Het tweede deel van de hal, de rechterkant, heeft een mix van eind Tweede Wereldoorlog, naoorlogse- en Koude Oorlog voertuigen. Een paar zware NAVO jongens staan gebroederlijk naast elkaar. Naast een Centurion tank en een Leopard, staat er ook een Cheetah PRTL CA1. ‘PRTL’ staat voor Pantser Rups Tegen Luchtdoelen, maar werd al snel in de volksmond ‘pruttel’ genoemd. De PRTL is op een gemodificeerd Leopard 1 onderstel gebouwd, met een de koepel die voorzien is van twee Oerlikon 35 mm snelvuur kanonnen. De koepel kan binnen 4 seconden 360 graden rond draaien en heeft een doelzoek/volg radar aan de voorzijde welke een bereik heeft tot 15 kilometer.

Tijdens het conflict in het voormalige Joegoslavië in de jaren negentig, werden nog veel voertuigen en tanks ingezet die afkomstig waren uit de Tweede Wereldoorlog. Motorisch vaak aangepast met Russische motoren, werden onder meer M36 Jacksons, M18 Hellcats ingezet. Na het conflict kwamen deze oude rupsvoertuigen vrij, en vonden hun weg naar verzamelaars. Zo staat er in de hal in Overloon een M36 Jackson in vrij desolate en beroete uitvoering (eind 2015). Deze M36 schijnt uitgerust te zijn met een motor van een Russische T-55.

Of de M18 Hellcat ook van Joegoslavische afkomst is mij niet bekend. In ieder geval is de M18 ‘Chez René’, die in rijdende staat is, van een verzamelaar die de M18 tijdelijk (?) onder dak heeft in het museum. In 2015 stond naast de M18, een Russische T-55 tank die in de jaren negentig naar Overloon kwam. In het kader van de ontmantelingen van wapens, na de val van de Muur, werden hier en daar tanks aan musea geschonken. Deze T-55 is een model welke door het museum in rijdende toestand wordt gehouden. Op soms is de tank toegankelijk en wordt uitleg gegeven door de (Nederlandse) chauffeur. Opvallend zijn bij deze T-55 de mijnenruimers aan de voorzijde.

Verschillende voertuigen en tanks herinneren aan de Koude-Oorlog. Via de collectie van het Marshall Museum, werden twee operationele Russische T-34/85 tanks verkregen. Na de Tweede Wereldoorlog deden de oude T-34 tanks nog geruime tijd dienst in de Warschau Pact landen. De T-34 is al even besproken op de derde pagina over Overloon. Een echt ‘IJzeren Gordijn’ voertuig, naast de T-55 tank, in de collectie is een Oost-Duitse Trabant Kübelwagen. En zo staan er meer aparte voertuigen, zoals een Russische BTR-60. Ook in deze hoek staat (2015) een Israëlische M51, een ex-M4A1(76)W met het krachtige Franse 105mm Modèle F1 kanon. Het is één van de 180 die op deze wijze zijn omgebouwd door Israël.

Langs een unieke Bantam BRC-40, (er werden slechts 2675 van dit type Jeep gebouwd) die op een ronddraaiende spiegel staat zodat de onderzijde goed te zien is, komt men bij een houten loopbrug zodat men een blik op de grote vrachtwagens kan werpen. Aan het einde van de loopbrug, staat rechts een M8 Greyhound (één van twee in dit museum). Gaat men nu rechtsaf, dan komt men in het andere deel van de hal. Hier staat het zware Amerikaanse spul.

Meest in het oog springende is de Pacific Car and Foundry M26 Tank Recovery truck waarop een Sherman tank wordt ‘getrokken’. De aparte vormgeving van de cabine, zeker in vergelijking met de toen recht toe, recht aan cabines van trucks, doet nogal onorthodox aan voor een Tweede Wereldoorlog voertuig. De 17 liter Hall Scott motor bracht 230pk voort waarbij het vuur soms uit de uitlaat spoot, waardoor het de bijnaam ‘Dragon Wagon’ kreeg. Op de grote M15 trailer was ruimte voor twee kleine tanks of één grote tot een gewicht van 40 ton. De gehele combinatie stond bekend onder de naam: ‘M25 Tank Transporter (G160)’.

