A-4 Export
succes
Australië
Australië bestelde in 1966 acht eenzitters van de A-4F en 2
trainers die respectievelijk aangeduid werden als de A-4G en
de TA-4G, en geplaatst zouden worden bij de Royal Australian
Navy. De toestellen werden ingericht voor de defensieve taak
van luchtverdediging en uitgerust met Sidewinder lucht-lucht
raketten.
Deze ietwat rommelige landing laat goed de lengte van het
landingsgestel zien
De eerste vlucht met een Australische A-4G werd op 19 juli
1967 gemaakt door testpiloot Jim Stegman. Twee dagen later maakte
de Douglas testpiloot Stegman een testvlucht met een TA-4G.
Vanaf 26 juli 1967 werden de eerste tien afgeleverd.
Australische A-4G's
In 1970
werden nogmaals 10 toestellen geleverd. Wederom waren dit acht
aangepaste A-4F's naar de A-4G, en twee aangepaste TA-4F's
naar TA-4G's. In 1984 werden tien Australische Skyhawks
overgedaan Nieuw Zeeland (zie hieronder).
Nieuw
Zeeland
Nieuw Zeeland bestelde ook de Skyhawk in juli 1969
en ontving 14 A-4K's (een A-4F met het A-4H kielvlak) waarvan
vier TA-4K's waren voor training. De toestellen waren voorzien
van remparachutes, APX-72 IFF antennes en ophangpunten voor
Sidewinder lucht-lucht raketten. Alle toestellen werden
geleverd in 1970.
Een A-4K van Nieuw-Zeeland
In 1984 ontving Nieuw-Zeeland 10 Australische
Skyhawks, acht A-4G's en twee TA-4G's). Tussen 1985 en
1989 werden de Skyhawks geheel onderworpen aan een
vernieuwingsprogramma. Er werd een head-up display
geïnstalleerd, verbeterde radar en navigatiesystemen
aangebracht, en de opvallende avionica-'bochel' werd
verwijderd. Ook de hoofdrager in de vleugel werd versterkt,
het landingsgestel verbeterd, samen met de besturingen van de
roeren. Maar in 2001 was het toch gebeurd voor de
Skyhawks in Nieuw-Zeeland toen de laatste vlucht met
toestel daar gemaakt werd.
Ge-upgrade A-4K's van
Nieuw-Zeeland
Maleisië
Maleisië wilde graag 88 gebruikte Skyhawks kopen
(welke de aanduiding A-4PTM zouden krijgen). Maar vanwege een
te klein budget, konden uiteindelijk maar 40 A-4PTM's
ontvangen. Dit waren conversies van de A-4C/L uitgevoerd door
Grumman Aerospace waarbij er een remparachute werd aangebracht
en een grotere A-4M cockpitkap geplaatst. Aan de vleugels
kwamen twee extra ophangpunten. Er werden van zes A-4PTM's
trainers gebouwd, de TA-4PTM's, welke gelijk waren aan de
TA-4. De PTM's werden eind 1985 en begin 1986 geleverdm naar
zouden maar kort in de inventaris van Maleisische luchtmacht
zitten, ze werden september 1999 bijna allemaal afgestoten.
Alleen de zes TA-4PTM's bleven als luchttank toestellen in
dienst.
Een A-4PTM van Maleisië
Singapore
Een andere belangrijke afnemer was Singapore. In 1972
plaatste de Royal Singapore Air Force (RSAF) een order voor de
A-4S. Deze 40 toestellen zouden worden omgebouwd uit
overtollige A-4B's welke toen nog opgeslagen stonden op
Davis-Monthan, Arizona. Met de misleidende naam
Skywarrior werden acht toestellen verbouwd door
Lockheed Aircraft Service in de USA en de overige 32
Singapore. Er werd een verbeterde motor geplaatst, de J65-W-20
(stuwkracht 3674 kg), een Ferranti lead-computing wapenvizier,
en twee Aden 30mm kanonnen. De 30mm bleek geen succes, iedere
keer als de kanonnen afgevuurd werden vlogen ook stukken van
de romp en vleugels af. Hierop werden de lichtere kanonnen
weer geplaatst. In totaal nam Singapore 57 A-B's af, inclusief
de verbouw ervan tot respectievelijk 5 TA-4S en 9 TA-4SU
trainers.
