TOUR DE SLAGVELDEN VAN NORMANDIË
RINGSTAND, BUNKERS
EN KAZEMATTEN

Een open 5cm Kwk 39 stelling in de duinen van Utah Beach

Werd op de vorige pagina de kleine Tobruk uit de Ringstand behandeld, op deze pagina aandacht voor andere betonnen stellingen en kleine kazematten. In Ringstand kan men tegenwoordig nog veel lage open stellingen vinden. In deze opstellingen was vrij draaiend geschut opgesteld, zoals het 5cm KwK 39 anti-tank kanon of Flak luchtafweer. Vaak waren dit afgeleide stellingen van de Bauform Vf600 constructies.

Doorsnede van 5cm KwK stelling

In de open stelling kon in iedere hoeksectie een ruimte aangebracht zijn voor opslag van munitie, vaak was het ook om de sectie dat een ruimte was uitgespaard. In Normandië zijn nog verschillende 5cm KwK kanonnen te vinden, zoals de hieronder afgebeelde bij het Omaha Beach museum in Vierville-sur-mer. Ook is er één te vinden bij de Pegasus brug, die nog steeds in zijn stelling staat, net als één bij Utah Beach, en in St-Aubin-sur-Mer (zie lager).

Een bewaard gebleven 5cm KwK 39 kanon te vinden in Vierville-sur-Mer

De Vf600 was redelijk beschermd als het in de duinen was ingebouwd maar vaak was de stelling een makkelijk doelwit. Ter bescherming van aanvallen van bovenaf (mortieren en bommen) werd er bij sommigen een betonnen dak aangebracht. Dit dak werd gesteund door een achter en zijwand. Dit beperkte de natuurlijk de draai richting van het 5cm kanon. Strategisch gezien kon de stelling aan de landzijde de beschermende achterwand hebben, aan zee was de achterzijde naar zee gericht. Dit tegen scheepsgeschut. Het kanon bestreek dan alleen aan beide zijden het strand en was gericht naar het binnenland.

Saint-Aubin-sur-Mer, Toen en Nu

Van de ‘bedekte’ Vf600 stellingen zijn er nog een paar fraaie exemplaren bewaard gebleven. In St-Aubin-sur-Mer, Wn 27 staat nog steeds een 5cm kanon in de Vf600 opgesteld. Bij deze bunker is ook nog steeds de schade aan de zijkant te zien die een AVRE tank toebracht met zijn mortier. Een andere Vf600 is te vinden aan de boulevard van Berniéres-sur-Mer.

Een overdekte Vf600 in Britse handen (Gold Beach)

Eén van de best bewaard gebleven overdekte Vf600 kazemat is te vinden in Asnelles. Deze is geheel onbeschadigd. Bij dit type valt de sleuf op waar de 5cm Kwk kanonsloop iets meer draairuimte kreeg over het strand.

De overdekte Vf600 van Asnelles

Naast de Vf600 waren er ook ‘volwassen’ kazematten voor de 5cm Kwk. Zoals de H 667 waarvan een voorbeeld te vinden is (met het 5cm kanon nog aanwezig) bij Wiederstandnest 65 te Saint-Laurent-sur-Mer. Deze waren ingericht voor het bestrijken van een deel van een strand en waren zeer zwaar beschermd van alle kanten (de zijkanten en het dak waren 1,50 meter dik). De aangebrachte doorlopende bescherming aan de zijkant beschutte het kanon en had tevens als voordeel dat de mondingsvlam van het kanon niet zichtbaar was vanuit zee, en daardoor was de kazemat slecht te vinden als doelwit.

De H 667 van Wn 65 in Saint-Laurent-sur-Mer met het 5cm KwK

Van de H 667 werden in totaal 651 gebouwd in de Atlantic Wall. Er was in 165 m³ beton nodig en 7,5 ton aan staaldraad, plus 1,3 ton aan ander staal. Voor een H 667 hoeft u niet helemaal naar Normandië, in Nederland zijn ze ook te vinden, zoals bij het Kazematten Museum, Kornwerderzand, op de Afsluitdijk.

Een H 667 in doorsnede (de zijbescherming lag altijd aan de zeezijde)

In de H 667 was de 5cm KwK in staat om slechts een beperkt gebied te bestrijken. Nu was de 5cm KwK een relatief kleine kanon dat op een kleine affuitring draaide. Dit maakt het kanon uitermate geschikt om in een kleine ruimte geheel rond te draaien. En zo werden er kazematten ontworpen waarin het kanon via twee openingen kon schieten. De zogenaamde Doppelschartenstand had een beschermd betonnen scherm aan de zeezijde, met aan de landzijde een overdekte ingang waarin tevens een ruimte was voor opslag van granaten.

Een Doppelschartenstand voor een 5cm KwK aan het strand van Courseulles

In Normandië zijn nog verschillende van dezeDoppelschartenstand kazematten te vinden, zoals bij Courseulles en Grandcamp-Maisy. Ook in dit type kazematten waren verschillende uitvoeringen mogelijk, zoals een Doppelschartenstand met aan de zeekant een ingebouwde Tobruk waarop een tankkoepel was aangebracht.

Een Doppelschartenstand voor een 5cm KwK

Een Doppelschartenstand aan de kust van Grandcamp-Maisy

Het 5cm KwK Kampwagenkanonen was dus vrij uniek in het Duitse arsenaal. Het was niet alleen een vrij staand kanon, maar werd oorspronkelijk gebruikt, zoals de naam al aangeeft, in de Panzerkampfwagen III. In eerste instantie met de korte loop, de 5cm KwK 39 L-42, maar bij de F-uitvoering werd het L/60 toegepast (de L/42 had een looplengte van 2103 mm en de L/60 had een lengte van 3000 mm).

Details van het 5cm KwK 39 L/60
(let op het dubbele pantserschild)

Voor ik u mee neem naar de volgende pagina voor het vervolg, nog even dit:

Zoals al eerder aangegeven werden ook tankkoepels gebruikt op onder andere aangepaste Tobruks. Naast kleine en middelgrote koepels werden ook grotere Duitse koepels gebruikt. De PzKpfw V Panther werd ook gebruikt in deze vorm. Of deze werden op een H 687 betonnen constructie gezet, of op een speciaal ontwikkeld stalen bak. In Normandië zijn deze nooit geplaatst, voornamelijk in Italië.

Een koepel van een PzKpfw V Panther op een stalen 'bak'
Hieronder is een Panther koepel uit de constructie geblazen

Voor het vervolg over de betonnen constructies van
de Duitsers, kunt u nu op onderstaand 5cm KwK 39
KLIKKEN