- OVERLOON -
- Oorlog hoort in een Museum -

Tot 2006 bestond het aantal voertuigen en aanverwante zaken zoals kanonnen, uit wat er in 1945 aan oorlogstuig was achtergebleven op het slagveld. Verder waren er over de jaren zaken aan toegevoegd, zoals een Spitfire, een Mitchell bommenwerper, een AT-6 Harvard, en zelfs een eenpersoons duikbootje. Maar dat zou drastisch veranderen na 2006,…

Een Ward LaFrance kraanwagen, het begin van de Marshall collectie

In 1988 begon, eerst kleinschalig, de heer Jaap de Groot met de aanschaf van een oude Amerikaanse leger kraanwagen, een Ward LaFrance (Heavy Wrecker). Na de aanschaf van meerdere van deze oude legervoertuigen, en de restauratie ervan, werd zo een eerste transport museum opgericht. Het richtte zich vooral op het vervoer van goederen tijdens de oorlog en de reparaties in het veld. En zo realiseerden De Groot en zijn medewerkers, dat alles gestandaardiseerd bleek te zijn, en dat één man daar verantwoordelijk voor was geweest, General George C. Marshall. Door standaardisering kon men onderdelen uitwisselen op verschillende voertuigen. En zo werd op 24 mei 1997, vijftig jaar na de uitvoering van het Marshall Plan, het Marshall Museum, met 300 voertuigen, in Zwijndrecht geopend door de Amerikaanse General G.A. Joulwan.

De BARC, Barge Amphibious Resupply Cargo, is 21 meter lang en 90 ton zwaar

In oktober 2003 werd bekend gemaakt dat de collectie van het Marshall Museum in langdurige bruikleen ging naar het museum in Overloon. Er zou een nieuwe hal worden opgetrokken van maar liefst 10.000 vierkante meter, om de 300 voertuigen in onder te brengen. Uieindelijk zouden zo’n 200 voertuigen in de tentoonstelling komen. Op donderdag 16 februari 2006 was het voorbij voor het Marshall Museum, en ging het laatste voertuig, het 21 meter lange BARC amfibievoertuig, op transport naar Overloon. Op 3 mei 2006 werd, door de samenvoeging van het Marshall Museum en het Nationaal Oorlogs- en Verzetsmuseum Overloon, de naam veranderd in ‘Liberty Park’, welke werd onthuld door Oud-minister Jaap de Hoop Scheffer.

Dit geeft een goed idee van de grote van de BARC,...
('Marshall' is overgeschilderd met 'Oorlogs')

In januari 2007 werd door Jaap de Groot beslag gelegd op zijn eigen collectie, want hij oordeelde dat het Liberty Park er slecht mee omging. En zo begon een juridische strijd van jaren. Op 12 april 2011 overleed De Groot, en werden de belangen door een stichting behartigd. In 2012 werd eindelijk het conflict opgelost, en de uitkomst is dat de collectie nu permanent in Overloon blijft.

Onderstaand worden enkele voertuigen en andere zaken beschreven. Het is een bloemlezing, en niet alles wordt weergegeven wat men in de hal kan vinden. Veel voertuigen en vliegtuigen zijn al beschreven op andere pagina's, en voor die zaken verwijs ik naar de aangegeven links op deze pagina(s).

Een M4A3(105) HVSS, met waadschacht, in een Normandisch diorama?

Bij binnenkomst in de hal met voertuigen valt direct op hoe enorm groot het is. Het eerste voertuig dat men ziet is een M4A3(105) HVSS Sherman tank. Het heeft een zogenaamde ‘waadschacht’ achterop het motorcompartiment. De omgeving en de achtergrond suggereert dat de tank juist het Normandische strand op is gereden. Voor de historische correctheid is hier de waarheid een beetje verbogen. Dit type Sherman tank werd pas vanaf oktober 1944 geproduceerd. De eerste M4A3’s met 105mm houwitser werd vanaf mei 1944 gebouwd bij Chrysler in Detroit. De eerste 500 werden geleverd vanaf september met de Vertical Volute Spring Suspension (VVSS), waarna de bredere tracks met de Horizontal Volute Spring Suspension (HVSS) werden gebouwd vanaf oktober 1944 tot juni 1945. Dus, zoals uitgedost, zo zal deze nooit hebben rondgereden, zeker niet op een Normandisch strand, daar dit type pas aan het eind van 1944 naar Europa kwam.

