|
The Longest Day
The Dam Busters
Richard
Todd
The Longest
Day
Waarom Richard Todd 'Verbindingsman'? Deze acteur blijkt
verschillende zaken met elkaar te verbinden die behandeld
worden op pagina's die mijn website behelzen. Richard Todd
wordt op 11 juni 1919 in Ierland geboren. Als kind brengt hij
enige tijd door in India, waar zijn vader als legerarts
werkzaam is. Als de familie terugkeert naar West Devon,
Engeland, gaat Richard naar een militaire school te Sandhurst.
Een carrière als schrijver lokt maar hij kiest uiteindelijk
voor een acteurcursus aan de Italia Conta school. Als de
Tweede Wereldoorlog uitbreekt gaat Richard Todd het leger in
en belandt hij bij het 7th Parachute Battalion, onderdeel van
het 6th Airborne Division. Als zodanig landt hij als één van
de eerste manschappen even voor 01.00 uur ten oosten van de
Orne in Normandië op 6 juni 1944. Als versterking en
vervanging van de troepen die de twee bruggen over de Orne en
het Caen kanaal (Pegasus brug) hebben ingenomen komt Todd in
de loop van de dag bij de brug over de Orne die die nacht
tevoren door Lt. Sweeney en zijn mannen is ingenomen. Sweeney
heeft dan Major Hans Schmidt gevangen genomen als deze met
zijn stafwagen de brug nadert. Als bevelhebber ter beveiliging
van de brug vraagt Schmidt om doodgeschoten te worden vanwege
'eerverlies' (aan het verzoek wordt niet voldaan). Vierhonderd
meter verder komt Richard Todd op de Pegasus brug Lt. Sweeney
tegen. De ontmoeting ging ongeveer op de volgende wijze, Lt..
Sweeney: "I met this chap on the bridge and he said,… "Hello,
my name is Todd and they call me Sweeney",… So I replied,…
"Hello, my name is Sweeney and they call me Tod!" Richard Todd
kon toen nog niet bevroeden dat 17 jaar later in 1961 hij
wederom op de brug zou staan, nu als acteur in de film 'The
Longest Day'. In deze film portretteert hij Major John Howard
die de opdracht krijgt, 'Hold,… until relieved'. Voor Richard
Todd moet dit één van zijn meest verwarrende rollen zijn
geweest.
In het midden Richard
Todd (Major Howard), links Peter Lawford (Lord
Lovat)
'The Longest Day' is niet de eerste oorlogsfilm waar
Richard Todd een belangrijke rol in speelt. Zijn doorbraak
kwam half jaren vijftig.
The Dam
Busters
Als in 1951 Paul Brickhill zijn boek 'The Dam Busters'
verschijnt wekt dit de interesse van Associated British
Pictures (ABPC). Onder contract bij deze studio is Richard
Todd. Tot dan toe was er nog geen geschikt filmscript gevonden
waar ABPC de acteur in kon laten optreden en zodoende 'leende'
ABPC de acteur uit aan andere studio's. Maar het boek van
Brickhill bevat alle elementen van heldenmoed en
vindingrijkheid waar Todd perfect in paste.
Het boek van Paul Brickhill
Michael Anderson
wordt aangetrokken als regiseur. In overleg met de producers
wordt besloten de film in zwart/wit te schieten om de
'donkere' kant van dit stukje oorlog te benadrukken. Richard
Todd zal de rol van Guy Gibson gaan spelen. Een andere
belangrijke rol is weggelegd voor Michael Redgrave als Dr
Barnes Wallis. Aan de hand van het boek van Brickhill en het
boek van Guy Gibson, 'Enemy Coast Ahead' wordt een script
geschreven. Het script wordt ter controle aan verschillende
overlevenden van de raid voorgelegd op accuratesse. Als de
Todd de rol accepteert stort hij zich twee jaar lang in een
onderzoek naar het karakter en de mens Gibson. Todd komt er
als zodanig achter dat Gibson een 'zeemansloopje'over zich
had. Puristen gaven later commentaar op het Duitse zwemvest
dat Richard Todd in de film draagt. Maar historisch gezien was
dit correct, Gibson droeg werkelijk een Duits zwemvest!
De
bommenwerpers
Een belangrijk onderdeel van de film zijn de Lancasters die de
'Upkeep' stuiterbommen naar Duitsland moeten brengen.
Richard Todd als Guy
Gibson voor zijn Lancaster.
Vijf Lancasters worden uit opslag geleend van de RAF en
naar RAF Hemswell overgevlogen om omgebouwd te worden.
Serie nummers Lancasters:
NX673: Werd als 'Micky' Martin's AJ-P uitgevoerd.
NX679: Werd als Guy Gibson's AJ-G uitgevoerd. (Deze
machine vloog in december 1945 één maand bij het 617 Squadron)
RT686: (Samen met NX673 en NX679 werden deze drie
omgebouwd om de Upkeep te dragen)
NX782: (Vloog als KC-T in 1946 bij het 617 Squadron in
India) In de film beeld ze het toestel van Gibson uit bij het
106 Squadron (ZN-G)
NX739: Over dit toestel is enige onduidelijkheid of dit
wel de juiste Lancaster is, NX329 wordt ook genoemd als
'vijfde' film-Lancaster.
Behalve NX679 werden de andere
Lancasters aan beide zijdes van verschillende codeletters
voorzien om meerdere toestellen te kunnen uitbeelden. NX679
was ook de enige die het juiste serienummer op de romp kreeg,
'ED932'. Barnes Wallis zijn 'Upkeep' was ten tijde van de film
nog steeds 'Top Secret'. Aan de hand van wazige filmbeelden,
foto's uit de oorlog worden 'props' gebouwd.
