Opvallende conversies
van de Lancaster
Op deze pagina vind u nog enkele opvallende Lancasters die
voor aangepaste doelen werden verbouwd voor de naoorlogse
inzet van deze uitzonderlijke creatie van Avro, de
lange-afstand Lancaster, de passagiers versie, de Lancastrian
en de Lancaster als testvliegtuig.
Lancaster voor de
lange afstand
Twee Lancasters, de SW244 en de HK541 werden voorzien van
uitzonderlijke grote uitbouwen boven op de romp (ietwat
gelijkende op de toekomstige romp van de Boeing 747). In deze
uitstulping was ruimte voor een extra 5455 liter aan
brandstof, waarmee de brandstofcapaciteit van 9810 liter tot
15.265 liter werd uitgebreid. Deze voorziening was speciaal
ontwikkeld om de lange afstanden die de Lancaster eventueel
zou gaan maken in het Verre Oosten.
Lancaster SW244 met
de extra brandstoftank op de romp.
Maar uiteindelijk bleek tanken in de lucht toch de beste
oplossing. Voor deze systemen echter terdege ontwikkeld waren,
had Japan reeds gecapituleerd.
De Avro
Lancastrian
Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog keek de British
Overseas Airways Corporation (BOAC) al naar de toekomst. Om
haar overzeese gebiedsdelen te bereiken was een toestel nodig
die 2400 km kon afleggen, of meer. Er was maar geld voor een
klein aantal Constellations voor de Atlantische Oceaan
service. De Handley Page Halifax en de Avro Lancaster waren
succesvolle bommenwerpers met een enorm bereik. Toen de
contracten voor nieuwe bommenwerpers op haar eind liepen waren
deze producenten meer dan gretig om te kijken of hun
toestellen om te bouwen waren tot passagiers en
vrachttoestellen. Avro maakte een conversietoestel van
Lancaster VB873 en bouwde prototype Lancastrian G-AGLF en werd
in februari 1945 aangeboden aan de BOAC om haar te evalueren.
BOAC plaatste een order voor 25 Lancastrians en Trans Canada
Airlines wilde er acht. Ook Quantas bestelde een aantal
Lancastrians.
Lancastrian G-AGUJ
Op 31 mei 1945 ging de eerste commerciële vlucht naar
Australië met de Lancastrian. Ieder week werden 11 passagiers
vervoerd over 19.300 km naar Sidney in 36 uur. In juli 1946
ontving BOAC de eerste van 12 Handley Page Haltons (de
voormalige Halifax). Ondertussen was een nieuwe
luchtvaartmaatschappij opgericht, de British South American
Airways, deze verzorgde diensten in Zuis Amerika. De BSAA
verzorgde ook vluchten naar Bermuda. Om deze afstand veilig af
te leggen werden er testen uitgevoerd met het in de lucht bij
tanken. De eerste test was niet echt een succes, toen de
Lancaster-tanker de brandstof overpompte brandden alle
generators door. Met pijn en moeite wist de bemanning Bermuda
te bereiken na een vlucht van 20 uur. Meer tests volgden die
wel succesvol waren.
De cabineruimte van een
Lancastrian
De BSAA verloor vier Lancastrians in de
periode dat zij met dit toestel opereerden, de BOAC verloor
zes van de 25 toestellen voor in 1949 de laatste Lancastrian
gesloopt werd. Naast het vervoeren van passagiers bleek de Lancastrian ook geschikt als toestel
om motoren mee te testen (meer daarover hieronder).
Uit de Lancaster/Lancastrian zou daarna de Avro York
voortkomen. Een type met dezelfde motoren, vleugels,
landingsgestel en brandstofcapaciteit, alleen een breedere
romp met ruimte voor 21 personen.
Lancastrian VN742 testvliegtuig met
straalmotoren
De Avro Lancaster als
testvliegtuig
De Lancaster bleek ook een geweldig betrouwbaar
testvliegtuig om de eerste straalmotoren in te testen. Er was
volop ruimte om technisch personeel mee te nemen die het
verloop van een proef konden begeleiden. Het oorspronkelijk
prototype van de Lancaster, de BT308 werd ook gebruikt om als
eerste met een straalmotor te vliegen. Deze werd opgevolgd
door de LL735, die uitgerust met een Metrovick F.2/1 en F.2/4
Beryl Turbojet haar testen uitvoerde voor ze in 1950 gesloopt
werd.