De Spitfire Mk XIV, NH649, boven het 'Normandisch strand'

In het diorama van D-Day, staan ook twee DUKW’s, een M29 Weasel en een Half Track, maar het is de Spitfire die erboven hangt welke de aandacht trekt. Deze Spitfire, een Mk XIVc, is ooit een ruil geweest, in maart 1987,voor een andere Spitfire, een MK XI, die jarenlang, vanaf november 1960, in de tentoonstelling in het bos stond. Nu veilig tegen weersinvloeden, hangt de Spitfire in de hal.

De Spitfire Mk XIVc, NH649

Voor meer over de Overloon Spitfire(s), klik op de link hieronder.

Wandelende door de grote hal, er is geen vaste route, komt men af en toe interessante zaken tegen. Tegenover de D-Day diorama, is een verdedigings positie van Duitse troepen ingericht. Een 8,8cm Flak kanon, de nodige mitrailleurs, geschutsopstellingen, zogenaamd om de Geallieerden tegen te houden die het ‘strand’ op komen van de D-Day diorama. Aan het einde van deze twee diorama’s, staan twee tanks welke ooit in het bos stonden. De eerste, de M4 Sherman tank, met de scheve koepel op de romp, is al reeds even aangehaald op de eerste pagina over Overloon. Links hiervan staat de Duitse opponent van de Sherman, een Panzerkampfwagen V Ausf G, Panther.

De PzKpfw V, Panther, was na de oorlog een geliefd klimobject voor de jeugd

Op 13 oktober 1944 werd de PzKpfw V, Panther uitgeschakeld in het centrum van Overloon door een soldaat van 2nd Battalion, East Yorks, doormiddel van een PIAT granaat. De PIAT granaat verwoeste de tracks rechtsachter, waardoor de tank alleen nog in staat was rondjes te draaien. Er zijn tegenstrijdige rapporten, in één overleeft de bemanning de schermutseling, maar een ander rapport spreekt over het omkomen van de gehele bemanning als deze proberen te ontsnappen aan de uitgeschakelde Panther.

De PzKpfw V, Panther, rond 1980 in het donkere bos van Overloon

De Panther zag men gedurende de jaren dat deze in het bos stond steeds verder uit elkaar vallen. Maar, hier in de hal, staat de tank er wonderwel goed voor. De tracks liggen weer aan beide zijden over de wielen heen. Ook de nodige aankleding laten een nagenoeg complete tank zien. Het heeft de originele nummering op de koepel. Maar het is een doorlopend project, deze restauratie, en dat zal de Panther alleen maar ten goede komen.

De PzKpfw V Ausf G, Panther, nu gerestaureerd in de hal

In 2012 stond het Paviljoen Rabobank Earthwalk op de Floriade van Rotterdam. Na de tentoonstelling werd het afgebroken en delen ervan werden hergebruikt om een permanente plek te krijgen, centraal in de grote voertuigenhal omgeven door de bewaard gebleven tanks en kanonnen uit het voormalige museumpark. In het 'paviljoen' is nu de tentoonstelling opgenomen over de Slag bij Overloon en de bevrijding van Venray. Het werd geopend op 17 april 2014, en bevat onder andere een fraai diorama van het slagveld en de nodige kaarten en foto's.

De M4 Sherman welke slachtoffer werd in de slag om Overloon

Naast de al eerder besproken Churchill tank, staat een Tank Cruiser Mark VII, Cromwell Mk IV. Tijdens de slag om Overloon werd deze tank getroffen in de rechter achterplaat waarop de motor vlam vatte, munitie ontplofte en vervolgens geheel uit brandde. Ondanks de hitte is er niets van te zien dat deze tank een zwart karkas is geweest. Originele oude foto’s laten de tank zien zonder tracks, deze zijn weer deels hersteld, al is die aan de rechterzijde wel een stuk ingekort.

De Cromwell Mk IV staat er keurig gerestaureerd bij

De Cromwell behoorde tot de 11th Armoured Division welke in de buurt van ‘Bloedbeek’ opereerde op 13 oktober 1944 toen deze tank verloren zou zijn gegaan. De nummering (T183223) kan wel eens fictief zijn, en op de verkeerde plek zitten (is op de zijkant romp aangebracht). De uitgebrande Cromwell zou als nummering 'T183228' hebben gehad (op de koepel). Aan de achterzijde van de koepel, van de Cromwell in het museum, ontbreekt de '3' in een witte cirkel.

De nummering, 'T183228'? op de koepel van de uitgebrande koepel

Het tweede deel van de hal, de rechterkant, heeft een mix van eind Tweede Wereldoorlog, na-oorlogse- en Koude Oorlog voertuigen. Meer hierover, op de volgende pagina.

Ga verder door de voertuigen hal
KLIK HIERONDER
Op de M4A4 Sherman Crab flail tank