Vertegenwoordigers van de geheime dienst controleerden ter
plekke of de zaak niet TE veel leek op de originele bom!
Vandaar dat de 'film-bom' eerder op een ronde kaas leek dan op
het originele 'olievat' model (zie de foto hieronder).
Richard Todd deelt
handtekeningen uit.
Het filmen
begint
De eerste opnames voor de film die gemaakt worden zijn de
experimenten van Wallis en zijn over water ketsende stenen.
Barnes Wallis leent de filmploeg de originele apparatuur. Deze
experimentele apparaten zijn nu te vinden in het Bomber
Command Museum te Hendon. Ook is hier de de Vickers Wellington
T.10, MF628, te zien. Dit toestel is even kort te zien in de
film als het een vroege test uitvoert met een stuiterbom. Van
Wallis worden ook originele filmfragmenten gebruikt waarop een
Wellington te zien is tijdens het testen van de 'Upkeep' en de
kleinere variant, de 'Highball' die door Mosquito's wordt
gelanceerd. In mei 1954 beginnen de vliegopnames vanaf RAF
Scampton. Tot grote hilariteit van de acteurs in uniform
worden deze steeds met een saluut begroet door het
basispersoneel. In het begin proberen de acteurs nog uit te
leggen dat ze geen officieren zijn, maar allengs geven ze het
op en groeten maar terug. Achteraf bleek het basispersoneel te
weten wie de acteurs waren maar in het 'groeten' een leuke
grap zagen.
Richard Todd start de
Merlins op
In de studio's van ABPC te Elstree worden de kantoren van
Gibson, Wallis en Harris nagebouwd. Op de basis RAF Grantham
wordt een verstofte 'Ops room' (Operations Room) gevonden die
na de oorlog totaal onveranderd achter slot is gezet. ABPC
krijgt toestemming deze te fotograferen en na te bouwen in de
studio. Niet alleen kantoren en dergelijke worden gebouwd ook
verschillende onderdelen van de Lancaster worden nagebouwd.
Een cockpitsectie stond op een beweegbaar platform dat
reageerde op de beweging van de stick wat het geheel een
levensecht gevoel gaf. Richard Todd herinnerd zich dat hij 's
morgens om acht uur in de 'mock-up' om na de middag er pas
weer eruit te mogen, dit vanwege het constante verplaatsten
van licht en camera. Niet alleen wordt Todd geleerd om de
mock-up 'te vliegen', ook de echte Lancaster moet hij leren
beheersen. Hij leert de machine opstarten en er mee taxiën.
Lancasters onderweg
Vanuit een Vickers Varsity worden de vliegbeelden
geschoten. De Lancasters worden met groot vakmanschapgevlogen
door piloten die normaal op dat moment de AVRO Lincoln
vliegen. Spectaculair is het vliegen op slechts enkele
tientallen meters hoogte. De 'testvluchten' en de 'aanval'
worden gefilmd over Lake Windermere, Derwentwater en enkele
dammen in het Sheffield district. Helaas worden de Lancasters
na het filmen gesloopt en versmolten door British Aluminium in
juli 1956.
Nog even en de bom valt
Ook van verschillende dammen worden enorme modellen
gebouwd. Via een ingenieuze arm waarop de cameraman plaatst
neemt kan een shot gemaakt worden om een over het water
scherend ‘vliegtuig’ te simuleren. Het filmen van de special
effect en het afwerken neemt nog een heel jaar in beslag. Het
enige, maar wel belangrijke, effect wat niet echt overtuigd is
de enorme waterkolom die ontstaat als een bom explodeert.
De eerste van de twee Koninklijke premières is op 16 mei
1955, 12 jaar na de historische aanval op de Roerdammen. Onder
de aanwezigen zijn onder andere verschillende overlevenden van
de raid, zoals Martin en Foxlee. Ook aanwezig is de weduwe van
Guy Gibson en zijn vader. De volgende dag is de tweede
première. Ook hier weer verschillende oudgedienden van het 617
Squadron, waaronder de Amerikaan Joe McCarthy, piloot van
ED923, AJ-T tijdens de missie.
Richard Todd
als Gibson
Na bijna vijftig jaar blijft de film een spannend en
ijzingwekkend avontuur. De film maakt de raid niet romantisch,
maar is een blijvend eerbetoon aan die paar jonge mannen die
hun leven opofferden in de hoop de oorlog te verkorten.
Met de huidige computertechnieken die tegenwoordig
voorhanden zijn zou dit verhaal best opnieuw verfilmd kunnen
worden (Mel Gibson heeft enkele jaren geleden aangegeven met
dit plan te lopen). Maar nu, 2009, schijnen de plannen doorgezet te worden
met als regisseur Peter Jackson (oa. 'Lord of the Rings' en 'King Kong').
 
Een DVD en een boek (over de film)
Richard Todd heeft ongeveer 50 films en verschillende
theaterproducties op zijn naam. In 1987 verschijnt het eerste
deel van zijn memoires “Caught in the Act” Hij spreekt ook
documentaires in, zoals “Wings over the World” die hem in de
jaren tachtig terug brengt in de Lancaster (PA474) van The
Battle of Britain Memorial Flight.
'Klik' voor meer over het echte No.617 Squadron; 'HIER'.
Met dank aan Francois
Prins, Flypast magazine oktober 1985
GA TERUG
| 