Op de M15 trailer van de M25 combinatie, staat een M4A4 Sherman tank. Het is een fraai gerestaureerd exemplaar. Ook deze gehele combinatie, M4A4 en de M25 combinatie, is afkomstig van het voormalige Marshall Museum. Toen in 2006 de Marshall collectie naar Overloon ging, waarbij enkele Sherman types zaten, besloot de directie om een originele Overloon M4 Sherman, ‘Cookie’ voor 90.000 dollar van de hand te doen om dienst te doen als Canadees monument in Ortona, Italië. De directie beweerde dat men toch geen achtergrond bij deze tank had, en dus wel weg kon.

Hanno Spoelstra, geen onbekende op het internet als het gaat om Sherman tanks, wist te vertellen dat ‘Cookie’ behoorde tot Task Force Brown, van Combat Command A (CCA), 7th Armored Division, en in een greppel was beland, waarop de bemanning de tank had verlaten. Het vreemde in dit hele verhaal is, dat de Canadezen nooit met dit type hebben geopereerd, en dat men dan een tank weggeeft met een historische waarde, terwijl er nog genoeg Shermans zijn te vinden die geen bekende geschiedeis hebben. Zoals de M4A4 die dus op de M25 combinatie staat. Maar ja, die kon niet aangeboden worden, want die behoorde toe aan Jaap de Groot zijn Marshall Museum.

Naast een aantal standaard Shermans, zijn er ook afgeleide types in de hal te vinden, zoals een bergingstank M32A1B3 TRV (Tank Recovery Vehicle en ook bekend als Armed Recovery Vehicle). Voormalig eigenaar Jaap de Groot heeft dit voertuig ooit gekocht van een Belgische verzamelaar, die hem na afstoten door het Belgische leger had overgenomen. De M32A1B3, die eigenlijk te laat voor de oorlog kwam, is opgebouwd op een chassis van een M4A3 HVSS Sherman tank. Deze berging uitvoering deed bij veel Europese legers na de oorlog dienst. Met de Koreaanse oorlog werd een verbeterde versie ontwikkeld, de M74, welke was uitgerust met een 'dozer' blad.

Was de M26 Tank Recovery truck een opvallende verschijning in de vormgeving van voertuigen in de Tweede Wereldoorlog, dat kan ook gezegd worden van de M6 High-Speed Tractor. Dit voertuig op tracks, is een op het eerste oog een simpele rechthoekige doos. Het hoefde ook niet zwaar bepantserd te worden, want het opereerde achter het front. Het was ontwikkeld door Allis-Chalmers en geproduceerd speciaal om zware artillerie naar het front te brengen.

Ondanks de naam, High-Speed Tractor, was de snelheid krap aan 35 kilometer per uur. Maar in vergelijking met de vorige generatie artillerie dat naar het slagveld werd gesleept, voornamelijk door paarden, kon dit ‘span’ optrekken met de andere voertuigen die oprukten. De kanonnen welke door de M6 werden getrokken waren voornamelijk de 203mm Gun M1/M2, M1A1 en M2 155mm (Long Tom) en de 240mm houwitser M1 (Black Dragon) en het M1 120mm luchtafweer geschut. Van het 38 ton zware voertuig werden, vanaf februari 1944 tot in 1945, 1245 stuks geproduceerd. In het zuiden en westen van Europa opereerde voornamelijk het 697th Field Artillery Battalion met de M6.

Niet alle tanks en voertuigen kunnen op deze pagina’s behandeld worden, maar toch kan ik niet voorbijgaan aan nog enkele opvallende zaken in deze hal. In de buurt van de bergingdtank M32A1B3 is een opvallende combinatie te zien, namelijk een GMC CCKW 353-2 w-Bolster met een drietal pontonboten op de verstelbaar U-Frame Slip-Pole 2-12 ton trailer. Prominent in dit deel van de hal is een North American B-25 Mitchell bommenwerper.

De oudste Mitchell in Nederland is te vinden in het Oorlogs en Verzetsmuseum te Overloon. Deze machine, een B-25D-20-NA, 41-30792, werd op 23 april, 1944 afgeleverd aan de RAF om dienst te gaan doen bij het 320 (Dutch) Squadron op Dunsfold. Na de oorlog werd het toestel in dienst gesteld op het Marine Vliegkamp Valkenburg om dienst te gaan doen bij de Marine Luchtvaartdienst als 'A-17'. In 1959 werd het toestel, nog steeds met de code '2-6', haar laatste code, afgeleverd in Overloon. Na tientallen aan weer en wind blootgesteld in het park, staat het nu binnen. Persoonlijk vind ik dat er iets teveel zaken omheen staan, aan borden, poppen ed.

