek. Tegen die tijd wist men al een snelheid te halen van 1135 km/u. De F-86A zag haar eerste strijd tijdens de oorlog in Korea. Hier bleek ze redelijk opgewassen met haar zes .50 inch machinegeweren tegen de MiG-15. Maar met het verschijnen van de F-86E keerden de kansen geheel in het voordeel van de Sabre. Het horizontale staartvlak was nu geheel bewegend (‘Flying Tail’), wat de hoogtebesturing enorm verbeterde. De opvolger van de F-86E was de F-86F met een verbeterde motor, en deze was op iedere hoogte sneller dan de MiG-15.

Een F-86 in het Pima Air Museum, Arizona.

Om van de F-86 een All-Weather jager te maken die ook in het donker kon opereren werd er boven de luchtinlaat een radar aangebracht in een kegel. Het was een geïntegreerd systeem dat niet alleen doelen kon vinden, maar het bezat ook een richt en afvuursysteem. Het gewicht van deze F-86D nam wel met 1000 kg toe. De .50 inch machinegeweren vervielen en werden vervangen door 24 raketten. Deze waren aangebracht in een uitschuifbare houder die onder de romp werd neergelaten. Binnen een halve seconde was de zaak afvuurgereed, waarop een salvo van 6, 12 of 24 raketten kon worden afgeschoten.

De F-86D met de rakettenhouder.

Van de F-86D werden er 2504 gebouwd. Er werd voor de export een eenvoudigere uitvoering geproduceerd. Ook Nederland liet de keus op dit toestel, de F-86K, vallen. Ook vanwege de afspraak dat er maar de helft voor hoefde te worden betaald omdat ze geleverd werden in het kader van Mutual Defence Assistance Programme (MDAP). De Nederlandse luchtmacht nam 63 F-86K’s in dienst, die hier bekend zou worden als de Kaasjager. De eerste F-86K kwam in dienst van 700 Squadron in augustus 1955, op Vliegbasis Soesterberg. Op de basis Twenthe werden in 1956 de squadrons 701 en 702 ook uitgerust met deze jager. Korte tijd later voegde het 700 Squadron zich bij de andere twee op Twenthe. De piloten vonden het een zware taak, om tegelijk te vliegen en de radar te bedienen (België had daarom de Meteor NF-11 aangekocht, die een aparte radarbediener aan boord had).

Een F-86K van de Nederlandse Luchtmacht.

De exportversie bezat niet de rakettengondel, maar had vier 20mm kanonnen in de romp. Later werd de bewapening opgevoerd met extra sidewinders onder de vleugels. Hiertoe werden de vleugels een halve meter verlengd door Aviolanda. De ‘Kaasjagers’ van Nederland kwamen rechtstreeks uit Amerika (al zouden 5 door Fiat geleverd zijn). Andere landen betrokken ze uit Italië waar deze in licentie gebouwd werden bij Fiat. Ook waren er productielijnen in Canada, Australië en Japan. In totaal werden er bijna 7000 F-86’s geproduceerd.

Amerika was later bereid de F-86K gratis aan Nederland in bruikleen te geven. Hierdoor waren extra fondsen beschikbaar om 48 extra Hawker Hunters aan te schaffen. In Nederland werd tot 1964 met de F-86K gevlogen.

Een F-86K in het Militair Luchtvaart Museum, Soesterberg.

Fabrikant North American Aviation, Fiat (licentie)
Gebruik jachtvliegtuig
Motor General Electric J-47 tot J-73-GE-3
Vermogen van 2540 kg tot 3470 kg
Spanwijdte 11,31 m, F-86K (Nederland); 11.92 m
Lengte F-86A 11,33 m, F-86D; 12,27 m
Hoogte F-86A; 4,50 m, F-86D; 4,57 m
Vleugeloppervlakte F-86A; 26,75 m², F-86K; 29,11 m²
Gewicht leeg F-86A; 4.780 kg, F-86D; 6.125 kg Geladen F-86A; 7.360 kg, F-86D; 8.240 kg
Snelheid max. F-86A; 965 km/u, F-86D; 990 km/u Geladen  
Plafond F-86A; 14.630 m, F-86D; 16.900 m
Bereik F-86A; 530 km, F-86D; 890 km (met extra tanks, 1490 km)
Bewapening F-86A; Zes .50 inch machinegeweren, F-86D; 24 raketten in houder, F-86K; Vier 20mm kanonnen, twee sidewinders
Bemanning 1
Eerste vlucht 1 oktober 1947
Aantal gebouwd ±7000

Klik op 'Top 50' voor mijn persoonlijke 'best of' militaire vliegtuigen lijst.

GA TERUG