LANDINGSVAARTUIGEN
Vaartuigen van de bevrijding

- DE DUKW -

(Foto: U.S. National Archives, Public Domain)
Een DUKW op het strand om soldaten te laten wennen aan dit voertuig

De DUKW

Eén van de wapens die bijdroegen aan het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog was, volgens Eisenhower, het amfibische voertuig D.U.K.W. De naam DUKW is een afkorting voor de volgende aanduidingen: 'D' = 1942, 'U' = Utility / amphibious, 'K' = Front Wheel Drive, 'W' = Twin Rear Driving Axles. Mede vanwege zijn amfibische vermogen, kreeg het logischerwijs de bijnaam 'DUCK'.

De CCKW Deuce-and-a-half 353 waar de DUKW uit voort kwam

De Amerikaanse regering werd aan het eind van de jaren dertig van de vorige eeuw benaderd door Roger W. Hofheins met een ontwerp voor een amfibisch voertuig. Maar Amerika was niet in oorlog en vond het niet nodig om dit project haar fiat te geven. Maar een jaar later werd er toch een fonds vrijgemaakt voor het bouwen van zo'n voer/vaartuig. Onder leiding van Palmer C. Putman, van de Office of Scientific Research and Development en ontwerper Roderic Stephens werd een General Motors Corporation CCKW 353 2.5ton 6x6 Deuce-and-a-half, de standaard truck van het Amerikaanse leger, verbouwd tot een drijvend voertuig.

De schroef die de DUKW een snelheid gaf van 10 km/u.

Voorstuwing in het water werd gedaan via een schroef die zijn kracht kreeg van een 109 pk sterke motor. De snelheid in het water was ongeveer 10 km/u en op het land 80 km/u. Als vaartuig was het in staat om 25 man naar de wal te brengen en aan het land kon het wel 50 man vervoeren, of meer dan 2.500 kg aan gewicht in goederen.

Een zeer aparte noviteit aan de DUKW was de variabele bandenspanning voor zand, koraal en verharde weg.

Het instrumentenpaneel, met rechts de bandenspanningsmeter.

Maar men bleef sceptisch aankijken tegen dit type van voertuig. Terwijl een DUKW haar test afwachtte raakte een schip van de kustwacht aan de kust van Massachusetts in problemen. Het was niet mogelijk om de in moeilijkheden verkerende bemanning te bereiken en de kustwacht vroeg toestemming om de DUKW te mogen gebruiken. Binnen zes minuten was de DUKW bij het wrak gearriveerd en haalde de bemanning veilig van boord. De populariteit steeg snel voor de 'duck' en de Amerikaanse defensie nam het voertuig in haar arsenaal op.

(Foto: U.S. National Archives, Public Domain)
Het testen werd niet alleen in water gedaan, ook op betonnen 'golven'

Zoals al eerder hoger op deze pagina aangegeven, is de naam DUKW een afkorting voor de volgende aanduidingen: 'D' = 1942, 'U' = Utility / amphibious, 'K' = Front Wheel Drive, 'W' = Twin Rear Driving Axles. In 1942 kwamen de eerste productiemodellen van de band bij General Motor Corporation. De kosten per DUKW waren $ 10.800 per stuk. Tussen 1942 en 1945 liepen er meer dan 21.000 van de band.

(foto: Cropped, NA3947, IWM, educational non-commercial use)
Een DUKW rijdt aan boord van een LST om op Sicilië de vuurproef te ondergaan

Tijdens het testen kwamen verschillende zaken aan het licht welke verbeteringen nodig hadden. Het bleek dat de voorruit bij een zware golf makkelijk brak, dit werd afdoende opgelost. Ook de koeling werd verbeterd. Maar het voertuig had zijn vuurdoop nog niet gehad. Dit kwam in juli 1943 tijdens Operation Husky, de landingen op Sicilië. Tijdens de amfibische landingen waren er 1000 DUKW’s beschikbaar. Direct werd duidelijk hoe geweldig het vaar-voertuig voldeed. Het ondiepe water voor de kust van Sicilië verhinderde grotere landingschepen dicht op de kust te komen. En de DUKW voer door het water, de wielen grepen onder het water het zand, en klauterde het strand op, de heuvels in en door de nauwe straten van de dorpen van het eiland. De Britse Generaal Sir Harold Alexander zei hierover, “we kunnen rustig stellen dat de DUKW een revolutie was voor het probleem van landingen op stranden.”

Een gerestaureerde DUKW in Ouisterham (Museé Le Grand Bunker).

Tijdens D-Day waren er maar liefst 2583 beschikbaar. Er waren voor de landingen op de Normandische stranden 19 Amerikaanse DUKW compagnieën samengesteld. Twaalf compagnieën voor Omaha Beach en zeven voor Utah Beach. Voor de eerste landingen warden de 453rd, 458th and 459th Transportation Corps Amphibious Truck Companies aangewezen. De DUKW’s waren afgeladen vol met munitie en aanvullende zaken die de soldaten niet met zich mee konden dragen. Op de terugweg werden gewonden meegenomen. Het waren hachelijke tochten tussen de bevoorradingschepen en de stranden. Op 6 en 7 juni 1944 zouden 41 DUKW verloren gaan, niet alleen door vijandelijk vuur, maar ook dat ze vaak te zwaar beladen waren, water maakten en zonken.

(foto: U.S. Army Signal Corps, National Archives, Public Domain)
Eisenhower en Marshall en komen aan land op Omaha Beach in een DUKW

Havens bleven lang ongeschikt voor schepen vanwege de complete destructie uitgevoerd door de vertrekken Duitsers. Ladingen werden voor de kust overgeladen in kleinere vaartuigen. Een berekening zou aantonen dat maar liefst 40% van de aan land gebrachte goederen tussen6 juni en half juli door DUKW’s was gedaan! DUKW's zouden tussen 6 juni, 1944 en 8 mei, 1945 drie miljoen ton (van de 16 miljoen ton) aan wal brengen.

(Foto: U.S. National Archives, Public Domain)
Inventieve geesten weten met twee DUKW's een P-38 Lightning te verplaatsen

(Foto: U.S. National Archives, Public Domain)
GMC maakte gelijk een propaganda advertentie van deze actie
(klik op de foto hierboven)

(foto: Unknown source/maker, click for disclaimer)
Twee DUKW's zetten hun stam 'vader', de GMC CCKW, het water over

Ook het Nederlandse leger heeft een aantal DUKW's in dienst gehad. Deze werden onder andere ingezet tijdens de watersnoodramp van 1953. Er werden toen door DUWK's honderden mensen uit benarde situaties gered.

(foto: Obj.Nr. 2001_N0000542-08, NIMH, Click Here)
Een Nederlandse DUKW tijdens de watersnoodramp van 1953

Op 26 juli 2008 kreeg ik de kans op met een DUKW mee te gaan.
Het verslag van deze er'varing' is op een aparte pagina te lezen.

GA TERUG