ex-4-AB, A-4S, 145013 (607) is
bewaard gebleven in het RSAF Museum, Paya
Lebar
De Singapore trainerversie verschilde opvallend van de
Amerikaanse. In plaats van een doorlopende cockpitkap, was die
van de TA-4S uitgerust met twee gescheiden cockpitruimtes en
kappen. Om deze secties in te bouwen, was het frame van de
romp met 71 cm verlengd. Hiermee werd voorkomen dat de voor de
'T' versie gangbare motor, de J52, er ook een standaard J65
gebruikt kon worden.
Trainer TA-4SU, 148483 (902) van
Singapore
Maar de oude toestellen hadden veel onderhoud nodig en toen
tussen juli en oktober 1985 vier verloren gingen (waarbij één
piloot omkwam), werd besloten naar vervanging te kijken.
In 1986 werden 35 A-4C's omgebouwd voor de RSAF. De J65
motor werd vervangen voor een General Electric F404
turbofanmotor. Deze nieuwe versie kreeg de naam A-4SU,
Super Skyhawk. De eerste vlucht met deze nieuwe
Super Skyhawk was op 19 september 1986. Een jaar later
werd ook de avionica en de wapensystemen vernieuwd aan deze
machines. Ook werden uit 7 A-4C's trainer versies gebouwd
(TA-4SU), en er werden uit 9 A-4B's TA-4SU's gebouwd. Waarmee
een totaal aan 51 Super Skyhawk werden geleverd.
A-4SU, 148528 (924) Super
Skyhawk, van Singapore
In 1998 stuurde de RSAF tien A-4SU's naar Frankrijk om daar
te trainen. Een jaar later gaan nog eens acht kisten naar
Frankrijk. Singapore heeft haar laatste A-4's operaties
beëindigd op 31 maart 2005, al bleven de trainingen op de
A-4SU's in Frankrijk nog enige tijd voortduren. In Frankrijk
zijn ook de meeste oude Singapore Skyhawks te vinden
(waaronder 5 trainers), waarvan de toekomst onzeker is
(wellicht gaan de meeste daarvan naar musea).
A-4SU, 147797 (928), 150 Squadron
RSAF wordt gerestaureerd in Frankrijk
(Conservatoire de l'Air et
de l'Espace d'Aquitaine)
Singapore ontving de volgende aantallen Skyhawks
A-4B naar A-4S: 43, A-4B naar TA-4S: 5 A-4C naar A-4SU:
35, A 4B naar TA-4SU: 9, A-4C naar TA-4SU: 7
Zestien Skyhawks van de Royal Singapore Air Force
gingen verloren. Hierbij was de ramp met drie Skyhawks
(twee A-4S en één TA-4S) op 19 december 1979 tijdens een
oefening in de Filipijnen het meest dramatische. De toestellen
vlogen tegen de berg Mount Demahonte waarbij de vier vliegers
omkwamen. Naast deze vier slachtoffers, kwamen nog eens twee
piloten om tijdens crashes. Van de overige 11 toestellen
wisten de vliegers de schietstoel te gebruiken.
A-4N, 'N431FS' (159805), van BAE
Systems (Flight Systems)
Ook particuliere ondernemingen vliegen met de
Skyhawk, zoals BAE Systems - Flight Systems (het
voormalige Tracor Flight Systems Inc). Met civiele Amerikaanse
kentekens, verzorgen zes A-4N's, sinds 1991, visuele
doelmissies, eerst voor de Phantoms en nu voor de
Eurofighter van de Duitse Lufwaffe. De BAE System
Skyhawks staan gestationeerd op Wittmund, de basis van
Jagdgeschwader 71, en worden onderhouden door E.I.S. Aircraft
GmbH.
