Boeing B-52
Stratofortress

In 1946 werd een nieuwe bommenwerper door Boeing ontwikkeld die in eerste instantie met turboprops uitgerust zou worden, dit vanwege het lage brandstofgebruik ten opzichte van de eerste straalmotoren. Nadeel was wel het meer complexe onderhoud van de turboprops. Eind 1948 kwam Pratt & Whitney met de J57 turbojet wat een enorme sprong voorwaarts was. Het gehele concept voor de op stapel staande B-52 werd herzien. Concurrent Convair was ook bezig aan haar bommenwerper, de B-60, uit te rusten met turbojets. Dit was een goedkoper alternatief, maar miste de capaciteiten die de B-52 bezat.

Het eerste prototype van de B-52, de YB-52.

Toen de B-52 eindelijk gepresenteerd werd in 1952, bleek ze maar liefst acht motoren te hebben die, onder een pijlvleugel, in vier gekoppelde gondels waren ondergebracht. Op 15 april 1952 maakte de YB-52 haar eerste testvlucht. Het volgende prototype, de XB-52, vloog voor het eerst op 2 oktober 1952. Beide toestellen hadden de piloten in tandempositie. In de productiemodellen, de B-52A, waarvan de eerste op 5 augustus 1954 vloog, was de cockpit aangepast en zaten de piloten naast elkaar.

De schrijver op 'de bok' van een B-52 in het SAC Museum, Nebraska.

Het moet een enorme indrukwekkende gebeurtenis zijn geweest om deze bommenwerper voor het eerst te zien. Het enorme acht wiel-landingsgestel is onder de romp aangebracht in twee eenheden die zo verstelt kunnen worden dat deze paralel aan de landingsbaan sturen, dit om de zijwindgevoeligheid op te vangen die door het enorme kielvlak (12,40 m hoog!) kan worden gecreëerd. Als de vleugels zwaar waren van de brandstof bogen deze diep door. Om dit op te vangen waren er intrekbare hulpwieltjes aan de buitenste vleugelpanelen geplaatst. Het starten en opstijgen ging met een enorm kabaal en vooral heel veel rookontwikkeling gepaard. Ook de landing was meer dan indrukwekkend, met die enorme landingsflaps, zo groot als staldeuren.

De boordschutter in zijn krappe ruimte.

Een jaar later, op 29 juni 1955 kwam de B-52B in dienst bij de 93th Bomb Wing van de USAF Strategic Air Command op Castle Airforce Base, Californië. De bemanning van de B-52B bestond uit zes man, twee vliegers, een waarnemer/bommenwerper, een navigator, een Electronic Warfare Officer en een staartschutter. De laatste bediende een radar-geleid 20mm dubbelloops kanon. Met de komst van de B-52C werd de brandstofcapaciteit opgevoerd met een extra 13.500 liter in grote uitwendige tanks. Van de B-52B werden er 50 geleverd en van de B-52C werden 32. Met de komst van de B-52D, werd het kanon in de staart vervangen door de MD-9 vierling .50 inch mitrailleur opstelling. De B-52D kon 108 HE (High Explosive) bommen meenemen, waarvan er 24 onder de vleugels hingen en 84 in het bommenruim (Big Belly), of vier atoombommen. Van de B-52D werden er 170 geproduceerd.

Een B-52D (55-067) bewaard in het Pima Air Museum, Arizona.

De B-52E (100 gebouwd) kreeg een nieuw navigatie-en wapensysteem, terwijl de B-52F (89 gebouwd) hulpkrachtbronnen rechtstreeks van de assen kreeg van de hoofdmotoren. Met de komst van de B-52G verscheen een nagenoeg nieuwe uitvoering. Het kielvlak was ingekort, de brandstofcapaciteit in de vleugels was vergroot (waardoor de uitwendige tanks kleiner werden) en de cockpit werd opnieuw ingericht om de staartschutter op die plek onder te brengen. Ook werden de vleugelkarakteristieken aangepast om de roll van het toestel verbeteren. Onder de vleugels werden ophangpunten bevestigd voor de Hound Dog kruisraketten (in de jaren 80 werden deze posities aangepast voor de SRAM (Short Range Attack Missile) of ALCM (Air Launched Cruise Missile) raketten worden opgehangen. In een aangepast bommenruim konden acht kruisraketten opgehangen worden aan een roterend afvuurmechanisme. Uit de Boeing fabriek te Witchita liepen 193 stuks van de band.

De enorme hoge staart met de op afstandbediende vierling .50 .