Lancaster LL735 met
de Metrovick Beryl turbojet.
Lancaster VI, ND784 werd een testbed voor de Armstrong ASX
turbojet die in het bommenruim was ondergebracht. Later werd
de Mamba turboprop in de neus ter beoordeling aangebracht. De
Mamba was bestemd voor de Avro Athena, Boulton Paul Balliol en
de Short Seamew.
Lancaster VI, ND784
met de Mamba turbojet in de neus, let op de radiatoren onder
de Merlin's, deze zouden ook zo uitgevoerd worden bij de
opvolger van de Lancaster, de Avro
Lincoln.
Eén van de mooist gestroomlijnde Lancasters was de RA805,
een test-bed voor de Zweedse Stal Dovern straalmotor. Hiervoor
was een grote gondel geprepareerd, voor ze uit Engeland
vertrok, onder de romp. In gebruik genomen als de 80001 door
de Zweedse Luchtmacht, maakte het de eerste vlucht in nieuwe
configuratie in april 1951. In Malmslatt, Zweden werd de
Dovern jet gemonteerd, maar het bleek geen overweldigend
succes. Hierop bestelde Zweden de De Havilland Ghost turbojet
en bouwde deze in licentie. RA805/80001 crashte in mei 1956.
Lancaster 80001 van
de Zweedse Luchtmacht.
Niet alleen werd de Lancaster als test-bed gebruikt in
Groot Brittannië, maar ook in Canada deed het als zodanig
dienst. Gas Turbine Division of A.V. Roe, Malton, Ontario
kreeg een contract voor de ontwikkeling van een straalmotor om
de Avro CF-100 aan te drijven. Deze ontwikkeling leidde tot de
TR5, de latere Orenda motor. Niet alleen de CF-100 maar ook de
CF-86 Sabre werd hiermee uitgerust, waarbij de CF-86 een
wereldsnelheid record binnensleepte. Tussen 1949 en 1956
werden er bijna 4000 Orendas gebouwd. Mede dankzij het testen
aan de Lancaster kon deze motor uitgroeien tot een wereldwijd
succes.
Lancaster RW911 met de Armstrong Siddeley Python motoren
(met vierbladige, contradraaiende propellers)
Verscheidene Lancasters werden aangepast voor testwerk,
waaronder de NG465 die de Rolls-Royce Dart turboprop onder de
neus testte. Verder was er de TW911 die, net als de Canadese
Lancaster, de te testen motoren aan de buitenste pylon droeg.
De TW911 beproefde op die manier de Armstrong Siddeley Pythons
met vierbladige, contradraaiende propellers. Ook de PA474 (nu
vliegwaardig bij de BBMF) was een test-bed, onder andere voor
het testen van vleugeldelen die boven op de romp geplaatst
werden. Er waren meer Lancasters die een conversie
ondergingen, zoals met een reddingsboot onder de romp.
maar ik wilde u deze kleine bovenstaande
bloemlezing niet onthouden.
Lancaster LM639 met een reddingsboot onder de romp
(foto genomen vlak voor de sloop)
Onderstaande gegevens hebben betrekking op de Lancaster Mk I.
| Fabrikant |
AVRO |
| Gebruik |
bommenwerper |
| Motor |
4 x Rolls-Royce Merlin XX |
| Vermogen |
1280 pk |
| Spanwijdte |
31,09 m |
| Lengte |
21,18 m |
| Hoogte |
6,25 m |
| Vleugeloppervlakte |
120,49 m² |
| Gewicht |
leeg |
16.780 kg |
Geladen |
30.850 kg |
| Snelheid
max. |
442 km/u |
| Plafond |
5800 m |
| Bereik |
met 3175 kg bommen; 4070 km |
| Bewapening |
Oorspronkelijk 9 x 7,7mm Browning machinegeweren
(later verviel 1 in buikkoepel), + max. 9979 kg bommen |
| Bemanning |
7 |
| Eerste
vlucht |
ex-Mancester TB308; 9 januari, 1941 |
| Aantal
gebouwd |
7366 |
Klik op 'Top 50' voor mijn
persoonlijke 'best of' militaire vliegtuigen lijst.
Of keer terug naar de hoofdindex van www.strijdbewijs.nl
|