A-4N, 'N264WL' (159823) van
Advanced Training Systems International (ATSI)
Advanced Training Systems International (ATSI) verzorgt met
Skyhawks verschillende services aan de Amerikaanse
defensie. De trainingen lopen van; Research and Development,
Test and Evaluation (RDT&E), in de lucht bij tanken, doel
slepen, onderhoud trainingen, radar training, nachtvliegen
etc. ATSI vliegt uitsluitend met een mix van (oorspronkelijk)
tien A-4N en twee TA-4J Skyhawks welke vloot in 2001
werd aangekocht, en is gestationeerd op Phoenix-Mesa Gateway
Airport in Mesa, Arizona. In 2007 werden twee A-4N's verkocht
aan BAE Systems (zie hierboven). Op dit moment (2013) zijn van
de tien Skyhawks waarschijnlijk nog slechts vijf A-4N's
operationeel, plus drie TA-4J/F.
Ex-Israelische luchtmacht A-4N,
'N261WL' (159533) van ATAC (ex-ATSI)
Een ander bedrijf dat particulier vliegt met de
Skyhawk is Airborne Tactical Advantage Company (ATAC).
Dit bedrijf, opgericht in 1994, heeft vier ex-Israelische A-4N
Skyhawks in dienst om training service te geven aan de
defensie van het Amerikaanse leger. Op dit moment is ATAC het
enige particuliere bedrijf dat assisteert bij het trainen van
F-22 Raptor vliegers. Naast de Skyhawks heeft
ATAC ook zes Kfir C2 (F-21) en maar liefst 13 Hunters in dienst.
De Collings Foundation TA-4J,
153524 Skyhawk
Tot slot, de Collings Foundation heeft een TA-4J, 153524
Skyhawk gestationeerd in Houston, Texas. Deze trainer
heeft oorspronkelijk dienst gedaan bij de Marine Air Group 43,
vanaf 1968. Vervolgens werd het in dienst gesteld bij de Naval
Test Pilot School op NAS Pax River. Bij de Collings Foundation
maakt het, met de civiele code 'N245CF', deel uit van de
Vietnam Memorial Flight, welke ondermeer de enige
vliegwaardige in civiele handen zijnde F-4 Phantom II bevat.
Tevens kan men een 'Flight Training Program' volgen op deze
TA-4J. Men moet dan in het bezit zijn van een vliegbrevet en
een gezondheidverklaring.
Onderstaande gegevens betreffen de
A-4M Skyhawk (tenzij anders
aangegeven)
| Fabrikant |
McDonnell
Douglas |
| Ontwerper |
olv. Edward
Heinemann |
| Gebruik |
Lichte
aanvalsbommenwerper |
| Motor |
Pratt &
Whitney J52-P-408A |
| Vermogen |
5080 kg |
| Spanwijdte |
8,38 m |
| Lengte |
12,27 m |
| Hoogte |
4,57 m |
| Vleugeloppervlakte |
24,16 m² |
| Klimvermogen |
2537 m p/m |
| Gewicht |
leeg |
4747 kg |
Geladen |
12.437 kg |
| Snelheid
max. |
1102 km/u op
lage hoogte, 1006 km/u op 7620 m hoogte |
| Plafond |
14.900 m |
| Bereik |
547 km (met 1814
kg lading), 3307 km met extra brandstoftanks |
| Bewapening |
2 x 20mm Colt MK
12 kanonnen, 2 x AGM-12 Bullpup ASM's, 2 x AIM-9L
Sidewinders, vrijeval bommen (Mk 82 van 227 kg, Mk 83
van 545 kg) of 6 x Snakeye bommen (227 kg), 2 x
lanceergondels voor Zuniraketten (Israel) |
| Bemanning |
1 |
| Eerste
vlucht |
22 juni
1954 |
| Aantal
gebouwd |
Alle versies:
2405 éénzitters, 555 trainers, totaal:
2960 |
A-4C, 148571 Skyhawk is
bewaard gebleven in het Pima Air Museum,
Arizona
BRONNEN
Klik op 'Top 50' voor mijn
persoonlijke 'best of' militaire vliegtuigen lijst.
GA TERUG
|