Na het stopzetten van het B-70 Valkyrie project, die de B-52 moest vervangen, werd de B-52H voorgesteld door Boeing aan de Amerikaanse luchtmacht. Dit toestel was uitgerust met acht nieuwe Pratt & Whitney TF33-1 turbofans die meer dan 1500 kg per stuk aan stuwdruk extra leverden dan de J57-43 van de B-52G. In de staart werd een T-171 20mm snelvuurkanon aangebracht. Ook verschenen nu uitstulpingen onder de neus waarin de EVS (Electro-Optical Viewing System) en FLIR (Forward Infrared Looking Radar) was ondergebracht. Dit was het laatste type dat gebouwd werd (102 stuks). Latere werd ook een ‘terrain-following’ radar aangebracht voor missies op lage hoogte om buiten het bereik van raketten te blijven. De productie kwam tot een halt op 22 juni 1962, nadat er in totaal 744 B-52’s waren gebouwd.

De onder de neus aangebrachte EVS en FLIR.

De B-52D en F’s werden omgebouwd om alleen de normale HE te kunnen vervoeren. De B-52 werd uitvoerig ingezet voor vluchten over Vietnam. Hier werden de ‘carpet bombing’ missies uitgevoerd op de zogenaamde Ho Chi Minh route om de Vietcong tegen te houden. Later werd Noord Vietnam een belangrijk doel, waar de zwakke kant van de B-52 naar voren kwam, ze was gevoelig voor de Vietnamese SAM raketten. De bommenwerpers werden dan ook voorzien van veel ECM apparatuur om deze aanvallen te storen.

Een nieuwe vervanger voor de B-52 moest de B-1A worden, maar dit project werd door de regering van Carter in 1977 gestopt, om weer tot leven te komen in 1981 door president Reagan. De B-1B kwam wel in productie, maar de kostprijs is hoog, waardoor de B-1B eerder een aanvulling is dan een opvolger. Zodoende is de BUFF (Big Ugly Fat Fellow) nog steeds de aangewezen Amerikaanse eerstelijn bommenwerper. Vijftig jaar geleden konden de piloten van toen niet bevroeden dat hun kinderen en zelfs kleinkinderen nog op de bok konden plaatsnemen van de B-52. Er is sprake van dat de laatste B-52H’s (93 stuks) in dienst blijven tot 2020.

Met een X-15 onder de vleugel.

Het USAF Flight Test Center in samenwerking met NASA gebruikte enkele NB-52’s om raketvliegtuigen als de X-15 te lanceren en andere testvliegtuigen naar hoogte te brengen. Was de 003, een B-52A, ‘The High and Mighty One’ al in 1969 uitgefaseerd (nu te zien in het Pima Air Museum, Arizona), de tweede, de 008 ‘Eight Ball’ werd pas in december 2004 permanent aan de grond gezet. Tot die tijd was het de oudste en langst vliegende B-52. Sinds 2001 heeft NASA de beschikking over een NB-52H die, zoals het er nu naar uitziet, dienst moet gaan doen tot 2040.

Wordt dit de langst vliegende B-52?.

Fabrikant Boeing
Ontwerper  
Gebruik intercontinentale bommenwerper
Motor 8 x Pratt & Whitney J57-19W turbojets (B-52D), 8 x P & W J57-43W (B-52G), P & W TF33-1 turbofans
Vermogen 5443 kg (B-52D), 6237 kg (B-52G), 7711 kg (B-52H)
Spanwijdte 56,39 m
Lengte B-52D; 47,72 m, B-52G/H; 49,05 m
Hoogte 12,40 m
Vleugeloppervlakte 371,60 m²
Klimvermogen  
Gewicht leeg 87.090 kg Geladen B-52D/G; 220.000 kg, B-52H; 229.060 (na bijtanken in vlucht: 256.730 kg)
Snelheid max. B-52D; 982 km/u, B-52G; 1019 km/u, B-52H; 1009 km/u Geladen  
Plafond B-52D; 13.700 m, B-52G; 14.000 m, B-52H; 16.303 m
Bereik B-52D; 11.861 km, B-52G; 13.528 km, B-52H; 16.303
Bewapening B-52D; 108 HE bommen of vier atoombommen, B-52G; 27 HE of 8 nucleaire bommen of 20 SRAM-of ALCM raketten, 4 x .50 mitrailleurs, B-52H als G maar met 20mm kanon (vervallen vanaf 1991)
Bemanning 5 (nu staartschutter vervallen is)
Eerste vlucht 15 april 1952
Aantal gebouwd 744

Klik op 'Top 50' voor mijn persoonlijke 'best of' militaire vliegtuigen lijst.

GA TERUG