Dit gebied is ingericht met aandacht voor de Britse voertuigen, zoals Bren Carriers, een Sexton houwitser met 25 ponder geschut, en een Valentine Bridgelayer met de naam ‘Hercules’. Officieel stond dit type Valentine bekend als de Valentine AVLB (Armored Vehicle Launched Bridge). Het was eigenlijk een koepelloze Valentine Mk II, gebouwd bij Vickers, waarop een geschaarde brug was aangebracht. Een aantal van deze bruggenleggers werden ook naar de Russen gebracht.

Aan het einde van dit ‘gebied’ vind men de vitrines met ‘1000 bommen en granaten’. Het duizelt als men al die granaten en bommen aanschouwt, zoveel wapentuig om schade toe te brengen, en,... te doden. Ook in deze hoek staat een bijna (1:6) 10 meter lang model van het 'Schwere Gustav' spoorweg geschut. Het enorme model is gebouwd door de Engelsman Peter Shaw. Na een tentoonstelling in het Utrechtse Spoorwegmuseum, werd het in september 2013 geschonken, door de maker, aan Overloon.

In de jaren dertig van de vorige eeuw begon Gustav Krupp aan de ontwikkeling van een enorm kanon, de 80cm(E) 'Dora' om de Franse Maginot Linie te bestoken. Maar de problemen om een kaliber van 80cm granaat en de loop daarvoor te bouwen bleek lastig. Maar uiteindelijk was het wapen dan gereed om te worden getest. Hitler was waarschijnlijk de enige tegen die tijd die nog enthousiast was over dit ‘wonder-wapen’. De Maginot Linie was allang, door onder andere een omtrekkende beweging, geneutraliseerd. Begin 1941 werd het eerste schot afgegeven op de Hillersleben schietbaan. Een jaar later was het gehele kanon gereed om vervoerd te worden over een vier naast elkaar liggende spoortraject. Op 22 juni 1942 kreeg het de naam 'Schwere Gustav', en schonk Krupp het kanon als cadeau aan Hitler als zijn bijdrage aan de oorlog.

De 42,97 meter lange ‘Gustav’ was van zo’n enorme afmeting, dat het 1329 ton zware gedrocht in vijf grote delen werd vervoerd, het kanon alleen al had een lengte van 32,48 meter, en het transport was 1.5km lang. Eenmaal ter plekke werd het in drie weken opgebouwd door 1420 man! De eerste keer dat het kanon zou worden gebruikt was tegen Sebastopol in juli 1942. Op 16km afstand werd de opbouw aangevangen. Naast de dubbele spoorbanen voor de ‘Gustav’, waren er ook sporen nodig om de kranen, die assisteerden bij de opbouw, over te laten rijden.

Op 5 juni werden de eerste 14 granaten afgevuurd, op kustbatterijen en het Fort ‘Stalin’. De volgende dag was Fort ‘Molotov’ het doelwit (7 granaten), en een 30 meter onderwater gelegen munitieopslag, met een dak van 10 meter dik. Na 9 granaten was dit verwoest met de 80cm granaten. Om een schot te lossen waren 350 man nodig! Tot en met 17 juni vuurde het kanon 48 granaten waarna de loop versleten was (het had ook al 250 granaten verschoten tijdens de testfase). Met een reserve loop werd de ‘Gustav’ richting Leningrad overgebracht. Op 30 km van de stad werd het opgebouwd, en was gereed voor actie, toen deze werd afgeblazen, het zou daar geen schot lossen tijdens de overwintering van 1942/43.

Het tweede kanon, die de naam ‘Dora’ zou behouden, had een prijskaartje van 7 miljoen Reichs Mark. Het werd in augustus 1942 naar Stalingrad gebracht en opgebouwd, maar voor het een schot kon lossen, werd het snel weer weggehaald toen een omcirkeling dreigde door de Russen. Tijdens de terugtocht van de Duitsers zou het in actie zijn geweest bij Warchau. Een derde kanon werd nooit verder ontwikkeld. Na de oorlog vonden de Geallieerden de ontmantelde, en deels vernietigde delen van de 'Dora' kanonnen terug.

Er staat voldoende Duits materiaal, waarbij de kanonnen de overhand hebben. Verschillende stukken artillerie, luchtafweer en anti-tank kanonnen staan in het museum opgesteld. Onder het geschut twee Flak 18, 8.8cm kanonnen.
Een zeer fraai Duits voertuig in de collectie is de Hetzer 38(t). Het is origineel een naoorlogse Zwitserse versie, de G-13. Het chassis is oorspronkelijk Tsjechies, maar door de Duitsers handig omgebouwd tot dit type Jagdpanzer.